Farklı Sebze Türleri Fidelerinin Yaprak Bitki Besin Elementi Düzeylerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma, topraksız ortamda (torf) yetiştirilen hıyar, domates ve biber fidelerinin makro ve mikro bitki besin element konsantrasyonlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Hıyar fidelerinde azot (N) %1.29-3.23, domates fidelerinde %1.62-2.74 ve biber fidelerinde %1.54-1.79 olarak belirlenmiştir. Fosfor (P)hıyar fidelerinde %0.18-0.91, domates fidelerinde %0.12-0.87 ve biber fidelerinde %0.16-0.41 olarak saptanmıştır. Potasyum (K) hıyar ve domates ve biber fidelerinde sırasıyla %1.94-5.16 ve %3.41-5.24 ve %3.80-6.15 belirlenmiştir. Kalsiyum (Ca) hıyar fidelerinde %1.08-3.25, domates fidelerinde %0.96-2.12 ve biber fidelerinde ise %1.27-1.92 olarak hesaplanmıştır. Magnezyum (Mg) hıyar fide örneklerinde %0.26-0.84, domates fide örneklerinde %0.38-0.66 ve biber fide örneklerinde ise %0.46-0.72 değerlerini almıştır. Hıyar fidelerinde demir (Fe) 74.83-195.04 mg kg⁻¹ domates fide örneklerinde 60.83-119.46 mg kg⁻¹ ve biber fidelerinde ise 124.03-180.12 mg kg⁻¹ değerleri elde edilmiştir. Çinko (Zn) 114.47-285.12 mg kg⁻¹, domates fidesi için 121.51-200.13 mg kg⁻¹ ve biber fidelerinde ise 147.68-243.71 mg kg⁻¹ olarak saptanmıştır. Mangan (Mn) değerleri hıyar fidelerinde 41.96-134.09 mg kg⁻¹, domates fidelerinde 35.18-114.85 mg kg⁻¹ ve biber fidelerinde 56.75-106.41 mg kg⁻¹ olarak hesaplanmıştır. Bakır (Cu) ise hıyar fidelerinde 11.35-72.01 mg kg⁻¹, domates fidelerinde 12.83-84.15 mg kg⁻¹ ve biber fidelerinde 46.43-87.07 mg kg⁻¹ olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bitki besin elementi
• fide
• konsantrasyon
• sebze
• yaprak

Determination of Leaf Plant Nutrition Element Levels of Seedlings Different Vegetable Species

Öz

This research is conducted to determine macro and micro nutrient concentration cucumber, tomato and pepper seedlings grown soilless medium (peat). Nitrogen (N) (%) was found from 1.29 to 3.23 cucumber, from 1.62 to 2.74; from 1.54 to 1.79 tomato and pepper seedlings. Phosphorus (P) was found (%) from 0.18 to 0.91; from 0.12 to 0.87 and from 0.16 to 0.41 cucumber, tomato and pepper seedlings. Potassium (K) was found (%) from 1.94 to 5.16; from 3.41 to 5.24 and from 3.80 to 6.15 respectively seedlings of cucumber, tomato and pepper. Calcium (Ca) was found (%) from 1.08 to 3.25 cucumber; from 0.96 to 2.12 tomato and from 1.27 to 1.92 pepper. Magnesium (Mg) was found (%) from 0.26 to 0.84 cucumber; from 0.38 to 0.66 tomato and from 0.46 to 0.72 pepper. Iron (Fe) was obtained from (mg kg⁻¹) 74.83 to 195.04 cucumber; from 60.83 to 119.46 tomato and from 124.03 to 180.12 pepper. Zinc (Zn) was determined (mg kg⁻¹) from 114.47 to 285.12 cucumber; from 121.51 to 200.13 tomato and from 147.68 to 243.71 in pepper. Manganese (Mn) was calculated (mg kg⁻¹) from 41.96 to 134.09 cucumber; from 35.18 to 114.85 tomato and from 56.75 to 106.41 pepper. Copper (Cu) was determined (mg kg⁻¹) from 11.35 to 72.01 cucumber; from 12.83 to 84.15 tomato and from 46.43 to 87.07 in pepper seedlings.

Anahtar Kelimeler

• Plant nutrients
• seedling
• concentration
• vegetable
• leaf

Kaynakça

1. Tüzel, Y., Öztekin, G.B., Durdu, T., 2021. Organik fide yetiştiriciliği. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Enstitü, Yalova, Yayın No:108.
2. Pascual, J.A., Ceglie, F., Tuzel, Y., Koller, M., Koren, A., Hitchings, R., Tittarelli, F., 2018. Organic substrate for transplant production in organic nurseries. A review. Agronomy for Sustainable Development, 38(35):1-23.
3. Tüzel, Y., Gül, A. 2008. Seralarda iyi tarım uygulamaları. Tibyan Yayıncılık, İzmir, ISBN:978-9944-172-07-3, 172s.
4. Eltez, Z.R., Öztekin, G.B., 2011. Serada sebze yetiştiriciliği, 9:176-198. Örtüaltı Üretim Sistemleri (Ed.:A. Gül, E. Yaslıoğlu, M. Ali Dayıoğlu), Anadolu Üniversitesi, Açık Öğretim Fakültesi, Tarım Önlisans Programı Ders Kitabı (TRM212U), Anadolu Üniversitesi, Yayın No:2275. Açık Öğretim Fakültesi, Yayın No:1272. Eskişehir.
5. Aktaş, H., Öztekin, G.B., 2019. Yetiştiricilik (Bölüm 4), Serada biber tarımı (Editör:G.B. Öztekin), Tarım Gündem Dergisi Özel Yayını, Nobel Yayıncılık, İzmir, s:28-38.
6. Sönmez, İ., 2017. Atık mantar kompostunun domates fidelerinin gelişimi ve besin içerikleri üzerine olan etkilerinin belirlenmesi. Mediterranean Agricultural Sciences 30(1):59-63.
7. Yılmaz, E., Özen, N., Özen, M.Ö., 2017. Determination of changes in yield and quality of tomato seedlings (Solanum lycopersicon cv. Sedef F₁) in different soilless growing media. Mediterranean Agricultural Sciences, 30:163-168.
8. Dursun, A., Güvenç, I., Turan, M., 2002. Effects of different levels of humic acid on seedling growth and macro and micronutrient contents of tomato and eggplant. Acta Agrobotanica, 55(2):81-88.

9. Guan, Y.J., Hu, J., Wang, X.J., Shao, C.X., 2009. Seed priming with chitosan improves maize germination and seedling growth in relation to physiological changes under low temperature stress. Journal of Zhejiang University-Science, 10(6):427-433.
10. Liu, X., Xu, Z., Chang, T., Guo, S., 2010. Growth and photosynthesis of cherry tomato seedling exposed to different low light of LED light quality. Acta Botanica Boreali-Occidentalia Sinica, 30(4):725-732.
11. Kacar, B., Katkat, A.V., 1998. Bitki Besleme. Uludağ Üniv. Güçlendirme Vakfı Yayın No:127. VİPAŞ Yayın No:3. Bursa.
12. Yelboğa, K., 2014. Tarımın büyüyen gücü:Fide sektörü. Bahçe Haber, 3(2):13-16.
13. Balkaya, A., Duman İ., Engiz, M., Ermiş, S., Onus, A.N., Özcan, M., Çelikel, F., Demir, İ., Kandemir, D., Özer, M., 2015. Bahçe bitkileri tohumluğu üretimi ve kullanımında değişimler ve yeni arayışlar. Türkiye Ziraat Mühendisliği 8. Teknik Kongresi, 12-16 Ocak 2015, s:985-1010.
14. TAGEM, 2018. Tohumculuk. Sektör Politika Belgesi 2018-2022. Ankara, 32s.
15. Leonardi, C., 2004. Growing media, Regional Training Workshop on Soilless Culture Technologies, 3-5 March 2004, İzmir, pp:83-92.
16. Gül, A., 2008. Topraksız tarım. Hasad Yayıncılık.
17. Tüzel, Y., Gül, A., Daşgan, H.Y., Öztekin, G.B., Engindemiz, S., Boyaci, H.F., 2015. Örtüaltı yetiştiriciliğinde değişimler ve yeni arayışlar. Türkiye Ziraat Mühendisliği 8. Teknik Kongresi, Bildiriler-1, 12-16 Ocak, Ankara, s:685-709.
18. Özer, H., Kandemir D., 2016. Evaluatıon of the performance of greenhouse tomato seedlings grown with different cultivation techniques. Bangladesh Journal of Botany 45(1):203-209.
19. Raviv, M., Reuveni, R., Zaidman, B.Z., 1998. Improved medium for organic transplants. Biological Agriculture & Horticulture 16(1):53-64.
20. TÜİK, 2022. Bitkisel üretim 1. Tahmini. (https://data.tuik.gov.tr/bulten/ındex?p=bitkisel-uretim-1.tahmini-2022-45502 Erişim:15.9.2022).
21. Tomov, T., Rachovsky, G., Kostadinova, S., Manolov, I., 1999. Manual for Agrochemistry, Academic Press of Higher Agricultural Institute, Plovdiv Bulgaria, 110p.
22. Bremner, J.M., 1965.Total nitrogen, in C.A. Black (Ed.) Methods of Soil Analysis Part 2, American Society of Agronomy Inc., Madison, Wisconsin, USA. pp:1149-1178.
23. Lott, W.L, Nery, J.P, Gall, J.R, Medcoff, J.C., 1956. Leaf analysis technique in coffe research, I.B.E.C. Research Institute Publishing 9:21-24.
24. Kacar, B. İnal, A., 2008. Bitki analizleri. Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
25. Erdal, İ., Türkmen, Ö., Yıldız, M., 2000. Tuz stresi altında yetiştirilen hıyar (Cucumis sativus L.) fidelerinin gelişimi ve kimi besin maddeleri içeriğindeki değişimler üzerine potasyumlu gübrelemenin etkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 10(1):25-29.
26. Ekbiç, E., Fidan, H., Eker, S., 2017. Hıyar mozaik virüsünün (CMV) hıyarda bitki besin elementi içeriğine etkisi. Akademik Ziraat Dergisi 6(Özel Sayı):263-268.
27. Yılmaz, E., Sönmez, İ., Demir, H., 2014. Effects of zeolite on seedling quality and nutrient contents of cucumber plant (Cucumis sativus L. cv. Mostar F₁) grown in different mixtures of growing media. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 45(21):2767-2777.
28. Tan, E., 2014. Organik fide üretimine uygun yetiştirme ortamlarının belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi Fen bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, İzmir, 87s.
29. Canbay, S., 2018. UV-B Işın uygulamalarının domates, hıyar ve patlıcan fidelerinde fide gelişimi ve kalitesi üzerine etkileri. (Yüksek Lisans Tezi) Akdeniz Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Antalya, 67.
30. Tüzel, Y., Ekinci, K., Öztekin, G.B., Erdal, I., Varol, N., Özen Merken, Ö., 2020. Utilization of olive oil processing waste composts in organic tomato seedling production. Agronomy, 10:797.
31. Ayaz, Ö.U., 2020. Domates fidesi yetiştiriciliğinde en uygun besin solüsyonunun belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Van, 69s.
32. Demir, H., 2017. The effects of spent mushroom compost on growth and nutrient contents of pepper seedlings. Mediterranean Agricultural Sciences, 30(2):91-96.
33. Küçük, S.A., Çolakoğlu H., 1992. Mineral azotlu gübre uygulamalarının biber bitkisinde gelişme, kuru madde oluşumu, ürün ve besin maddeleri alımı üzerine etkileri. 1. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, Sebze Bağ-Süs Bitkileri İzmir, 2:201-204.
34. Durukan, A., 2004. Bazı sebze türlerinde fide yetiştirme ortamı olarak tütün tozu kompostunun saf ve değişik oranlarda kullanılabilirliği (Yüksek Lisans Tezi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Tokat, 40s.
35. Özbay, Ş., 2021. Biber fidesi yetiştiriciliğinde en uygun besin solüsyonunun belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Van, 67s.
36. Eğerci, K., Özaktan, H., Eğerci, Y. 2021. Bazı bitki patojeni ve saprofit bakterilerin bakırlı bileşiklere karşı duyarlılık düzeylerinin araştırılması. The Journal of Turkish Phytopathology, 50(1):1-7.