Trichoderma harzianum Uygulamasının Marulda Fide Kalitesine Etkileri

Öz

Fide yetiştirme ortamına uygulanan Trichoderma harzianum (Th) mantarının yaprak gübresi ile birlikte kullanıldığında marul fidelerinde büyüme ve kaliteye olan etkilerini belirlemek amacıyla yürütülen bu çalışmada, sera domatesi rizosferinden izole edilen Th suşu ve Agroleaf Power 20-20-20+TE yaprak gübresi ile beraber ve yaprak gübresi olmadan kullanılmıştır. Yetiştirme ortamında Th bulunmayan ve yaprak gübresi uygulanan fideler kontrol uygulamasını oluşturmuştur. Th suşu sıvılaştırılarak yetiştirme ortamına (torf) uygulanmış ve bulaşık torf viyollere doldurulup, Kıvırcık-010 marul çeşidine ait tohumlar ekilmiştir. Viyoller çimlendirme odasında 3 gün tutulduktan sonra, fideler dikim büyüklüğüne gelene kadar fide serasında tutulmuştur. Bu süre içerisinde Th+gübreli ve kontrol uygulamasındaki fidelere su rampası ile üstten günde 1 kez yaprak gübresi; Th+gübresiz uygulamasına ise sadece su verilmiştir. Deneme sonuçları, fide kalite indeksinin kontrol ve Th+gübreli uygulamasında yüksek çıktığını, Th+gübreli uygulamasının fide biyokütlesini ve makro element alınımını arttırdığını göstermiştir. Th uygulamasının birlikte kullanıldığında yaprak gübresinin etkinliğini arttırdığı, yaprak gübresi uygulanmadan Th uygulamasının ölçülen tüm parametrelerde kontrol uygulamasının altında kaldığı belirlenmiştir. Elde edilen tüm veriler birlikte değerlendirildiğinde, fide biyokütlesi, element alımı ve kalite indeksine olan olumlu etkileri nedeni ile Th’un fide kalitesini arttırmada tohum ekim ortamına uygulanabileceği ve fide aşamasında yaprak gübresi ile kombine edildiğinde fide kalitesini arttırabileceği; organik fide üretimi için de alternatif bir biyostimülant olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Lactuca sativa
• mantar
• suş
• yaprak gübresi
• biyokütle
• kalite indeksi

Effects of Trichoderma harzianum Application on Seedling Quality in Lettuce

Öz

This study was carried out to determine the effects of Trichoderma harzianum (Th) fungus applied to the seedling growing medium on growth and quality in lettuce seedlings when combined with foliar fertilizer. Th strain isolated from greenhouse tomato rhizosphere was used with and without Agroleaf Power 20-20-20+TE together as foliar fertilizer. Seedlings treated only foliar fertilizer and without Th in seed sowing media used as control treatment. Th strain was liquefied and applied to the growing medium (peat) and the contaminated peat was filled into seedling trays and the seeds of the Kıvırcık-010 lettuce variety were sown. Trays were kept in the germination room for 3 days and then in the seedling greenhouse until the seedlings reached planting size. During this period, foliar fertilizer once a day from the top with a water ramp for Th+fertilized and control seedlings; Th+fertilizer-free application was given only water. The results of the experiment showed that the seedling quality index was higher in the control and Th+fertilizer applications, and the Th+fertilizer application increased the seedling biomass and macro element uptake. It was determined that Th application increased the effectiveness of foliar fertilizer when used together, and Th application without applying foliar fertilizer remained below the control application in all measured parameters. When all the data obtained are evaluated together, due to its positive effects on seedling biomass, element uptake and quality index, Th can be applied to the seed sowing medium to increase seedling quality and can increase seedling quality when combined with foliar fertilizer at the seedling stage. It was concluded that it can be used as an alternative biostimulant for organic seedling production.

Anahtar Kelimeler

• Lactuca sativa
• fungus
• strain
• foliar fertilizer
• biomass
• quality index

Kaynakça

1. Akkuş, F., 2011. Mikrobiyal ve inorganik gübre uygulamalarının tuz stresi altında yetiştirilen ıspanak (Spinacia oleracea) ve kök kerevizde (Apium graveolens) bitki gelişimi ve verim üzerine etkisi. (Yüksek Lisans Tezi), Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
2. Aydın, M.H., 2015. Bitki fungal hastalıklarıyla biyolojik savaşta Trichoderma’lar. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 2:135-148.
3. Azarmi, R., Hajieghrari, B., Giglou, A., 2011, Effect of Trichoderma isolates on tomato seedling growth response and nutrient uptake. African Journal of Biotechnology, 10(31):5850-5855.
4. Bal, U., Altintaş, S., 2006. Effects of Trichoderma harzianum on the yield and fruit quality of tomato plants (Lycopersicon esculentum Mill.) grown in an unheated greenhouse, Australian Journal of Experimental Agriculture, 46(1):131-136.
5. Basım, H., Öztürk, Ş.B., Yeğen, O., 1999. Biyolojik bir fungusit in (Planter Box T.harzianum, Rıfai T, 22) pamuk fide kök çürüklüğü etmenlerine (R.solani, Fusarium spp.) karşı etkinliğinin araştırılması. GAP 1. Tarım Kongresi, Şanlıurfa, s:137-144.
6. Bayyurt, R., 2009. Bazı yazlık sebze tohumları ve fidelerinde Trichoderma harzianum uygulaması. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (Lisans Tezi), Çanakkale.
7. Björkman, T., Blanchard, L.M., Harman, G.E., 1998. Growth enhancement of shrunken-2 (sh2) sweet corn by Trichoderma harzianum. 1295-22:Effect of Environmental Stress. Journal of American Society for Horticultural Science 123(1):35-40.
8. Bora, T., Özaktan, H., 1998. Bitki hastalıklarıyla biyolojik savaş. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Fitopatoloji Anabilim Dalı, Prizma Matbaası Alsancak/İzmir, 205s.

9. Buyer, J.S., Roberts, D.P., Russek-Cohen, E., 2002. Soil and plant effects on microbial community structure. Canadian Journal of Microbiology, 48:955-964.
10. Chet, I., 1990. Biological control of soil-borne plant pathogens with fungal antagonist in combination with soil treatment. Biological Control of Soilborne Plant Pathogens, Conference Paper, pp:15-25.
11. Cook, R.S., Baker, K.F., 1983. The nature and practice of biological control of plant pathogen. The American Phytopathological Society, St. Paul, Minnesota, 539p.
12. Çakmakcı, R., 2009. Stres koşullarında ACC deaminaz üretici bakteriler tarafından bitki gelişiminin teşvik edilmesi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 40(1):109-125.
13. Çubuklu, Ö., 2011. Aşılı ve aşısız domates fideler ile yapılan yetiştiricilikte mikrobiyal gübrenin (Trichoderma harzianum) verim ve kalite üzerine etkileri. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı (Yüksek Lisans Tezi), Çanakkale, 81s.
14. Datnoff, L.E., Pernezny, K.L., 2001. Paenibacillus macerans and Trichoderma harzianum enhance transplant growth and suppress Fusarium crown and root rot in Florida tomato production. Caribbean Division Meeting s, June, pp:11-15.
15. Dickson, A., Leaf, A.L., Hosner, J.F., 1960. Quality appraisal of white spruce and white pine seedling stock in nurseries. The Forest Chronicle, 36(1):10-13.
16. Druzhinina, I., Kubicek, C.P., 2005. Species concepts and biodiversity in Trichoderma and Hypocrea:from aggregate species to species clusters. Journal of Zhejiang University Science B, 6(2):100-112.
17. Druzhinina, I.S., Seidl-Seiboth, V., Herrera-Estrella, A., Horwitz, B.A., Kenerley, C.M., Monte, E., Mukherjee, P.K., Zeilinger, S., Grigoriev, I., Kubicek, C.P., 2011. Trichoderma-the genomics of opportunistic success. Nature Reviews Microbiology, 9:749-759.
18. Elad, Y., Barak, R., Chet, I., 1984. Parasitism of Sclerotium rolfsii Sclerotia by Trichoderma harzianum. Soil Biology and Biochemistry 16:381-386.
19. Fallik, E., Okon, Y., Epistien, E., Goldman, A., Fisher, M., 1989. Identification and quantification of IAA and IBA in Azospirillum brasilense inoculated maize roots. Soil Biology and Biochemistry, 21:147-153.
20. Glick, B.R., 1995. The enhancement of plant growth by free-living bacteria. Canadian Journal Microbiology, 41:109-117.
21. Gül, A., Kıdoğlu, F., Tüzel, Y., Tüzel, İ.H., 2017. Different treatments for increasing sustainability in soilless culture. Acta Horticulturae 747:595-602.
22. Gül, A., Kıdoğlu, F., Tüzel, Y., Tüzel, İ.H., 2018. Effects of nutrition and Bacillus amyloliquefaciens on tomato (Solanum lycopersicum L.) growing in perlite. Spanish Journal of Agricultural Research, 6(3):422-429.
23. Günay, A., 2005. Sebze yetiştiriciliği. Cilt-2, Meta Basımevi, İzmir.
24. Harman, G.E., Kubicek, C.P., 1998. Trichoderma and Gliocladium, Vol.2:enzymes, biological control and commercial applications. London, 393p.
25. Harman, G.E., Howell, C.R., Viterbo, A., Chet, I., Lorito, M., 2004. Trichoderma species:opportunistic, avirulent plant symbionts. Nature Reviews Microbiol, 2:43-56.
26. Harman, G.E., 2006. Overview of mechanisms and uses of Trichoderma spp. Phytopathology 96:190-194.
27. Inbar, J., Abramsky, M., Cohen, D., Chet, I., 1994. Plant growth enhancement and disease control by Trichoderma harzianum in vegetable seedlings grown under commercial condition. European Journal of Plant Pathology, 100:337-346.
28. İkiz, O., 2019. Bazı sebze türlerinde tohum ekim ortamına Tricoderma harzianum uygulamasının fide kalitesine etkileri. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı (Yüksek Lisans Tezi), İzmir, 76s.
29. İkiz, O., Öztekin, G.B., Tüzel, Y., Karaçancı, Ş., Tepecik, M., 2022. Trichoderma harzianum suşlarının domates fide kalitesine etkileri. Türk Tarım-Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi (TURJAF), 10(1):54-65.
30. İmriz, G., Özdemir, F., Topal, İ., Ercan, B., Taş, M.N., Yakışır, E., Okur, O., 2014. Bitkisel üretimde bitki gelişimini teşvik eden rizobakteri (PGPR)’ler ve etki mekanizmaları. Elektronik Mikrobiyoloji Dergisi 12(2):1-19.
31. Jangir, M., Pathak, R., Sharma S., 2017. Trichoderma and its potential applications. In:Singh, D., Singh, H., Prabha, R. (eds) Plant-Microbe Interactions in Agro-Ecological Perspectives, Springer, Singapore, pp:323-339.
32. Kaçar, B., İnal, A., 2008. Bitki analizleri. Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 892s.
33. Karaçal, İ., Tüfenkçi, Ş., 2010. Bitki beslemede yeni yaklaşımlar ve gübre-çevre ilişkisi. Ziraat Mühendisliği 7. Teknik Kongresi, Ankara.
34. Katgıcı, A., Türk, İ., Demir, H., Üçok, Z., 2019. Mikrobiyal gübrenin kıvırcık marulda verim ve kaliteye etkileri. 2. Uluslararası Tarım ve Orman Kongresi, İzmir.
35. Kibar, B., 2020. Mikrobiyal gübre uygulamasının marul ve beyaz baş lahanada çimlenme ve fide gelişimi üzerine etkileri. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi 6(3):389-398.
36. Kloepper, J.W., 1994. Plant growth-promoting Rhizobacteria (other systems). In Okon Y., (Ed.), Azospirillum/Plant Associations. CRC Press, Boca Raton, FL, USA, pp:111-118.
37. Kredics, L., Antal, Z., Manczinger, L., Szekeres, A., Kevei, F., Nagy, E., 2003. Trichderma strains with biocontrol potential. Food Technology and Biotechnology 41(1):37-42.
38. Kumar, S., Dey, P., 2011. Effects of different mulches and ırrigation methods on root growth, nutrient uptake, water-use efficiency and yield of strawberry. Scientia Horticulture 127:318-324.
39. Küçük, Ç., Kıvanç, M., 2001. Sera ve laboratuvar koşullarında Trichoderma harzianum’un toprak kökenli bazı fungal bitki patojenleri üzerine etkisi. Biyoteknoloji 25(2):85-92.
40. Küçük, Ç., Kıvanç, M., 2003. Isolation of Trichoderma spp. and determination of their antifungal, biochemical and physiological features. Turkish Journal of Biology, 27:247-253.
41. Lewis, J.A., Lumsden, R., 2001. Biocontrol of damping-off of greenhouse-grown crops caused by Rhizoctonia solani with a formulation of Trichoderma spp. Crop Protection 20(1):49-56.
42. Lieckfeldt, E., Kuhls, K., Muthumeenakshi, M., 1998. Molecular taxonomy of Trichoderma and Gliocladium and their teleomorphs. In:Kubicek C.P., Harman G.E. (eds.) Trichoderma and Gliocladium, Basic Biology, Taxonomy and Genetics. Taylor & Francis, London, 1:35-74.
43. Mastouri, F., Björkman, T., Harman, G.E., 2010. Seed treatment with Trichoderma harzianum alleviates biotic, abiotic and physiological stresses in germinating seeds and seedlings. The American Phytopathological Society 100(11):1213-1221.
44. Mayak, S., Tirosh, T., Glick, B.R., 2004. Plant growth-promoting bacteria confer resistance in tomato plants to salt stress. Plant Physiology and Biochemistry 42:565-572.
45. McGuire, R.G., 1992. Reporting of objective color measurements. HortScience 27(12):1254-1255.
46. Mei, L., Guang-shu, M.A., Hua, L., Xiao-lin, S.U., Ying, T., Wen-kun, H., Jie, M., Xi-liang, J., 2018. The effects of Trichoderma on preventing cucumber Fusarium wilt and regulating cucumber physiology. Journal of Integrative Agriculture 18(3):607-617.
47. Michrina, J., Michalikova, A., Rohacik, T., Kulickova, R., 1995. Antibiosis as a possible mechanism of antagonistic action of Trichoderma harzianum against Fusarium culmorum. Ochrana Rostlin, 31(3):177-184.
48. Nishio, M., 1996. Microbial fertilizers in Japan. (http://www.agnet.org/library/eb/430/; Erişim:24 Ekim 2018).
49. Okoth, S.A., Otadoh, J.A., Ochanda, J.O., 2011. Improved seedling emergence and growth of maize and beans by Trichoderma harzianum. Tropical and Subtropical Agroecosystems 13:65-71.
50. Ozbay, N., Newman, S.E., 2004. The effect of the Trichoderma harzianum strains on the growth of tomato seedlings. Acta Horticulture 635:131-135.
51. Özbay, N., Demirkıran, A.R., Ergun, M., 2015. Mikrobiyal gübre (Trichoderma harzianum, KUEN 1585) uygulamasının marulda çimlenme, gelişme ve verim üzerine etkisi. Doğu Karadeniz 2. Organik Tarım Kongresi, 6-9 Ekim 2015, Pazar/Rize.
52. Özbay, N., Ergun, M., Demirkıran, A.R., 2018. Ticari mikrobiyal gübre (Trichoderma harzianum, Kuen 1585) Sim Derma uygulamasının ıspanakta çimlenme, gelişme ve verim üzerine etkisi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 5(4):482-491.
53. Öztekin, G.B., Türe, K., 2019. Tam spektrumlu gün ışığı floresan lamba ile yapay ışıklandırmanın marulda fide kalitesine etkisi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 56(4):437-445.
54. Papavizas, G.C., 1985. Trichoderma and Giocladium:biology, ecology and potential for biocontrol. Annual Review Phytopathology 23:23-54.
55. Põldma, P., Vabrit, S., Merivee, A., Suigusaar, K., 2008. Influence of Trichoderma viride inoculated growing substrate on the growth and yield of lettuce (Lactuca sativa L.). Acta Horticulturae, 779:85-90.
56. Ram, R.L., Maji, C., Bindroo, B.B., 2013. Role of PGPR in different crops-an overview. Indian Journal of Sericulture, 52(1):1-13.
57. Saharan, B.S., Nehra, V., 2011. Plant growth promoting rhizobacteria:A critical review, Life Sciences and Medical Research, 21:1-30.
58. Samuels, G.J., 2006. Trichoderma:systematics, the sexual state and ecology. Phytopathology 96(2):195-206.
59. Schirmböck, M., Lorito, M., Wang, Y.L., Hayes, C.K., Arslan-Atac, I., Scala, F., Harman, G.E., Kubicek, C.P., 1994. Parallel formation and synergism of hydrolytic enzymes and peptaibol antibiotics, molecular mechanisms involved in the antagonist action of T.harzianum against phyto pathogenic fungi. Applied and Environmental Microbiology, 60:4364-4370.
60. Singh, A., Srivasta, S., Singh, H.B., 2007. Effect of substrates on growth and shelf life of Trichoderma harzianum and its use in biocontrol of diseases. Bioresource Technology 98(2):470-473.
61. Sivan, A., Chet, I., 1986. Biological control of Fusarium spp. in cotton, wheat and muskmelon by T.harzianum. Phytopathology, 116:39-47.
62. Şalk, A., Arın, L., Deveci, M., Polat, S., 2008. Özel sebzecilik. Sevil Cilt Evi ve Matbaası, Tekirdağ.
63. Şevik, M.A., 2010. Bitki virüs hastalıklarına karşı kullanılan bitki gelişimini teşvik eden rhizobakteriler (PGPR). Elektronik Mikrobiyoloji Dergisi, 8:31-43.
64. Tan, E., 2014. Organik fide üretimine uygun yetiştirme ortamlarının belirlenmesi. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı (Yüksek Lisans Tezi), İzmir, 87s.
65. Uslu T., 2009. Kılık sebze tohumlarında Trichoderma harzianum uygulamalarının çimlenme gücü ve çimlenme hızı üzerine olan etkileri. (Lisans Tezi), Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
66. Whipps, J.M., Davies, K.G., 2000. Biocontrol of plant pathogens and nematodes by microorganisms. In:Gurr G., Wratten, S.D. (Ed.), Measures of Success in Biological Control, Kluwer, Dordrecht, pp:231-269.
67. Windham, M.T., Elad, Y., Baker, R., 1986. A mechanism for increased plant-growth induced by Trichoderma spp. Phytopathology, 76(5):5.
68. Yedidia, I., Srivastva, A.K., Kapulnik, Y., Chet, I., 2001. Effect of Trichoderma harzianum on microelement concentrations and ıncreased growth of cucumber plants. Plant and Soil 235:235-242.
69. Yıldız, H.N., Altınok, H.H., Dikilitas, M., 2012. Screening of Rhizobacteria against Fusarium oxysporum f.sp. Melongenae, the causal agent of wilt disease of eggplant. African Journal of Microbiology Research, 6(15):3700-3706.
70. Yonsel., Batum M., Yanık T., 2006. Mikrobiyal gübreler simbiyotik biyolojik ürünler kataloğu. Tuzla-İstanbul (http://www.simbiyotek.com/mik robiyal_gubreler_yonsel.pdf; Erişim:19.04.2018).
71. Yücel, S., 1995. A Study on soil solarization and combined with fumigant application to control of phytophthora crown blight (Phytophthora capsici Leonian) on peppers in the East Mediterranean region of Turkey. Crop Protection 14(8):653-655.
72. Zahir, Z.A., Ghani, U., Naveed, M., Nadeem, S.M., Asghar, H.N., 2009. Comparative effectiveness of Rhizobacteria containing ACC-Deaminase for growth promotion of pea (Pisum sativum) under drought conditions. Journal Microbiology Biotechnology, 18:958-963.
73. Zhang, F., Wang, Y., Liu, C., Chen, F., Ge, F., Ge, H., Tian, F., Yang, T., Ma, K., Zhang, Y., 2019. Trichoderma harzianum mitigates salt stress in cucumber via multiple responses. Ecotoxicology and Environmental Safety, 170:436-445.