Değişik Vejetasyon Dönemlerinde Uygulanan Farklı Tuz Konsantrasyonuna Sahip Sulama Sularının Alabaşta Büyüme ve Gelişmeye Olan Etkileri

Öz

Bu araştırmada materyal olarak Kolibri F₁ ve Korist F₁ alabaş (Brassica oleracea var. gongylodes L.) çeşitleri kullanılmıştır. Bitkiler, ısıtmasız plastik serada sera toprağında yetiştirilmiştir. Tohumlar torf doldurulmuş multipotlara ekilmiş ve ilk gerçek yapraklar görülünceye kadar standart bakım işlemleri yürütülmüştür. Fideler ilk 4-5 yapraklı olduğu dönemden itibaren seraya dikilmiş ve iki farklı vejetasyon döneminde farklı konsantrasyonlarda hazırlanan tuzlu su ile sulama yapılmıştır. Bu amaçla alabaşın iki farklı vejetasyon döneminin başından (genç fide döneminden gövde başlangıcına kadar, gövde başlangıcından hasada kadar) itibaren sulama suyuna dört farklı dozda NaCl tuzu (Kontrol, 5 dS m⁻¹, 10 dS m⁻¹ ve 20 dS m⁻¹) ilave edilmiştir. Deneme tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Tüm denemede toplam 48 parsel, her parselde 10 bitki ve tüm denemede toplam 480 bitki kullanılmıştır. Sonuç olarak, sulama suyundaki NaCl konsantrasyonundaki artışa paralel, yaprak hasar indeksinde artış gözlenirken, yaprak sayısı (adet), yaprak alanı (cm²), gövde çapı (cm), gövde yaş ağırlığı (g) ve pazarlanabilir verim (kg da⁻¹) özelliklerinde düşüş gözlenmiştir. Bitkilerin genç fide döneminden gövde başlangıcına kadar tuz stresinden daha fazla etkilendiği, ayrıca Korist F₁’in tuz stresinden Kolibri F₁’e göre daha az zarar gördüğü belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Brassica oleracea var. gongylodes L.
• tuz konsantrasyonu
• NaCl
• vejetasyon dönemi
• sulama suyu

The Effects of Irrigation Waters With Different Salt Concentrations Applied in Different Vegetation Periods on The Growth and Development of Kohlrabi

Öz

In this study, Kolibri F₁ and Korist F₁ (Brassica oleracea var. gongylodes L.) kohlrabi cultivars were used as material. Plants were grown in the soil of an unheated plastic greenhouse. Seeds were sown in peat-filled multipots and standard cultural practices were done until the first true leaves appeared. The seedlings were transplanted into the greenhouse starting from the period when they had the first 4-5 leaves and were irrigated with salt water prepared at different concentrations in two different vegetation periods. For this purpose, four different doses of NaCl salt (Control, 5 dS m⁻¹, 10 dS m⁻¹ and 20 dS m⁻¹) were added to the irrigation water from the beginning of two different vegetation periods (from the young seedling period to the beginning of the stem, from the beginning of the stem to the harvest period). The experiment design was randomized plot with 3 replications. A total of 48 plots, 10 plants in each plot, thus a total of 480 plants in the whole experiment were used. As result, in parallel with the increase in NaCl concentration in irrigation water, an increase was observed in leaf damage index, while number of leaves (pieces), leaf area (cm²), stem diameter (cm), stem fresh weight (g) and marketable yield (kg da⁻¹) characteristics decreased. It was determined that plants were more affected by salt stress from the young seedling period to the stem beginning, also Korist F₁ was less damaged by salt stress than Kolibri F₁.

Anahtar Kelimeler

• Brassica oleracea var. gongylodes L.
• salt concentration
• NaCl
• vegetation period
• irrigation water

Kaynakça

1. Arın, L. 2002. Trakya’da alabaş (Brassica oleraceae var. gongylodes L.) yetiştirme olanağı ve uygun çeşitlerin belirlenmesi. Bahçe 31(1-2):59-64.
2. Park, C., Yeo, H., Kim, N., Eun, P., Kim, S., Arasu, M., Al-Dhabi, N., Park, S., Kim, J., Park, S. 2017. Metabolic profiling of pale green and purple kohlrabi (Brassica oleracea var. gongylodes L.). Appl Biol Chem 60(3):249-257.
3. Ulukapı, K., Kacar, Y. 2020. The effects of water deficiency on plant and tuber growth of kohlrabi (Brassica oleracea var gongylodes L.). Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology 8(2):416-420.
4. Akagün, G. 2009. Alabaş (Brassica oleracea var. gongylodes L.) bitkisinin antioksidan aktivitesinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Edirne.
5. Arın, L. 2005. Alabaş (Brassica oleraceae var. gongylodes L.) yetiştiriciliği. Alatarım 4(2):13-17.
6. Kuşvuran, Ş., Yaşar, F., Abak, K., Ellialtioğlu, Ş. 2008. Tuz stresi altında yetiştirilen tuza tolerant ve duyarlı Cucumis sp.’nin bazı genotiplerinde lipid peroksidasyonu, klorofil ve iyon miktarlarında meydana gelen değişimler. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi 18(1):14.
7. Yılmaz, E., Tuna, A.L., Bürün, B. 2011. Bitkilerin tuz stresine karşı geliştirdikleri tolerans stratejileri. C.B.Ü. Fen Bilimleri Dergisi 7:47-66.
8. Kalefetoğlu, T., Ekmekçi, Y. 2000. Bitkilerde kuraklık stresinin etkileri ve dayanıklılık mekanizmaları, G.Ü. Fen Bilimleri Dergisi 18(4):723-740.

9. Munns, R. 2002. Comparative physiology of salt and water stress. Plant, Cell and Environment 25:239-250.
10. Mahajan, S., Tuteja, N. 2005. Cold, salinity and drought stress:an overview, Archives of Biochemistry and Biophysics 444:139-158.
11. Uygan, D., Hakgören, F., Büyüktaş, D. 2006. Eskişehir sulama şebekesinde drenaj sularının kirlenme durumu ve sulamada kullanma olanaklarının belirlenmesi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 19(1):47-58.
12. Akdemir, B., Kayışoğlu, B., Kavdır, İ. 1994. MSTAT istatistiki paket programı kullanımı (No:203). Tekirdağ Trakya Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Tekirdağ.
13. Şalk, A., Arın, L., Deveci, M., Polat, S. 2008. Özel sebzecilik. (488s.), Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, Tekirdağ.
14. Arın, L., Salk, A., Deveci, M., Polat, S., 2003-a. Kohlrabi growing under unheated glasshouse conditions in Turkey. Acta Agric. Scand., Sect. B, Soil and Plant Sci. 53:38-41.
15. Arın, L., Salk, A., Deveci, M., Polat, S., 2003-b. Investigations on yield and quality of kohlrabi (Brassica oleraceae var. gongylodes L.) in the Trakya region of Turkey. Trakya Univ. J. Sci. 4(2):187-194.
16. Kraft, A., 1995. Flachenberechnung einer SW-Grafik Flaeche packing programme.
17. Deveci, M., Arın, L., Polat, S. 2006. Quicksta F₁ ve Rapidstar F₁ alabaş (Brassica oleraceae var. gongylodes L.) çeşitlerinin özellikleri üzerine, farklı büyüme dönemlerindeki düşük sıcaklığın etkileri. 6. Sebze Tarımı Sempozyumu, Kahramanmaraş.
18. Karanlık, S. 2001. Değişik buğday genotiplerinde tuz stresine dayanıklılık ve dayanıklılığın fizyolojik nedenlerinin araştırılması (Doktora Tezi). Çukurova Üniversitesi Fen Bil. Enstitüsü, Adana.
19. Küçükkömürcü, S., 2011. Tuzluluk ve kuraklık streslerine tolerans bakımından bamya genotiplerinin taranması (Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Adana.
20. Dasgan, H.Y., Bayram, M., Kusvuran, S., Coban, G.A., Akhoundnejad, Y. 2018. Screening of tomatoes for their resistance to salinity and drought stress. Screening, 8(24).
21. Koç, S. 2005. Fasulyelerde tuzluluğa tolerans bakımından genotipsel farklılıkların erken bitki gelişimi aşamasında belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Adana.
22. Kuşvuran, Ş. 2010. Kavunlarda kuraklık ve tuzluluğa toleransın fizyolojik mekanizmaları arasındaki bağlantılar (Doktora Tezi). Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Adana.
23. Fidan, E., Ekincialp, A. 2017. Bazı fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinin farklı seviyelerdeki tuz stresine gösterdikleri tepkilerin incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Tarım Bilimleri Dergisi 27(4):558-568.
24. Deveci, M., Öztürk, Ş., Altıntaş, S., Arın, L. 2019. The effect of irrigation water salinity on the morphological and physiological traits of Swiss chard (Beta vulgaris L. var. cicla Moq), Türk Tarım-Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi 7:903-907.
25. Bildiren, Ş. 2019. Tuz stresi altındaki farklı buğday (Triticum aestivum L.) genotiplerinde bor uygulamalarının iyileştirici etkisinin araştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı, Sakarya. 121s.
26. Sritharan, R. Lenz, F. 1992. Effect of light regime on growth, carbohydrates and nitrate concentration in kohlrabi (Brassica oleracea var. gongylodes L.). Angewandte Botanik 66(3-4):130-134.
27. Kurtar, E.S., Özbakır, M., Balkaya, A. 2010. Samsun ekolojik koşullarında ilkbahar dönemi alabaş (Brassica oleracea var. gongylodes) yetiştiriciliğinde farklı uygulamaların etkileri. Bahçe 39(1):9-20.
28. Patil, B.N., Ingle, V.G., Patil, S.S. 2003. Effect of spacings and nitrogen levels on growth and yield of knol-knol (Brassica oleraceae var. gongylodes L.) cv. white vienna. Annals of Plant Physiology 17(2):110-113.
29. Yaşar, F. 2003. Tuz stresi altındaki patlıcan genotiplerinde bazı antioksidant enzim aktivitelerinin in vitro ve in vivo olarak incelenmesi (Doktora Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
30. Deveci, M., Bora, M. 2016. Değişik vejetasyon dönemlerine kadar uygulanan farklı tuz konsantrasyonlarının biberde meydana getirdiği fizyolojik değişikliklerin belirlenmesi. IMCOFE 2016, International Multional Multidisciplinary Congress of Eurasia, Ukraine.
31. Kalyoncu, Ö. 2013. Hümik asitin tuz stresi altında yetişen maş fasulyesi (Vigna radiata L. wilczek) gelişimine ve iyon alımına etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
32. Sümbül, D. 2020. Bazı kardeş bitkilerin alabaşın (Brassica oleracea var. gongylodes L.) verim ve kalitesine etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Aydın.
33. Osman, H., Salim, B. 2016. Improving yield and quality of kohlrabi stems growing under NaCl salinity using foliar application of urea and seaweed extract. Journal of Horticultural Science Ornamental Plants 8(3):149-160.
34. Uddin, J., Sharmin, S., Afrin, F., Dina, A., Rakibuzzaman, M. 2021. Influence of gypsum fertilizer on growth and yield of kohlrabi. International Journal of Business, Social and Scientific Research 9(2):40-45.
35. Ahmed, S., Ahmed, F., Hussain, M. 2003. Effect of different NPK levels on the growth and yield of kohlrabi (Brassica oleracea var. gongylodes L.) at northern areas of Pakistan. Asian Journal of Plant Sciences 2(3):336-338.
36. Özer, M., Özer, H., Balkaya, A., Uzun, S. 2015. Serada alabaş (Brassica oleracea var. gongylodes L.) yetiştiriciliği üzerine farklı tohum ekim zamanı ve malç uygulamalarının etkisi. Akademik Ziraat Dergisi 4(2):49-58.