Mevlâna Üzüm Çeşidi Klon Adaylarının Göz Verimlilik Değerleri

Öz

Sofralık olarak yetiştiriciliği yapılan Mevlâna Üzüm çeşidi yüksek verim değerleriyle dikkati çekmekte olup iç ve dış satıma da konu olmaktadır. 2016 yılının ilkbahar aylarında yürütülen çalışmayla Mevlâna üzüm çeşidinin 1. aşama sonucu seçilmiş bulunan 22 adet klonluk aday parselinde göz sayımları yapılmış ve değerlendirmeler 21 adetlik klon adayı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Elde edilen göz sayım sonuçlarına göre uyanma oranlarında ortalama değer %82.8 olarak belirlenmiş olup en yüksek değer %89 ile M10 kod numaralı klon adayında saptanırken %88 ve %86 değeriyle M21 ile M15 kodlu klon adayları M10’u takip etmiştir. Sürgüne düşen somak sayıları dikkate alındığında maksimum değerler sırasıyla M1, M11 ve M8 klon adaylarında 1.13; 1.11 ve 1.08 olarak belirlenmiştir. Göze düşen somak sayıları açısından bakıldığında en fazla değerler 1.09 ile M1 klonunda bulunurken onu 1.04 ile M11 ve 1.03 ile M22 kod numarasına sahip klon adayları izlemiştir. Göz verimlilik değerleri asmaların ürün miktarlarını belirleyen en temel faktörlerden birisi olup sofralık üzüm çeşitlerinde yapılan klon seçimleri aşamasındaki en yüksek puan değerine sahip kriterler içinde yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Göz verimliliği
• Mevlâna
• sofralık üzüm

Bud Fertility of Mevlâna Clone Candidates

Öz

Mevlana is known as a fruitful table grape variety and it is offered for sale on the domestic and foreign markets. In the study carried out in the spring of 2016, buds were counted on the 22-clone candidate switch were selected at the end of Stage 1 of Mevlana grape variety. Evaluation was carried out on 21 clone candidates. According to the results of bud counting, the mean value of bud break was determined as 82.8%, the highest value was obtained from the M10 code clone candidate with 89%. Also, it was followed by M21 (88%) and M15 (86%) code clone candidates, respectively. According to the cluster number per bud, the highest values were obtained from M1 (1.09), M11 (1.04) and M22 (1.03) code clone candidates, respectively. Bud fertility is the main determinant of crop yield and also it has high grade value in the stage of clonal selection for the table grapes.

Anahtar Kelimeler

• Bud fertility
• Mevlana
• table grapes

Kaynakça

1. Ağaoğlu, Y.S., 1981. Studies on the Vine Clonal Selection in Turkey. 3. International Symposium on the Clonal Selection in Vines, 8-12 Guigno 1981, Conegliano.
2. Anonim, 1979. Bağcılıkta Klon Seleksiyonu Çalışmaları Uygulama Projesi. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırma Genel Müd., Tekirdağ.
3. Barış, C., 1985. Bağcılıkta Islah Çalışmalarının Gereği ve Bu Konuda Yurdumuzda Yapılanlar. Türkiye 1. Bağcılık Sempozyumu, 1: 65-74.
4. Çelik, S., 1998. Bağcılık (Ampeloloji). T.U. Ziraat Fakültesi, Tekirdağ, 1: 426.
5. Çelik, H., 2002. Üzüm Çeşit Kataloğu (Grape Cultivar Catalog). Sunfidan A.Ş., Mesleki Kitaplar Serisi: 2, 137s.
6. Demir, İ., 1975. Genel Bitki Islahı. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No: 212, 331s.
7. Dokuzoğuz, M., 1964. Bahçe Bitkilerinin Islahında Klon Seleksiyonu. Ege Üniversitesi Ziraat Fak Yayın No: 87.
8. Einset, J. and C. Pratt, 1975. Grapes: Advenced in Fruit Reeding. Purdue Uni. Press, West Lafayette, Indiana, p.153.

9. Eriş, A., 1995. Özel Bağcılık. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ders Notları: 52, 211s.
10. Fidan, Y., Eriş, A., Çelik, H., Çelik, S., Şeniz, V., 1995. Kalecik Karası Üzüm Çeşidinde Teksel Seleksiyon. Tübitak, Tarım ve Orman Grubu, Proje No: TOAG-507, Ankara, s28.
11. Fidan, Y., 1985. Özel Bağcılık. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No: 930, Ankara, 401s.
12. Gülcan, R. ve E. İlter, 1975. Bağcılıkta Islah Metotları. Yalova Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü.
13. Ilgın, C., Öztürk, H., Kader, S., Erdem, A., Gökçay, E., 1999. Ege Bölgesinde Yetiştiriciliği Yapılan Bazı Çekirdeksiz Üzüm Çeşitlerine Ait Tiplerin Belirlenmesi Üzerine Araştırmalar. Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müd., Yayın No: 80.
14. Şehirali, S. ve M. Özden, 1988. Bitki Islahı. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No: 1059, Ders Kitabı: 310, 261s.
15. Ülkümen, L., 1973. Bağ-Bahçe Ziraatı. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No: 128, 415s.
16. Yağcı, A., C. Ilgın, F. Ateş, Y. Dilli, S. Kader, 2005. Ege Geçit Bölgesinde Yetiştirilen Sultan Dimriti, Razaki, Siyah Dimrit ve Siyah Gemre Üzüm Çeşitlerinde Klon Seleksiyonu Çalışmaları (1. Aşama). Türkiye 6. Bağcılık Sempozyumu, Tekirdağ, 1: 547-553.