Konya Yöresinden Derlenen Yıldızçiçeği Dahlia cav. Genotiplerinin Moleküler Karakterizasyonu

Öz

21. yüzyılda teknolojinin gelişmesi ve değişen dünya şartları, günümüz şehir insanının doğal yeşil ortamdan uzaklaşmasına sebep olmuştur. İnsan ruhunun yeşil çevreye ihtiyacını park ve bahçeler karşılamaktadır. Şehirlerde kurulan park ve bahçelerdeki süs bitkilerini ağırlıklı olarak geofitler oluşturmaktadır. Son zamanlarda ülkemizde de beğeni kazanan süs bitkilerinden biri de yıldızçiçeğidir. Yıldızçiçeğinin asıl anavatanı Meksika’dır. Meksika’nın yüksek dağlarında yetişmekte olan yıldızçiçeği, ülkenin ulusal bitkisi olarak da kabul edilmiştir. Amerika’dan Avrupa’ya taşınarak gelen yıldızçiçeği, oradan da ülkemize gelmiştir. Konya’ya ise ne zaman getirildiği tam olarak bilinmemektedir. Asteraceae familyasına bağlı olan yıldızçiçeği Dahlia cav. Konya’da bahçeli ev ve konaklarda hobi amaçlı yetiştirilmektedir. Sahip olduğu zengin renk, taç yaprak ve boy çeşitliliği ile insanların beğenisini kazanmıştır. Konya’dan derlenen yıldızçiçeği genotiplerinin moleküler karakterizasyonunun yapılması ve bitkinin tanınması bu süs bitkisinin ıslahı açısından önemlidir. Bu çalışma, Konya yöresinden derlenen 17 yıldızçiçeği genotipinin moleküler yöntemlerle akrabalık derecelerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Moleküler karakterizasyon işlemi ise günümüz biyoçeşitlilik çalışmalarında kullanılan metotlardan biri olan ISSR yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. ISSR metodu ile 80 DNA fragmenti üretilmiştir, bunların 75’i polimorfiktir. Polimorfizm oranı ise %88.3 olarak bulunmuştur. Elde edilen veriler NTYSY PC paket programı ve Minitab istatistik programı ile analiz edilmiştir. UPGMA metodu ile genotipler arasındaki genetik ilişkiyi ortaya koyan dendrogram oluşturulmuş ve ayrıca iki boyutlu temel bileşenler analizi gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yıldızçiçeği
• Dahlia cav.
• moleküler karakterizasyon
• ISSR

Determination of Molecular Characterization of Dahlia cav. Genotypes from Konya Region

Öz

The changing situation of world and developing technology in 21.century caused a separation between todays human and green nature. The need of green environment of the human spirit can be satisfying by gardens and parks. Geofits takes shape generally ornamental plants of park and garden of cities. Recently, Dahlia is getting popular an ornamental plant. The native land of Dahlia is Mexico. It is grown in high mountain of Mexico and accepted as a national plant in Mexico. Dahlia had moved Europe from America, than Anatolia. It is unknown exactly when it came to Konya. Dahlia cav. of Asteraceae family has been growing in Konya for hobby purpose in gardens and mansions. It's been admired by people for the rich color, petal and height variety of Dahlia. This study was conducted to determine of phylogenetic relationship of 17 genotypes of Dahlia which were collected in Konya region. ISSR method was chosen as a molecular characterization procedure is used in modem breeding studies. We generated 80 DNA fragments through ISSR method, 75 was polymorphic. The polymorphism rate found %88.3. The data was analyzed with NTYSY pc program and Minitab static program. The dendrogram was created to show genetic relationship of genotypes according to UPGMA method. It was performed two-dimensional principal component analysis.

Anahtar Kelimeler

• Dahlia
• Dahlia cav.
• molecular characterization
• ISS

Kaynakça

1. Alp, Ş., 2008. Yıldızçiçeği (Dahlia ssp.). In: Bağbağçe, Vol.17, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van, 22-25.
2. Batı, B.B., Direk, M., Paksoy, M., 2014. Konya konaklarında bir güzel: Yıldız çiçeği. 10. Sebze Tarımı Sempozyumu, 2-4 Eylül 2014, Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, Tekirdağ.
3. Direk, M. 2015. Konya Bahçelerinde Bir Güzel: Yıldız Çiçeği. Vol. 2015, Plant Dergisi, Konya.
4. Doğan, B., Duran, A., Hakki, E.E., 2007. Phylogenetic analysis of Jurinea (Asteraceae) species from Turkey based on ISSR amplification. Annales Botanici Fennici, 44(5):353-358.
5. Doyle, J. 1991. DNA Protocols for Plants. In: Hewitt, G., Johnston, A.B., Young, J.P., Molecular Techniques in Taxonomy, Vol.57, Springer Berlin Heidelberg, 283-293.
6. Hakkı, E.E., Kayış, S.A., Pınarkara, E., Sag, A., 2007. Inter simple sequence repeats separate efficiently hemp from marijuana (Cannabis sativa L.). Electronic J. Biotech., 10(4):570-581.
7. Kayış, S.A., Hakkı, E.E., Pınarkara, E., 2010. Comparison of effectiveness of ISSR and RAPD markers in genetic characterization of seized marijuana (Cannabis sativa L.) in Turkey. African J. Agric. Research, 5(21):2925-2933.
8. Khan, M.K., Pandey, A., Thomas, G., Akkaya, M.S., Kayış, S.A., Ozsensoy, Y., Hamurcu, M., Gezgin, S., Topal, A., Hakkı, E.E., 2015. Genetic diversity and population structure of wheat in India and Turkey. AoB Plants.

9. Ozturk, M., Duran, A., Hakkı, E.E., 2013. Cladistic and phylogenetic analyses of the genus Cicer in Turkey. Plant Systematics and Evolution, 299(10):1955-1966.
10. Sorensen, P.D., 1970. The Dahlia: An early history. In: The Magazine of The Arnold Arboretum, Vol. 30, Arnold Arbetorum of Harvard University. Massachusetts, 121-138.
11. Wegner, H., Debener, T., 2008. Novel breeding strategies for ornamental Dahlias II: Molecular analyses of genetic distances between Dahlia cultivars and wild species. European Journal of Horticultural Science, 73(3):97-103.