Üzüm Çekirdeklerinin Çimlendirilmesinde Etkili ve Pratik Bir Yöntem: Kutuda Çimlendirme

Öz

Asma ıslahında en önemli engellerden biri, iki üzüm çeşidinin melezlenmesi sonucu elde edilen melez çekirdeklerin çimlenme oranının düşük olmasıdır. Çimlenmeyi etkileyen en önemli faktörler arasında; ortam ve tohum nemi gelir. Ayrıca büyümeyi düzenleyici maddeler (BDM)de, çimlenmeyi olumlu etkilemektedir. Bu çalışmada, melez üzüm çekirdeklerine BDM uygulamak ve kapalı ortamlarda kararlı bir nem düzeyinde çimlendirilmek suretiyle çimlenme oranını arttırmak amaçlanmıştır. Alphonse Lavalle × Regent melezlemesinden elde edilen F₁ melez çekirdekleri, nemlendirilmiş perlitte 4 ay süreyle, +5℃’da katlamayı takiben; torf: perlit (1: 1) harç ortamı içeren 5 cm çapındaki torf saksılara ekilmiştir. Çimlenmeyi teşvik etmek için, çekirdekler ekimden önce 24 saat gibberellik asit (GA₃, 1000 ppm, benzil aminopurin (BAP, 1000 ppm), GA₃+BAP (1000 ppm+1000 ppm), hidrojen peroksit (H₂O₂, 1 M) çözeltisinde ve suda (kontrol) tutulmuştur. Saksılar, bağıl nem miktarı sürekli %99 düzeyinde olan kapaklı plastik kutulara konulmuş ve bu kutular sıcaklığı 27℃ olan çimlendirme odalarına alınmıştır. Çimlenen çekirdekler yine plastik kutulara konularak sıcaklığı 25℃ olan ve kutuların hemen üstü LED lambalar ile aydınlatılmış (PAR=135-317 µmol m⁻²s⁻¹) bitki gelişme odalarına yerleştirilmiştir. Kutuların kapakları her iki odada da kapalı tutulmuştur. Bitkicikler 3-5 gerçek yaprak oluşunca, plastik torbalara alınmış ve daha sonra ısıtmalı seraya alınmıştır. Uygulamalar sonucunda çimlenen çekirdek ve elde edilen bitki yüzdesi kontrolde %60.39 iken, 1000 ppm GA₃ uygulanmış çekirdeklerde %78.32’ye kadar yükselmiştir. Üzüm çekirdeklerinin 24 saat GA₃ çözeltisine batırılmasından sonra plastik kutularda çimlendirilmesi ve bunu takiben yine plastik kutularda geliştirilmesi, asma ıslahı çalışmalarında başarıyı arttıracak etkin bir yöntemdir.

Anahtar Kelimeler

• üzüm çekirdekleri
• çimlendirme
• kutuda çimlendirme

Germinating in Box: An Effective and Practical Method for Grape Seed Germination

Öz

One of the main problems of grape breeding is low germination rate of hybrid seeds obtained by crossing of grape varieties. Humidity in grape seeds and germination media have extremely important for germination. In addition, some plant growth regulators (PGR) have positive effects on germination. Hybrid seeds obtained by Alphonse Lavallee and Regent grape cultivars were straficated at 5℃ for 4 months in damp perlite. Seeds were immersed in PGR solutions such as Gibberellic Acid (GA₃, 1000 ppm), Benzyl aminopurine (BAP, 1000 ppm), Hydrogen peroxide (H₂O₂, 1 M), GA₃ + BAP (1000 ppm + 1000 ppm) and water as a control. Then, they were sown in torf pots with 5cm diameter containing perlite: torf (v/v, 1: 1) mixture. Pots were put in plastic boxes with lid containing humidity 99%. All boxes were placed to germination room with temperature 27℃ and in dark condition. Germinated seeds were transferred another plastic box and put in growth room illuminated by LED lamps (PAR=135-317 µmol m⁻²s⁻¹) and heated to 25℃. Lids of boxes were closed position in both rooms. Seedlings with 3-5 true leaves were transferred to plastic seedling bags containing perlite: torf (v/v, 1: 1) and then they were moved to greenhouse. Germination rate and obtained seedling rate were increased up to 78.32%at 1000 ppm GA₃ application when compared to control (60.39%). Germinating grape seeds after immersing in GA₃ for 24 hours and thereinafter growing seedlings in plastic boxes are an effective method for hybrid seed germination in grape breeding.

Anahtar Kelimeler

• grape seeds
• germination
• germination in box

Kaynakça

1. Akkurt, M., Keskin N., Shidfar M and Çakır A. 2013. Effects of Some Treatments Prior to Stratification on Germination in Kalecik Karası (Vitis vinifera L.) Seeds. Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 3(4): 9-13.
2. Brown, M.V., J.N. Moore, R.W. McNew and P. Fenn, 1999. Inheritance of Downy Mildew Resistance in Table Grapes. J. Amer. Soc. Hort. Sci. 124(3): 262-267.
3. Conner, J.P., 2008. Effects of Stratification, Germination Temperature, and Pretreatment with Gibberellic Acid and Hydrogen Peroxide on Germination of ‘Fry’ Muscadine (Vitis rotundifolia) Seed. Hortscience, 43(3): 853-856.
4. Einset, J. and C. Pratt, 1975. Grapes in Advances in Fruit Breeding (Ed: J.Janick, J.N.Moore). Purdue Univ. Pres. Indiana. USA.
5. Ellis, R.H., T.D. Hong and E.H. Roberts, 1983. A Note on the Development of a Practical Procedure for Promoting the Germination of Dormant Seed of Grape (Vitis spp.). Vitis 22: 211-219.
6. Ergenoğlu, F., S. Tangolar and S. Gök, 1997. The Effects of Some Pre-treatments for Promoting Germination of Grape Seeds. Acta Horticulturae, 441: 207-212.
7. Eriş, A., 1995. Özel Bağcılık. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ders Notları No: 52.
8. Gökbayrak, Z., A. Çakır and A. Sirin, 2014. Response of Vitis vinifera L. Seeds to 22(S), 23(S) Homobrassinolide. Pak. J. Bot. 46(6): 2131-2133.

9. Pal, R.N., R. Singh, V.K. Vıj and J.N. Sharma 1976. Effects of Gibberellins GA₃, GA₄+GA₇ and GA₁₃ on Seed Germination and Subsequent Seedling Growth in Early Muscat Grape (Vitis vinifera). Vitis 14: 265-268.
10. Rombough, L.J., 2002a. Grape Breeding 101.Wine Maker Magazine, Feb/Mar, 1-4.
11. Rombough, L.J., 2002b. The Grape Grower: A Guide to Organic Viticulture. Chelsa Free Publishing, Vermont. 289p.
12. Rusdy, M., 2012. Enhancing Germination in Seed of Centrosema Pubescens. Int. J. Sci. Res. Pub. 5(10): 1-4.
13. Selim, H.H., F.A. Ibrahim, M.A. Fayek, S.A. El-Deen and N.M. Gamal, 1981. Effect of Different Treatments on Germination of Romi Red Grape Seeds. Vitis 20: 115-121.
14. Yalvaç, T., 2006. Bazı Uygulamaların Üzüm Çekirdeklerinin Çimlenme Oranı ve Hızına Etkileri Üzerine Bir Araştırma (Yüksek Lisans Tezi). SDÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Isparta.