Yeni Üçburun Biberi Çeşitleri 'Bayraktar' ve 'Brezza'

Öz

Yerel bir çeşit olan Üçburun biberi üzerinde 2018-2021 yılları arasında gerçekleştirilen teksel seleksiyon çalışmalarıyla işlemeye uygun, kaliteli ve verimli Üçburun çeşitleri geliştirilmiştir. Bu çalışmalar sonucunda, ‘Bayraktar’ ve ‘Brezza’ adı altında iki yeni Üçburun biber çeşidine üretim izni alınmıştır. Islah çalışmasının başlangıç yılı olan 2018 yılında Üçburun biberi materyalinde, gerek popülasyon içi ve gerekse popülasyonlar arası büyük morfolojik farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Seleksiyon çalışmaları Üçburun biberlerinin yoğun olarak yetiştirildiği Manisa-Pelitalan Köyü ve Balıkesir-İvrindi Mevkiinde gerçekleştirilmiştir. Yeni geliştirilen ‘Bayraktar’ çeşidi ‘Brezza’ çeşidine göre biraz daha düşük verimli ve daha küçük meyvelere sahiptir. Bu durum, fabrikada küçük meyve işlenmek istendiğinde önem arz etmektedir. Ayrıca ‘Bayraktar’ ‘Brezza’ya göre, daha doygun yeşil renge sahiptir. Üreticilerle gerçekleştirilen görüşmelerde, her iki çeşidin de gerek verim, gerekse hasat kolaylığı bakımından üreticinin beklentisini karşıladığı belirlenmiştir. 2021 yılında üretici koşullarından elde edilen verilere göre ‘Bayraktar’ın dekar başına 5000 kg’ın üzerinde, ‘Brezza’nın ise 7000 kg’ın üzerinde meyve verimi değerlerine ulaştığı söylenebilmektedir. Bu konudaki çalışmaların hastalıklara dayanım ve F₁ hibrit çeşit geliştirmeye yönelik devam etmesi öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Biber
• gıda işleme
• ıslah
• yerel çeşitler

New Üçburun Pepper Varieties 'Bayraktar' and 'Brezza'

Öz

As a result of single plant selection carried out on the local pepper variety Üçburun between 2018-2021, high quality and productive Üçburun varieties suitable for processing were developed. As a result of these studies, production permits were obtained for two new Üçburun pepper varieties, namely ‘Bayraktar’ and ‘Brezza’. At the beginning of this breeding work in 2018, it has been determined that there are large morphological differences both within and between populations in the Üçburun pepper material. Selections were carried out in Manisa-Pelitalan Village and Balıkesir-İvrindi Region, where Üçburun peppers are intensively grown. The newly developed variety ‘Bayraktar’ has slightly lower yields and smaller fruits than the variety ‘Brezza’. This is important when small fruit is intendent to be processed in the factory. ‘Bayraktar’ also has a more saturated green color than ‘Brezza’. In interviews with the producers, it was determined that both varieties met the expectations of the producers in terms of both yield and harvesting convenience. According to the data obtained from the producer conditions in 2021, it can be said that ‘Bayraktar’ has reached fruit yield values of over 5000 kg per decare and ‘Brezza’ has reached fruit yield values of over 7000 kg per decare. Studies on this subject will continue to develop resistance to diseases and F₁ hybrid varieties.

Anahtar Kelimeler

• Pepper
• food processing
• breeding
• local varieties

Kaynakça

1. Bosland, P.W., Votava, E.J. 2012. Peppers:vegetable and spice Capsicums. 2. Edit., CAB Int., London.
2. Bozokalfa, M.K., Eşiyok, D. 2010. Biber (Capsicum annuum L.) aksesyonlarında genetik çeşitliliğin agronomik özellikler ile belirlenmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 47(2):123-134.
3. Düzyaman, E., Duman, İ. 2004. Türkiye’de yetiştirilen bazı önemli biber genotiplerinin morfolojik varyabilitesi üzerine bir araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 41(3):55-66.
4. Günay, A. 2005. Sebze yetiştiriciliği. Cilt:2, İzmir.
5. Haralayya, B., Asha, I.S. 2017. Molecular marker application in Capsicum spp.:a supplement to conventional plant breeding. International Journal Current Microbiology Applied Sciences 6(11):3840-3855 (doi:10.20546/ijcmas.2017.611.451).
6. Katz, E. 2009. Chili Pepper, from Mexico to Europe:Food, imaginary and cultural identity. In:Food, Imaginaries and Cultural Frontiers Essays in Honour of Helen Macbeth, pp:213-232.
7. Muminjanov, H., Karagöz A., 2018. Biodiversity of Turkey:contribution of genetic resources to sustainable agriculture and food systems. FAO, 222p. ISBN:9789251309599.
8. Özalp, R. 2021. Biber ıslahı. In:Yazlık sebzeler ıslahı. Nobel Yayıncılık, Ankara, s:103-152.

9. Özgen, R., Balkaya, A. 2021. Serada sonbahar dönemi dolmalık biber yetiştiriciliğinde hibrit çeşit adaylarının meyve kalitesi ve verim performansları. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 8(1):78-89 (doi:10.35193/bseufbd.840847).
10. Smith, J.S.C., Smith, O.S. 1989. The description and assessment of distances between lines of maize:The utility of morphological, biochemical and genetic descriptors and a scheme for the testing of distinctiveness between inbred lines. Maydica 34:151-161.
11. Somos, A. 1984. The paprika. Akademiai Kiado, Budapest.
12. Srivastava, A., Mangal, M. 2019. Capsicum breeding:history and development. In:The Capsicum genome. (Eds.; N.Ramchiary, C.Kole), Springer Nature, Switzerland.
13. Zewdie, Y., Tong, N., Bosland, P.W. 2004. Establishing a core collection of capsicum using a cluster analysis with enlightened selection of accessions. Genetic Resources and Crop Evolution 51:147-151.