Bilecik İli Asma Genetik Kaynaklarının Belirlenmesi

Öz

Ülkemiz, birçok diğer meyve türünde olduğu gibi, asmanın da ana vatanı içerisinde yer almaktadır. Bu durum ülkemizin hemen her bölgesinde asmada geniş bir çeşit varyasyonu oluşturmuştur. Ülkemizin diğer bölgelerinde olduğu gibi Bilecik’te de yetiştiriciliği yapılan çok sayıda yöresel üzüm çeşidi bulunduğu bilinmektedir. Bu çeşitlerden bir kısmı daha önce yapılan çalışmalar ile Milli Koleksiyon Bağı’na kazandırılmış olmasına rağmen tamamının koruma altına aldığı söylenemez. Bu çalışma ile Bilecik illinde yöresel olarak yetiştirilen ve genetik kaynak olarak değer taşıdığına inandığımız üzüm çeşitlerinin belirlenerek genetik kaynakları içeren Milli Koleksiyon Bağı’na kazandırılması amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda Bilecik ve ilçelerine bağlı köylerde yapılan tarama çalışmalarında genetik kaynak özelliği taşıyan 19 yeni yöresel üzüm çeşidi belirlenerek bunlardan aşı kalemleri alınmış fidanları üretilerek Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü bünyesinde bulunan genetik kaynaklar parseline dikilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Üzüm
• genetik kaynak
• yöresel çeşit
• Bilecik

Determination of The Grape Biodiversity of Bilecik, Turkey

Öz

Our country, as in many other fruit species, is one of the major genetic resource centers for grape. Therefore, there is a wide variety variation. As in different ecological region of our country, there are large numbers of grape variety that grown in Bilecik province, Turkey. Although some of these varieties have been given the "National Collection" with previous studies, it cannot be said that the whole is under protection. In this study, it is aimed to determine the grape varieties grown locally in Bilecik that believed to be valuable as genetic resources and gain them to the National Collection which includes genetic resources. As a result of the study, 19 new regional grape varieties with genetic resource characteristics were identified in the surveys conducted in Bilecik and its villages. Genetic resources were planted to National Grape Biodiversity Vineyard in the Manisa Viticulture Research Institute.

Anahtar Kelimeler

• Grape
• biodiversity
• local variety
• Bilecik

Kaynakça

1. Karabat, S., Yüksel, İ., Ünal, A., İnan, M.S., Yağcı, A., Ateş, F., Yıldız, S., 2009. Farklı Terbiye Sistemlerinde Yetiştirilen Sultani Çekirdeksiz üzüm Çeşidinin Sofralık Kalitesini Arttırmaya Yönelik Uygulamalar. Türkiye Bağcılık ve Teknolojileri Sempozyumu, 2: 105-110.
2. Batu, A. ve N. Aktan, 1992. Kuru Üzümlerden Pekmez Yapılmasında Şıraya Uygulanan Asit Gidericilerin Miktarları Üzerinde Bir Araştırma. Gıda 17(2): 143-150.
3. Batu, A., 1993. Kuru Üzüm ve Pekmezin İnsan Sağlığı ve Beslenmesi Açısından Önemi. Gıda 18(5): 303-307.
4. Boz, Y., Uysal, T., Yaşasın, S.A., Avcı, G.G., Gündüz, A., Sağlam, M., 2009. Türkiye Asma Genetik Kaynaklarının Belirlenmesi, Tanımlanması ve Muhafazası Üzerinde Araştırmalar. Türkiye Bağcılık ve Teknolojileri Sempozyumu, 1: 17.
5. Balkaya, A. ve R. Yanmaz, 2001. Bitki Gen Kaynaklarının Muhafaza İmkanları ve Tohum Gen Bankalarının Çalışma Sistemleri. Ekoloji-Çevre Dergisi 10(39): 25-30.
6. Alleweldt, G., J.V. Pasingham, 1988. Progress in Grapevine Breeding. Theor. Appl. Genet. 75: 669-673.
7. Gökçay, E., 1985. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü Türkiye 1. Bağcılık Sempozyumu, Ankara, 3(12): 25-34.
8. Yılmaz, N., S. Kader ve H. Öztürk, 1999. Bağ Bölgeleri İçin Standart Üzüm Çeşitlerinin Saptanması. Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü, Manisa.

9. Sağlam, H., Çalkan Sağlam, Ö., Yağcı, A., Merken, Ö., Ünal, A., İnan, M.S., 2009. Ege Bölgesi Asma Genetik Kaynakları. 7. Türkiye Bağcılık ve Teknolojileri Sempozyumu, 1: 18-22.
10. Karataş, H., 2005. Diyarbakır İli Asma Gen potansiyelinin RAPD (Random Amplified Polymorphic DNA) Tekniği ile Moleküler Analizi (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Ankara.
11. Karataş, H., Değirmenci, D., Velasco, R., Vezzuli, S., Bodur, Ç., Ağaoğlu, Y.S., 2007. Microsateelite Fingerprinting of Homonymus Grapevine (Vitis vinifera L.) Varieties in Neighboring Regions of South-East Turkey, Scientia Horticulturae. 114(3): 164-169.
12. Karataş, D. ve H. Karataş, 2009. Güneydoğu Anadolu Bölgesi Üzüm Çeşitlerinin Yöresel Değerlendirme Amaçlı Kullanım Alanları. Türkiye Bağcılık ve Teknolojileri Sempozyumu, 2: 78-84.
13. Çalkan Sağlam, Ö., H. Sağlam, Y. Dilli, S. Dağbağlı ve Y. Sekin, 2004. Ege Bölgesinde Yetiştirilen Bazı Üzüm Çeşitlerinin Şıralık ve Şaraplık Standartlara Uygunluklarının Belirlenmesi. Türkiye Bağcılık ve Teknolojileri Sempozyumu, 1: 246-252.