Humik-Fulvik Asit İle Amino Asitin Kıvırcık Yapraklı Baş Salatanın Verim ve Kalitesi Üzerine Etkisi

Öz

Bu çalışma; humik-fulvik asit ile amino asidi ayrı ayrı ve birlikte uygulama ile farklı dozlar (kontrol, 2000, 4000, 6000 ve 8000 ml/1000 m²)’da uygulamanın kıvırcık yapraklı baş salatanın verim ve kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla Antalya ili, Finike ilçesinde çiftçi serasında 2018 yılı Eylül-2019 yılı Ocak ayları arasında yürütülmüştür. Denemede bitkisel materyal olarak Bombola (AG Tohum) kıvırcık yapraklı baş salata çeşidi kullanılmıştır. Tohum ekimi 15 Eylül 2018, fide dikimi 15 Ekim 2018, hasat 13 Ocak 2019 tarihinde yapılmıştır. Çalışmada kıvırcık yapraklı baş salatanın bazı verim ve kalite özellikleri incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, humik-fulvik asit ile amino asidi ayrı ayrı ve birlikte uygulamaları ile dozlarının etkisi titre edilebilir asit hariç bütün parametrelerde istatistiki olarak önemli bulunmuştur. En yüksek toplam bitki ağırlığı (1164.33 g) humik-fulvik asit + amino asidin birlikte uygulamasının 4000 ml/da dozunda elde edilmiştir. En yüksek pazarlanabilir bitki ağırlığı (854.67 g), baş boyu (27.67 cm) ve baş çapı (22.33 cm) 8000 ml/da aminoasit uygulamasında belirlenmiştir. En yüksek pH (6.32) kontrol uygulamasında belirlenirken, en yüksek suda çözünebilir kuru madde miktarı (%3.73) humik-fulvik asit ve amino grup asit uygulamasından elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Baş salata
• humik
• fulvik
• aminoasit
• verim
• kalite

The Effect of Humic-Fulvic Acid and Amino Acid on The Yield and Quality of Curly Leaf Head Salad

Öz

This study; humic-fulvic acid and amino acid separately and together with the application at different doses (control, 2000, 4000, 6000 and 8000 ml/1000 m²) in order to determine the effect on the yield and quality of curly-leaf head salad in farmer greenhouse conditions in district of Finike, Antalya between September 2018 and January 2019. Bombola (AG Seed) curly leaf head salad variety was used as plant material in the experiment. The Seeds were sown on 15 September 2018 and, seedlings were transplanted at October 2018, and they were harvested on 13 January 2019. In this study, some yield and quality characteristics of curly leaf head salad were investigated. According to the findings of the study, the effect of humic-fulvic acid and amino acid separately and together with the doses and the effect of doses were found to be statistically significant in all parameters except titratable acid. The highest total plant weight (1164.33 g) was obtained from a dose of 4000 ml/da of humic-fulvic acid + amino acid application. The highest marketable plant weight (854.67 g), head length (27.67 cm) and head diameter (22.33 cm) were determined at 8000 ml/da amino acid application. The highest pH (6.32) was determined in the control application, while the highest amount of soluble solid dry matter (%3.73) was obtained from humic-fulvic acid and amino acid application.

Anahtar Kelimeler

• Curly head salad
• humic
• fulvic
• amino acid
• yield
• quality

Kaynakça

1. Anonim, 2022. Türkiye İstatistik Kurumu (https://data.tuik.gov.tr; Erişim:Eylül 2022).
2. Aybak, H.Ç., 2002. Salata-marul yetiştiriciliği. Hasad Yayıncılık, İstanbul, s:96.
3. Eşiyok, D., Özen, Ş. ve Özzambak, E., 1996. Salata-marul çeşitlerinde dikim mesafesinin verim ve kaliteye etkisi. GAP 1. Tarım Sempozyumu, Şanlıurfa, s:79-83.
4. Şensoy, S., Abak, K., Daşgan, H.Y., 1996. Eşdeğer miktarda mineral ve organik gübre uygulamalarının marul nitrat birikimi, verim ve kaliteye etkileri. GAP 1. Sebze Tarımı Sempozyumu, 7-10 Mayıs, Şanlıurfa.
5. Santamaria, P., 2006. Nitrate in vegetables, toxicity, content, intake and EC regulation. Journal of the Science of Food and Agriculture, 86(1):10-17.
6. Özgen, Ş., Şekerci, Ş., Karabıyık, T., 2011. Organik ve inorganik gübrelemenin marul ve salataların nitrat birikimi üzerine etkisi. 6. Türkiye Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 4-8 Ekim, Şanlıurfa.
7. Özer, H., 2016. Organik domates yetiştiriciliği. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi 2(1):43-53.
8. Tüzel, Y., Gül, A., Daşgan, H.Y., Öztekin, G.B., Engindeniz, S., Boyacı, H.F., Ersoy, A., Tepe, A., Uğur, A., 2010. Örtü altı yetiştiriciliğinin gelişimi. 7. Teknik Kongresi, 1:559-576, Ankara.

9. Uğur, A., Ekbiç, E., Zambi, O., Uyar, M., Aksoy, R., 2014. Azot ve humik asit uygulamalarının marulda verim ve kalite üzerine etkisi. 10. Sebze Tarımı Sempozyumu, Tekirdağ, Bildiriler s:402-407.
10. Ceylan, Ş., Yoldaş, F., Mordoğan, N., Çakıcı, H., 2000. Domates yetiştiriciliğinde farklı hayvansal gübrelerin verim ve kaliteye etkisi. 3. Sebze Tarımı Sempozyumu, Isparta, s:51.
11. Olivella, M.A., Del Rio, J.C.J., Palacios, M.A., Vairavamurthy, de las heras., 2002. Characterization of humic acid from leonardite coal:an integrated study of PY-GC-MS-XPS and XANES techniques, Journal of Analytical and Applied Prolyses, pp:59-68.
12. Schachtschabel, P., Blume, H.P., Brümmer, G.B., H.Hartge, K., Schwertmann, U., 1993. Toprak bilimi. Çevirenler (Özbek, H., Kaya, Z., Gök, M., Kaptan, H.). Ç.Ü. Ziraat Fak. Genel Yay. No:73. Adana, s:816.
13. Ghabbour, E.A., 2001. Davies G., Humic substances:structures, models and function, royal society of chemistry, England, 21p.
14. Mac Carthy, P., 2001. The principles of humic substances. Soil Science. 11:738-751. Madejon. Management for Beter Yield and Quality in Mild Winter Climates, 3-5 November 1997, Antalya.
15. Larcher, W., 2003. Physiological plant ecology:ecophysiology and stress physiology of functional groups, 4. Edition, Springer, New York, 513p.
16. Wilson, M.A., Tran, N.H., Milev, A.S., Kannangara, G.S.K., Volk, H., Lu, G.M., 2008. Nanomaterials in soils. Geoderma 146:291-302.
17. Gumuzzio, J., Polo, A., Diaz, M.A., Ibanez, J.J. 1985. Ecological aspects of humification in saline soils in central Spain. Reuved Ecologie et de Biologie du Sd, 22(2):193-203.
18. Wallace, A., Wallace, G.A., Abouzamzam, A.M., Cha, J.W., 1986. Soil tests to determine application rates for polymeric soil conditioners. Soil Science. 141(5):390-394.
19. Meisel, T., Lakatos, B., Mady, G., 1977. Biopolymer-metal complex systems. 7. ion exchange and redox capacity of peat humic substances. Agrokémia és Talajtan 26(3/4):269-280.
20. Gerzabek, M.H., Ullah, S.M. 1990. Influence of fulvic and humic acids on Cd and Ni-toxicity to Zea mays (L.). Boden Cultur 41(2):115-124.
21. Schulze, D.G., Nagel, J.L., Scoyoc, G.E. Van., Henderson, T.L., Baumgardner, M.F., Stott, D.E., 1993. Significance of organic matter in determining soil colors. Soil Color Proceedings of Symposium, San Antonia, Texas, 21-26 October, 1990.
22. Russo, R.O., Berlyn, G.P., 1990. The use of organic biostimulants to help low input sustainable agriculture. Journal of Sustainable Agriculture, 2:19-42.
23. Frank, K.D., Roeth, F.W., 1996. Using soil organic matter to help make fertilizer and pesticide recommendations in:analysis and interpretation. Soil Science Society of America, 677 S. Seoge Rd., Madison, WI 53711, USA.
24. Kunç, Ş., 2002. Humik asitlerin tarımda kullanımı. Hasad Dergisi, (7):46-58.
25. Anonim, 2018. AG tohum çeşit kataloğu (http://www.agtohum.com.tr; Erişim:Mayıs 2018).
26. Vural H., Eşiyok, D., Duman, İ., 2000. Kültür sebzeleri (sebze yetiştirme). Ege Üniversitesi, İzmir, ISBN:975-97190-0-2, 440s.
27. Zengin, M., Gökmen, F., Gezgin, S., 2010. Kimyasal gübreler ile humik asit uygulamasının ıspanak da verim ve verim unsurlarına etkileri. Türkiye 4. Organik Tarım Sempozyumu, 28 Haziran-1 Temmuz 2010, Erzurum.
28. Çimrin, K.M., Yılmaz, İ., 2005. Humic acids applications to lettuce do not improve yield but do improve phoshorus availability. Department of Soil Science Agriculture Faculty, Yüzüncü Yıl University TR-65080. Van, Turkey.
29. Öztürk, B., 2011. Farklı dikim zamanlarında kıvırcık yapraklı salata (Lactuca sativa var. crispa)’nın organik ve konvansiyonel yetiştiriciliğinin verim, kalite ve toprak özelliklerine etkisi. (Yüksek Lisans Tezi), Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Tokat, s:56.
30. Tattini, M., Chiarini, A., Tafani, R. and Castagneto, M., 1990. Effect of humic acids on growth and nitrogen uptake of container grown olive. Actahorti Culturae, 286:125-128.
31. Bozkurt, M.A., Turkmen, O., Yıldız, M., Cimrin, K.M., 2004. The ınfluence of humic acid application in high nitrogen levels on the yield, nitrate and nutrient contents in lettuce. International Soil Congress, 7-10 June 2004 Erzurum-Turkey.
32. Padem, H., Ocal, A., Alan, R., 1999. Effect of humic acid added foliar fertilizer on seedling quality and nutrient content of eggplant and pepper. Acta Horticulture, 487:164-169.
33. Selçuk, R., Tüfenkçi, Ş., 2009. Artan dozlardaki çinko ve humik asit uygulamalarının mısırın verim ve besin içeriğine etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bil. Enstitüsü Toprak Anabilim Dalı, Van.
34. Kütük. C., Çaycı, G., Baran. A., Baksan, O., 1999. Effect of humic acid on some soil properties. Soil Science Department, Agricultural Faculty, Ankara University, Ankara, 161p.
35. Sözüdoğru, S., Kütük, A.C., Yalçın, R., Usta, S., 1996. Humik asitin fasulye bitkisinin gelişimi ve besin maddeleri alımı üzerine etkisi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No:1452, Ankara, 800s.
36. Peyamlı, M., Çave, B., Karslı, F., 1997. Toprağa uygulanan humik asitin bitkilerin Fe alımına etkisi. (Bitirme Tezi) Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü, Ankara.
37. Tan, K.H., Tantiwiramanond, D., 1983. Effect of humic acid on nodulation and dry matter production of soybean, peanut and clover. Soil Science Society of America Journal 47:1121-1124.
38. Şivka, Y., 1988. Humik asit (Herbex)’in pamuğun NP gübrelemesine etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Toprak Anabilim Dalı, Ankara.