Siirt İli Bağcılık Potansiyeli

Öz

Siirt ili, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde köklü bir bağcılık kültürüne sahip illerden birisidir. Geçmişte canlı bir bağcılık merkezi olan Siirt ili günümüzde mevcut bağ alanlarını ve üretim yönünden üst sıradaki konumunu her geçen gün kaybetmektedir. Bu çalışmada Siirt ilinin ilçeler bazında mevcut bağcılık potansiyeli incelenmiştir. Çalışma kapsamında Siirt ili Merkez, Baykan, Kurtalan, Pervari, Tillo, Eruh, Şirvan ve ilçelerin bağcılık potansiyeli irdelenmiştir. Bu ilçelerin mevcut bağ alanları ve dekara verimi değerleri tespit edilmiştir. İlçeler bazında en yüksek verim Kurtalan (296 kg/da) ve merkez (444 kg/da) ilçeleri ülkemiz ortalamasının üzerinde değerler gösterirken, Baykan (370kg/da), Aydınlar (740 kg/da), Eruh (537 kg/da), Şirvan (740 kg/da) ve Pervari (515 kg/da) ilçeleri ortalamanın altında değerler göstermektedirler. Siirt ili bağcılık sorunları arasında; mevcut bağ alanlarının çoğunlukla aile ihtiyaçlarının karşılamaya yönelik olması, ortalama verimin çok az olması, mevcut ve eldeki fidanlardan bağ tesisi yapılması, aşılı fidan kullanım yetersizliği, sulu bağcılığın yapılmaması, bağcılığın kuru tarım olarak benimsenmesi, bağlarda fazla sayıda lokal çeşidin olması, çeşitlerin isim karışıklığı oluşturması, yetiştirilen üzüm çeşitlerinin yöreye özgü olması ve sadece yöre insanın damak tadına hitap etmesi, başka pazarlara satılamaması ve toprak analizinin yapılamadığı gözlenmiştir. Bölgede modern yetiştirme tekniği uygulamaların yetersizliği temel sorun olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Siirt ili
• üzüm
• bağcılık potansiyeli

The Viticulture Potential of Siirt City

Abstract

Siirt is one of the cities which has a rooted viticulture culture in Southern Anatolia Region. The city of Siirt that has been a lively viticulture center loses its position in respect of production and vineyard fields. The viticulture potential of Siirt on the basis of districts is investigated in this study. The center of the city and districts Baykan, Kurtalan, Pervari, Tillo, Eruh, Şirvan and the viticulture potential of districts are scrutinized within the scope of the study. The present vineyard fields of these districts and yield to decare values were determined. While the district of Kurtalan shows the highest yield on the basis of districts (296 kg/da) and while the central districts show higher values than country average (444 kg/da); Baykan (370 kg/da), Aydınlar (740 kg/da), Eruh (537 kg/da) Şirvan 740 kg/da) and Pervari (515 kg/da) show lower values than the country average. These issues were observed among the viticulture of Siirt city are: The present vineyard fields are mostly for responding the necessity of the family; the average yield is very low; the establishment of vineyards with present saplings or available saplings. Inadequacy of grafted sapling usage; absence of irrigated farming; appropriation of viticulture as dry farming; presence of too many local varieties in the vineyards; the name confusion creation between varieties; the grown varieties are indigenous to the region and liked by only the local people; the grown grapes cannot be sold far markets; the soul analysis is not made. The inadequacy of modern growing techniques is determined as the major issue.

Keywords

• Siirt province
• grape
• viticulture

Kaynakça

1. Ağaoğlu, Y.S., Çelik, H., Çelik, M., Fidan, Y., Gülşen, Y., Günay, A., Halloran, N., Köksal, A.İ. ve Yanmaz, R., 1997. Genel Bahçe Bitkileri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Eğitim Arşt. Geliş. Vakfı, Ankara. 4: 369.
2. Anonim, 2015. TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri (www.tuik.gov.tr) (Erişim: 05.08.2017).
3. Aslan, A., 2016. Siirt ve Batman İli Bağcılığı. Yüksek Lisans Semineri.
4. Çelik, H., Y.S. Ağaoğlu, Y. Fidan, B. Marasalı, G. Söylemezoğlu, 1998. Genel Bağcılık. Sun Fidan A.Ş. Mesleki Kitaplar Serisi 1, Ankara.
5. Gürsöz, S., 1993. GAP Alanına Giren Güneydoğu Anadolu Bağcılığı ve Özellikle Şanlıurfa İlinde Yetiştirilen Üzüm Çeşitlerinin Ampelografik Nitelikleri ile Verim ve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi Üzerine Bir Araştırma (Doktora Tezi). Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 363s.
6. Tanrısever, S., 2017. Mardin İli Üzüm Potansiyeli. Yüksek Lisans Semineri, Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır.
7. Uyak, C., Doğan, A., Kazankaya, A., 2010. Siirt (Merkez)’de Yetiştirilen Üzüm Çeşitlerinin Ampelografik Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma.
8. Karataş, H., G. Özdemir, D. Karataş, G. Örmek, 2009. Mardin İli Bağcılığının Mevcut Potansiyeli. 7. Türkiye Bağcılık ve Teknolojileri Sempozyumu, Salihli/Manisa, 2: 196-202.