Ahlat (Pyrus elaeagrifolia Pall.) Tohumlarının Çimlenmesi Üzerine Potasyum Nitrat (KNO₃) Uygulamalarının Etkisi

Öz

Bu çalışma, doğal olarak tohumdan yetişmiş gelişme kuvveti bakımından farklı 10 ahlat (Pyrus elaeagrifolia Pall.) genotiplerinin tohumlarında yürütülmüştür. Tohumların çimlenmesi üzerine farklı potasyum nitrat (KNO₃) konsantrasyonlarının etkilerinin belirlenmesi ve aynı zamanda genotiplerin tohumlarının çimlenme performanslarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla, tohumların çimlenmesi üzerine 0 mM, 50 mM, 100 mM ve 200 mM KNO₃ uygulamaları denenmiştir. Tüm uygulama ve genotiplerden %100 çimlenme elde edilmiştir. KNO₃ uygulamalarının tohumların çimlenme oranına olumlu bir etkisi belirlenememiştir. Ancak KNO₃ uygulamaları tohumların çimlenme hızına olumlu etki yapmıştır. En hızlı çimlenme hızı 100 mM KNO₃ uygulaması ile 7 numaralı genotipte 8,66 günde, en yavaş çimlenme ise 0 mM ile 2 numaralı genotipte 23 günde elde edilmiştir. KNO₃ bu yönü ile hızlı bir çimlenme için ahlat tohumlarında kullanılabilir. Çöğür eldesinde 12 günlük bir fark büyümeyi de etkileyeceğinden çöğürlerin erken aşıya gelmesinde olumlu bir etki yapabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ahlat
• çimlenme oranı
• çimlenme hızı

The Effect of Potassium Nitrate (KNO₃) Applications on The Germination of Ahlat (Pyrus elaeagrifolia Pall.) Seeds

Öz

This study has been conducted with growth strength based 10 different seeds of wild pear (Pyrus elaeagrifolia Pall.) genotypes whose seeds have grown naturally. Upon the germination of the seeds, it is aimed to determine the different concentration effects of potassium nitrate (KNO₃) and at the same time, to reveal the germination performances of the seeds of the genotypes. For this purpose, 0 mM, 50 mM, 100 mM and 200 mM KNO₃ applications have been tried upon the germination of the seeds. 100% germination has been achieved for all the applications and from all the genotypes. KNO₃ applications have not been found as having a positive effect on the germination of seeds. However, KNO₃ applications have positive contribution to the pace of seeds’ germination. The fastest pace of germination is the Number 7 genotype with 100 mM KNO₃ application in 8.66 days and the slowest one is the Number 2 genotype with 0 mM in 23 days. KNO₃ can be used for a fast germination of wild pear seeds on that sense. In the obtaining of seedling, since 12 days variation affects the growth, it is thought that it might have a positive effect for the early seed charge of seedlings.

Anahtar Kelimeler

• Ahlat
• germination rate
• germination speed

Kaynakça

1. Anşin, R., Özkan, Z.C., 1993. Tohumlu bitkiler odunsu taksonlar. KTÜ Orman Fakültesi Yayın No:19, Trabzon.
2. Bailey, L.H., 1950. The standard cyclopedia of horticulture. The Macmillan Company, New York.
3. Bell, R.L., 1990. Pears (Pyrus), in: genetic resources of temperate fruit and nut crops 2. Acta Hort. 290, Ed: Moore, J.N. and Ballington, J.R., Wageningen.
4. Bell, R.L., Quamme, H.A., Layne, R.E.C., Skirvin, R.M., 1996. Pears, in: fruit breeding. Volume I Tree and Tropical Fruits, Ed: Janick, J. and Moore, J.N. New York, John Wiley and Sons. Inc., 441-513.
5. Caniş, K., 2006. Origanum husnucan-baseri (Lamiaceae)'de tohum çimlenmesinin araştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Antalya, 39s.
6. Davis, P.H., 1972. Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Edinburg at the University Press., Vol.4.
7. Demir, I., S., Ellialtıoğlu, R., Tıpırdamaz, L., 1994. The effect of different priming treatments on repairability of aged eggplant seeds. Acta. Hort. 362:205-212.
8. Duman, İ., 2002. Soğan (Allium cepa L.) tohumlarının çimlenmesini iyileştirici farklı osmotik uygulama yöntemlerinin karşılaştırılması. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 39(2):1-8, İzmir.

9. Duman, İ., Gökçöl, A., 2017. Biber (Capsicum annuum L.) ve patlıcan (Solanum melongena L.) tohumlarının fidelik performanslarının iyileştirilmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, ISSN 1018-8851, 54(3):333-340.
10. Dutta, S.K., Singh, A.R., Boopatti, T., Singh, S.B., Singh, M.C., Malsawmzuali., 2015. Effects of priming on germination and seedling vigour of bird’s eye Chilli (Capsicum frutescens L.) seeds collected from Eastern Himalayan Region of India. The Bioscan, 10(1):279-284 (Supplement on Agronomy).
11. Gültekin, H.C., Gezer, A., Yücedağ, C., 2006. Bazı Ahlat (Pyrus L.) türlerinin tohum özellikleri ve çimlendirme olanakları üzerine araştırmalar. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Seri: A, Sayı 2, ISSIN:1302-7085, s:80-88.
12. Hilooğlu, M., Yücel, E., Kandemir, A., Sözen, E., 2016. Endemik Teucrium leucophyllum (Lamiaceae) tohumlarında in vitro çimlendirme çalışmaları. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Üniversitesi (2016) ISSN:2536-4383, 1(1):53-61.
13. Kevseroğlu, K., 1992. Doğal floradan toplanan datura tohumlarının çimlenmesine fiziksel ve kimyasal işlemlerin etkisi. Doğa Dergisi, 17(13):727-735.
14. Kiper, N.Ö., 1937. Ankara-Eskişehir-Çankırı vilayetlerinde meyvecilik ve bilhassa armut çeşitlerinin morfolojik ve biyolojik tetkikatına ait rapor. Yüksek Ziraat Enstitüsü Neşriyatı, 101.
15. Larsen, S.U. and Eriksen, E.N., 2004. Delayed release of primary dormancy and induction of secondary dormancy in seeds of woody taxa caused by temperature alternations. Acta Hort. (ISHS) 630:91-100, 26. International Horticultural Congress: Nursery Crops; Development, Evaluation, Production and Use.
16. Lombard, P.B., Westwood, M.N., 1987. Pear rootstocks. In: Rootstocks for Fruit Crops, Ed: Rom, R.C. and Carlson, R.F., New York, John Wiley and Sons, 145-183.
17. Madakadze, I.C., Prithiviraj, B., Madakadze, R.M., Stewart, K., Peterson, P., Coulman, B.E., Smith, D.L., 2000. Effect of preplant seed conditioning treatment on the germination of switchgrass (Panicum virgatum L.). Seed Sci. & Technol. 28:403-411.
18. Özbek, A.S., 1947. Türkiye armut yetiştiriciliği ve önemli armut çeşitlerimiz. Yüksek Ziraat Enstitüsü Basımevi, Ankara, 95.
19. Özbek, S., 1978. Özel meyvecilik (kışın yaprağını döken meyve türleri). Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara.
20. Özden, E., Kazaz, S., Demir, İ., 2016. Ruscus spp. tohumlarının çimlenmesi üzerine farklı uygulamaların etkileri. 6. Süs Bitkileri Kongresi, s:99-104.