Akdeniz Bölgesinin Farklı Yükseltilerinde Yetiştirilen Chandler Ceviz Çeşidinde Meyve Kalite Özelliklerindeki Değişim

Öz

Ekonomik getirisinin yüksek olması ve bazı meyve türlerine kıyasla yetiştiriciliğinin kolay olması nedeniyle ceviz yetiştiriciliği Akdeniz Bölgesinde yaygınlaşmaktadır. Düşük soğuklama süresi ve yüksek yaz sıcaklıkları bölgede ceviz yetiştiriciliğini sınırlayan en büyük etken olarak karşımıza çıkmakta ve bu iklim koşullarına uyabilecek çeşit ve optimum verim ve kalitenin elde edileceği yükseltilerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu amaçla 2017 yılında Chandler ceviz çeşidine ait 9 yaşlı bitkilerin 400 m, 600 m ve 1100 m yükseklikte ağaç başına verim, dekara verim, ortalama meyve ağırlığı, meyve eni, boyu ve yüksekliği, kabuk kalınlığı, iç ceviz ağırlığı, iç oranı, kabuklu ve iç ceviz renk özellikleri belirlenmiştir. Ortalama meyve ağırlığı yüksekliğe göre değişmiş, en yüksek kabuklu meyve ağırlığı 13.08 g ile 400 m rakımlı Hatay Yayladağı’nda yetiştirilen bitkilerden elde edilirken, en düşük değer 11.45 g ile 1100 m yükseklikte yer alan Adana Feke’den elde edilmiştir. Denemenin yürütüldüğü 3 farklı yükseltide de iç ceviz randımanı düşük gerçekleşmesine karşılık, yükseklik arttıkça randıman artmış, 1100 m yükseklikte yetiştirilen bitkilerde %45.19, 600 m de yetiştirilen bitkilerde %43.72 ve 400 m’de yetiştirilen bitkilerde %39.74 olarak saptanmıştır. İç cevizde gerçekleştirilen renk ölçüm ve gözlem sonuçları yüksekliğin iç ceviz rengi üzerine olan etkisini ortaya koymuş, yükseklik arttıkça iç ceviz rengi açık renkli olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Ceviz
• yükselti
• verim
• meyve özellikleri

Change of Fruit Quality Characteristics of Chandler Walnut Cultivar Grown in Different Altitudes of Mediterranean Region

Öz

Walnut culture is wide spreading in the Mediterranean Region of Turkey because of its high economic gains and its ease of cultivation compared to some fruit species. Low chilling units and high summer temperatures are the most important factor limiting walnut growing in the region. As a first step, there is necessary to determine the altitudes on optimum yield and quality characteristics of the walnut cultivars. For this reason, in 2017, chandler cultivar with nine aged grown in 400 m, 600 m and 1100 m altitudes were investigated according to yield per tree, yield per acre, the average fruit weight, fruit width, length and height, shell thickness, kernel weight, kernel ratio, skin and kernel color properties. Mean fruit weight was changed to base on altitudes. The highest fruit weight (13.08 g) was obtained from Yayladağı/Hatay conditions that has 400 m altitude whereas the lowest fruit weight (11.45 g) was taken form Feke/Adana with 1100 m altitude. The yield of the walnut was low in 3 different altitudes in which the experiment was carried out whereas the kernel ratio was increased as the altitude increased, 45.19% in the plants grown at 1100 m height, 43.72% in the plants grown at 600 m and 39.74% at plants grown at 400 m. The results of color measurement and observation performed on the kernel revealed the effect of altitudes on the kernel color, and as the altitude increased, the walnut color became light color.

Anahtar Kelimeler

• Walnut
• altitude
• yield
• fruit characteristics.

Kaynakça

1. Ağar, I.T., Kaşka, N., Kafkas, S., 1995. Effect of different ecologies on the fat content and fatty acid composition of different Pistacia vera varieties grown in different parts of Turkey. Acta Hortic. 419:411-417.
2. Akça, Y., 1999. Tokat ekolojik koşullarında bazı standart ceviz çeşitlerinin performanslarının saptanması üzerine bir araştırma (1997-1998 dilimi). Türkiye 3. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi 2:41-46.
3. Akça, Y., 2001. Ceviz yetiştiriciliği. Arı Ofset Matbaası, Tokat. 356s.
4. Akyüz, N., Kaya, İ., 1992. Gıda kimyası laboratuvarı. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yayın No: 2, Van.
5. Anonymous, 2018. FAO Statistical database, (http://apps.fao.org/page/collestionssubset: agriculture) (Erişim:2.03.2018).
6. Asma, B.M., Öztürk, K., Zengin, Y., 1999. Malatya Bölgesine uygun ceviz çeşitlerinin belirlenmesi. Türkiye 3. Ulusal Bahçe Bit. Kongresi, 27-30.
7. Balcı, B., 2002. Bazı ceviz (Juglans regia L.) çeşitlerinde farklı ekolojilerin verim ve kalite ögelerine etkileri üzerine araştırmalar (Doktora Tezi). Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir, 285s.
8. Bayazit, S., Toplu, C., Çalışkan, O., 2009. Yayladağı (Hatay) koşullarında bazı ceviz (Juglans regia L.) çeşit ve tiplerinin verim ve meyve özelliklerinin belirlenmesi. MKÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 14(2):33-41.

9. Coates, W.W., 2008. The evaluation of walnut varieties for California’s central coast region-2007 Harvest. California Walnut Board, Walnut Research Reports (http://walnut research.ucdavis.edu/2008/2008_3.pdf).
10. Çelebioğlu, G., Ferhatoğlu, Y., Burak, M., 1988. Population, selection and plantations of walnuts in Turkey. Proc. International Congress on Walnut. September 19-23, 1988, Yalova, 83-87.
11. Ertürk, Ü., Mert, C., Utku, Ö., Kaya, O., 2017. Bursa koşullarında yetiştirilen yerli ve yabancı ceviz çeşitlerinin meyve özelliklerinin değerlendirilmesi. Bahçe 46 (Özel Sayı 2):47-52.
12. Eser, D., 1986. Tarımsal ekoloji. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No:975, p.176, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara.
13. Hassey, J.K., B.B. Westerdahl and B. Lampinen, 2004. Long-term performance of own-rooted ‘Chandler’ walnut compared to ‘Chandler’ walnut on paradox rootstock. Acta Hort. 636:83-86.
14. Koyuncu, M.A., Ekinci, K. and Savran, E., 2004. Cracking characteristics of walnut (Juglans regia). Biosystem Eng. 87(3):305-311.
15. Mahmoodi, R., Hassani, D., Amiri, M.E., Jaffaraghaei, M., 2016. Phenological and pomological characteristics of five promised walnut genotypes in Karaj, Iran. Journal of Nuts 7(1):1-8.
16. Miletic, R., Mitrovic, M., Rakicevic, M., 2009. The effect of meteorogical factors on major properties of selected walnut cultivars. Plant Science. 46:219-223.
17. Oğuz, H.İ., Erdoğan, O., Gökdoğan, O., 2017. Niğde yöresinde Chandler ve Franquette ceviz (Juglans regia L.) çeşitlerinin verim ve kalite performanslarının belirlenmesi. Bahçe 46(Özel Sayı 2):233-240.
18. Ölez, H., 1971. Marmara Bölgesi cevizlerinin (Juglans regia L.) seleksiyon yolu ile ıslahı üzerinde araştırmalar (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ankara.
19. SAS Institute, 2005. SAS online doc. Version 9.1. SAS Inst., Cary, N.C.
20. Shear, C.B., Faust, M., 1980. Nutritional ranges indecidius tree fruits and nuts. Hort. Rew. 2; 142-163.
21. Sütyemez, M. ve N. Kaşka, 2002. Bazı yerli ve yabancı ceviz (Juglans regia L.) çeşitlerinin Kahramanmaraş ekolojisine adaptasyonu. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi 5(1):148-158.
22. Şen, S.M., 1986. Ceviz yetiştiriciliği. Eser Matbaası, Samsun. s:229.
23. Şen, S.M., 2001. Ceviz anaçları. Türkiye I. Ulusal Ceviz Sempozyumu. 5-8 Eylül, Tokat.
24. Stoickov, J., 1967. On the behavior of walnuts under various soil conditions. Hort. Abstr. 38(4):945-946.
25. Tosun, İ., Akçay, M.E., 2005. Yerli ve yabancı ceviz çeşitlerinin Yalova ekolojisindeki fenolojik ve pomolojik özellikleri. Bahçe Ceviz 34(1):35-40.
26. Türemiş, N., Burgut, A., Kafkas, S., Köymen, M.T., 2017. Bazı ceviz çeşitlerinin Adana koşullarına adaptasyonu. Bahçe 46(Özel Sayı 2):41-46.
27. Zerbini, E., Polesollo, A., 1984. Measuring the color of apple skin by two different techniques. Proceeding of The Workshop on Pome-Fruit Quality. p:161-171.