Yeni ve Tekrar Kullanılan Perlitin Kıvırcık Salata Yetiştiriciliğine Etkileri

Öz

Sera koşullarında yürütülen bu çalışmada Batavia (kıvırcık) tipte Maritima ve kırmızı kıvırcık (Lollo Rossa) tipte Bacchus salata çeşitlerinin yetiştiriciliğinde yeni ve domates üretiminden sonra tekrar kullanılan perlit karşılaştırılmıştır. Test edilen çeşitlerin farklı tiplerde olması nedeniyle, çalışma iki farklı deneme şeklinde planlanmıştır. Denemelerde; yeni perlit, kullanılmış perlit 1, kullanılmış perlit 2 olmak üzere 3 farklı uygulama karşılaştırılmıştır. “Kullanılmış perlit 1” bir önceki sezonda domates yetiştiriciliğinde tam sulama, “kullanılmış perlit 2” ise kısıtlı su uygulamasına ait ortamları göstermektedir. Substratlar uzunluğu 75 cm, genişliği 25 cm ve derinliği 16 cm olan yatay saksılara yerleştirilmiştir. Bitkilerin besin maddesi ve su gereksinimleri, damla sulama sistemi ile verilen komple besin çözeltisi ile karşılanmıştır. Her iki çeşitte de domates üretiminden sonra kullanılan perlit ortamlarının kıvırcık salata verimini, yeni perlite kıyasla artırdığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Substrat kültürü
• perlit
• sürdürülebilirlik
• kıvırcık salata

Effects of New and Reused Perlite on Lettuce Cultivation

Öz

This study was carried out under greenhouse conditions to compare the new perlite with reused perlite as growing medium for the cultivation of Batavia type Maritima and Lollo Rossa type Bacchus lettuce cultivars. Each cultivar was tested in the separate experiment since their types were different. In the trials, the treatments were “new perlite”, and “reused perlite 1” and “reused perlite 2” that were used for tomato cultivation in the previous season by complete and deficit irrigation, respectively. Substrates were placed in horizontal pots with a length of 75 cm, a width of 25 cm and a depth of 16 cm. Water and nutrient requirements of the plants were provided by complete nutrient solution applied via drip irrigation system. It was determined that reused perlite gave higher yield than new perlite for both lettuce cultivars.

Anahtar Kelimeler

• Substrate culture
• perlite
• sustainability
• lettuce

Kaynakça

1. Dutra, J.G., Peil, R.M.N., Silva-Duarte, T., Rombaldi, C.V., Grolli, P.R., Pereira, A.S., Severo Dorneles, A.O., 2021. Fruit production and quality of mini-watermelon with different number of stems, in troughs cultivation system and substrate reuse. Semina:Cienc. Agrar. Londrina 42(2):471-486.
2. Eroğul, D., 2002. Baş salata yetiştiriciliğinde topraksız ortam olarak zeolit ve perlitin karşılaştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, İzmir, 87s.
3. Gül, A., 1995. Sera hıyar yetiştiriciliğinde topraksız ortamların kullanım süresinin verime etkileri. Türkiye 2. Bahçe Bitkileri Kongresi 2:181-185.
4. Gül, A., 2019. Topraksız tarım. Meta Basım, İzmir.
5. Gül, A., Engindeniz, S., Aykut, N., 2007. Can closed substrate culture be an alternative for small-scale farmers. Acta Hort. 747:83-89.
6. Gül, A., Engindeniz, S., Eltez, R.Z., Aykut, N., Gülçin, H., 2007. Adaptation of closed substrate culture by small scale farmers. Acta Hort. 729:261-266.
7. Gül, A., Eroğul, D., Ongun, A.R., 2005. Comparison of the use of zeolite and perlite as substrate for crisp-head lettuce. Scientia Hort. 106:464-471.
8. Gül, A., Eroğul, D., Tepecik, M., Öztan, F., 2007. Effect of growing media on plant growth and nutrient status of crisp-head lettuce. Acta Hort. 729:367-371.

9. Gül, A., Sevgican, A., 1992. Topraksız ortamların sera marul yetiştiriciliğine etkileri. Türkiye 1. Bahçe Bitkileri Kongresi 2:311-313.
10. Kristkova, E., Dolezalova, I., Lebeda, A., Vinter, V., Novotna, A., 2008. Description of morphological characters of lettuce (Lactuca sativa L.) genetic resources. Hort. Sci. (Prague), 35(3):113-129.
11. Łazny, R., Mirgos, M., Przybył, J.L., Nowak, J.S., Kunka, M., Gajc-Wolska, J., Kowalczyk, K., 2021. Effect of re-used lignite and mineral wool growing mats on plant growth, yield and fruit quality of cucumber and physical parameters of substrates in hydroponic cultivation. Agronomy 11:998.
12. Martínez-Gutierrez, A.G., Cruz, A.B., Tinoco, C.E., Lopez Cruz, J.Y., Urrestarazu, M., 2015. Effect of particle size and reused organic substrates on tomato crop production. Journal of Plant Nutrition 38(12):1877-1884.
13. Merdin, S., 2009. Bitki gelişimini artıran kök bakterilerinin farklı ortamlarda baş salata yetiştiriciliğine etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir, 73s.
14. Moraes, L., Calori, A.H., Factor, T.L., Patricio, F., Ghini, R., Abreu, M.F., Purquerio, L.F.V., 2016. Baby leaf lettuce production in trays with reused and solarized substrate. Horticultura Brasileira 34:463-469.
15. Neumann, G., Bott, S., Ohler, M.A., Mock, H.P., Lippmann, R., Grosch, R., Smalla, K., 2014. Root exudation and root development of lettuce (Lactuca sativa L. cv. Tizian) as affected by different soils. Front. Microbiol. 5:2.
16. Sarıoğlu, E., 2013. Perlite zeolit ilavesinin kıvırcık salata ve domates yetiştiriciliğine etkileri (Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir, 141s.
17. Shatilov, M.V., Razin, A.F., Ivanova, M.I., 2019. Analysis of the world lettuce market. IOP Conf. Series:Earth and Environmental Science 395:012053.
18. Tomasi, N., Pinton, R., Costa, L.D., Cortella, G., Terzano, R., Mimmo, T., Scampicchio, M., Cesco, S., 2015. New solutions for floating cultivation system of ready-to-eat salad:A review. Trends Food Sci. Technol. 46:267-276.
19. Ünay, Ö., 2021. Yerel kök bakterilerinin domates genotiplerinde kuraklık stresine etkileri (Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, İzmir, 125s.
20. Zhou, C., Wang, Q., Liu, W., Li, B., Shao, M., Zhang, Y., 2022. Effects of red/blue versus white LED light of different intensities on the growth and organic carbon and autotoxin secretion of hydroponic lettuce. Horticulture, Environment and Biotechnology, 63:195-205.