Determination of The Phenological Characters and Effective Heat Summation Requirements of Some Table Grape Cultivars in Manisa Ecological Condition

Öz

This study has been carried out to determine the phenological characters and effective heat summations (EHS) requirement of Yalova İncisi, Trakya İlkeren, Cardinal and Italia table grape cultivars grown in Manisa ecological condition in 2014 and 2015. In the experiment bud-break, full bloom, verasion, and harvest dates were recorded. Effective heat summation values were calculated as degree-day (dd) by extracting 10℃ from average monthly temperatures from bud-break to harvest periods and multiplying with the day number in each month and adding the obtained values to each other. According to the results, significant differences were found among cultivars for phonological stages. Dates were 28 February-5 March for bud-break and 12 July-25 August for maturity. The mean two-year EHS values for Yalova İncisi, Trakya İlkeren, Cardinal and Italia were found as 1381 dd, 1123 dd, 1206 dd, 1668 dd, respectively. It was observed that the highest EHS (1668 dd) was in Italia, while the lowest EHS (1123 dd) was in Trakya İlkeren followed by Cardinal and Yalova İncisi (1206 dd and 1381 dd). As the result of calculations based on the phenological observations of the mentioned cultivars, EHS values for Manisa Province ranged from 1123 dd to 1668 dd.

Anahtar Kelimeler

• Grape
• phenology
• EHS
• cultivar

Bazı Sofralık Üzüm Çeşitlerinin Manisa Koşullarındaki Fenolojik Özellikleri ile Etkili Sıcaklık Toplamı (EST) İsteklerinin Belirlenmesi

Öz

Bu araştırma Manisa ekolojik koşullarında yetiştirilen Yalova İncisi, Trakya İlkeren, Cardinal ve İtalya üzüm çeşitlerine ait fenolojik özellikler ile Etkili Sıcaklık Toplamı (EST) gereksinimlerinin belirlenmesi amacıyla 2014 ve 2015 yıllarında yürütülmüştür. Bu amaçla çeşitlerin iki yıllık vejetasyon devresindeki fenolojik özelliklerinden uyanma, tam çiçeklenme, ben düşme ve olgunluk tarihleri belirlenmiş ve uyanma-olgunluk arasındaki dönemi Etkili Sıcaklık Toplamı (EST) değerleri hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda çeşitlerin uyanma dönemi 28 Şubat-5 Mart, hasat tarihleri ise 12 Temmuz-25 Ağustos arasında değişim göstermiştir. Uyanma başlangıcından itibaren hasat dönemine kadar geçen süredeki iki yıllık ortalama EST değerleri Yalova İncisi’nde 1381, Trakya İlkeren’de 1.123, Cardinal’de 1206 ve İtalya üzüm çeşidinde ise 1668 gd olarak tespit edilmiştir. EST isteği en fazla olan 1668 gd ile İtalya, en düşük isteğin ise 1123 gd ile Trakya İlkeren çeşidinde olduğu görülmüştür. Trakya İlkeren üzüm çeşidini 1206 ve 1381 gd ile Cardinal ve Yalova İncisi çeşitleri takip etmiştir. EST değerleri incelenen çeşitlere ait fenolojik gözlemler de dikkate alınarak yapılan hesaplamalar sonucu Manisa İli için EST değerlerinin 1123 ile 1668 gd aralığında değişim gösterdiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Üzüm
• fenoloji
• EST
• çeşit

Kaynakça

1. Amerine, M.A., Winkler. A.J, 1958. Maturity Studies with California Grapes: The Acid Content of Grapes, Leaves and Stems. Am. Soc. Hort. Sci. 71: 199-205.
2. Anonim, 1990. Standart Üzüm Çeşitleri Kataloğu. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Mesleki Yayınlar Serisi: 15, Ankara. 91s.
3. Anonymous, 1993. Grape Descriptors International Board for Plant Genetic Resources. IBPGR Secretariat. Rome, 93s.
4. Anonim, 2017. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Manisa İli Meteoroloji İstatistikleri (http://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceleristatistik.aspx?m=manisa) (Erişim: Eylül 2017.)
5. Cangi, R., A. Şen ve D. Kılıç, 2008. Bazı Üzüm Çeşitlerinin Kazova (Tokat-Turhal) Koşullarındaki Fenolojik Özellikleri ile Etkili Sıcaklık Toplamı (EST) İsteklerinin Saptanması. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi 1(2): 45-48.
6. Çelik, H., B. Marasalı ve İ. Demir, 1988. Ankara Koşullarında Yetiştirilen Sofralık ve Şaraplık Üzüm Çeşitlerinin Etkili Sıcaklık Toplamı İsteklerinin Belirlenmesi Üzerinde Bir Araştırma. Türkiye 3. Bağcılık Sempozyumu, Bursa, 11s.
7. Çelik, H., Y.S. Ağaoğlu, Y. Fidan, B. Marasalı ve G. Söylemezoğlu, 1998. Genel Bağcılık. Sun Fidan A.Ş., Mesleki Kitaplar Serisi: 1, 253s.
8. Çelik, S., 2005. Bağcılık (Ampeloloji) Cilt: 1, Anadolu Matbaası Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti., Düzeltilmiş Baskısı, Tekirdağ, 426s.

9. Çelik, H., 2006. Üzüm Çeşit Kataloğu. Sun Fidan A.Ş. Mesleki Kitaplar Serisi: 3, Ankara, 165s.
10. Çelik, H., B. Kunter, G. Söylemezoğlu, A. Ergül, H. Çelik, H. Karataş, G. Özdemir, A. Atak, 2010. Bağcılığın Geliştirilmesi Yöntemleri ve Üretim Hedefleri. Türkiye Ziraat Mühendisliği 7. Teknik Kongresi, Ankara, 1: 493-513.
11. Eggeberger, W., W. Koblet, M. Mischeer, H. Schwarzenbach and J.L. Simon, 1975. Weinbau. Verlag Huber and Co. A.G., Frauenfeld, 178p.
12. FAO, 2013. Food and Agriculture Organization of The United Nations. (http://www.fao.org/faostatgateway/go/to/download/q/qc/) (Erişim: Eylül 2013.)
13. Kara, Z., 1990. Tokat Yöresinde Yetiştirilen Üzüm Çeşitlerinin Ampelografik Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerinde Araştırmalar (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Ankara.
14. Kara, Z. ve R. Gerçekcioğlu, 1993. 12 Farklı Amerikan Asma Anacına Aşılanmış Narince Üzüm Çeşidinin Bazı Olgunluk Karakteristikleri Üzerinde Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 3(5): 5-17.
15. Karataş, H., G. Özdemir, R. Demiraslan, 2010. Güneydoğu Anadolu Bölgesi Üzüm Çeşitlerinin Sanayiye Yönelik Değerlendirilme Potansiyeli. 1. Uluslararası Katılımlı Kamu, Üniversite, Sanayi İşbirliği Sempozyumu ve Mermercilik Şurası, Diyarbakır, 256-261.
16. Leeuwen, V., P. Friant, X. Chone, O. Treqoat, S. Koundouras and D. Doburdiev, 2004. Influence of Climate, Soil and Cultivar on Terroir. Am. J. of Enol and Vitic. 55(3): 207-2017.
17. Özdemir, G. ve S. Tangolar, 2005. Diyarbakır ve Adana Koşullarında Yetiştirilen Bazı Sofralık Üzüm Çeşitlerinde Fenolojik Devreler ile Etkili Sıcaklık Toplamı Değerleri ve Bazı Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Türkiye 6. Bağcılık Sempozyumu, Eylül 2005, Tekirdağ. 2: 446-453.
18. Özdemir, G., S. Tangolar, H. Bilir, 2006. Bazı Sofralık Üzüm Çeşitlerinin Fenolojik Dönemleri ile Salkım ve Tane Özelliklerinin Saptanması. Alara Tarım 5(2): 37-42.
19. Özdemir, G. ve H. Karataş, 2010. Bağcılık Sektörünün Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki Üretim Boyutları. 1. Uluslararası Katılımlı Kamu, Üniversite, Sanayi İşbirliği Sempozyumu ve Mermercilik Şurası, 24-26 Mayıs 2010 Diyarbakır, 381-386.
20. Özden, M., M.Z. Karaipçin, 2007. GAP Bağcılığının Üretim Boyutları ve Bugünkü Durumu. 5. GAP Tarım Kongresi, 17-19 Ekim 2007, Şanlıurfa, 478-485.
21. Şen, A., 2008. Kazova (Tokat) Ekolojisinde Yetiştirilen Bazı Üzüm Çeşitlerinde Etkili Sıcaklık Toplamı ve Optimum Hasat Zamanlarının Belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 79s.
22. Şensoy, R.İ.G., F. Balta ve R. Cangi, 2009. Bazı Sofralık Üzüm Çeşitlerinin Van Ekolojik Koşullarındaki Etkili Sıcaklık Toplamı Değerlerinin Belirlenmesi. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(3): 49-59.
23. Tangolar, S., S. Eymirli, G. Özdemir, H. Bilir ve S. Tangolar, 2002. Pozantı/ Adana’da Yetiştirilen Bazı Üzüm Çeşitlerinin Fenolojileri ile Salkım ve Tane Özelliklerinin Saptanması. Türkiye 5. Bağcılık ve Şarapçılık Sempozyumu, Nevşehir, 372-380.
24. Tangolar, S., G. Özdemir, H. Bilir, A. Sabır, 2005. Bazı Üzüm Çeşitlerinin Pozantı/ Adana Koşullarında Fenolojileri ile Salkım ve Tane Özelliklerinin Saptanması. Türkiye 6. Bağcılık Sempozyumu, 19-23 Eylül, Tekirdağ, 1: 58-64.
25. Tangolar, S., G. Özdemir, S. Tangolar, H.B. Ekbiç ve Y. Rehber, 2010. Üzüm Yetiştiriciliği. Çağlar Ofset Matbaacılık Hizmetleri, Adana, 47s.
26. Toprak Özcan, E., 2015. Bazı Üzüm Çeşitlerinin Manisa Koşullarında Fenolojik Özellikleri ve Etkili Sıcaklık Toplamı (EST) İsteklerinin Belirlenmesi. 7. Bahçe Bitkileri Kongresi (Özet), Çanakkale, 69s.
27. TÜİK, 2013. Türkiye İstatistik Kurumu Veri Tabanları Bitkisel Üretim İstatistikleri. (htpp://www.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zul) (Erişim: Eylül 2013).
28. Uluocak, E., 2010. Kazova (Tokat) Yöresinde Yetiştirilen Bazı Şaraplık Üzüm Çeşitlerinde Olgunlaşma Sırasında Meydana Gelen Fiziksel ve Kimyasal Değişimler (Yüksek Lisans Tezi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tokat. 70s.
29. Ulaş, S., M. Kesgin ve A. Ünal, 2017. Bazı Üzüm Çeşitlerinin Manisa Koşullarında Etkili Sıcaklık Toplamı Değerlerinin Saptanması, 9. Bağcılık Sempozyumu, Ankara (Özet).
30. Uzun, İ., C. Barış, K. Gurnil, S. Özışık, 1996. Bazı Yeni Üzüm Melezlerinin Antalya Koşullarına Adaptasyonu Üzerine Araştırmalar. Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
31. Uzun, İ., 2004. Bağcılık El Kitabı. Hasad Yayıncılık Ltd. Şti., 156s.
32. Winkler, A.J., Cook J.A., Kliewer W.M., Lider L.A., 1974. General Viticulture. Univ. of California. Pres, Berkeley. 633p.
33. Winkler, A.J., 1932. Maturity Test for Table Grapes. Univ. of California Bull. 529, 35.
34. Winkler, A.J. Cook, A. Kliewer, W.M. Lider, L. A., 1974. General Viticulture. Univ. of California. Pres, Berkeley. 633s.
35. Yağcı, A. ve F. Odabaş, 2002. Tokat Yöresinde Yetiştirilen Önemli Üzüm Çeşitlerinin Hasat Zamanlarının Tespiti. Türkiye 5. Bağcılık ve Şarapçılık Sempozyumu, Nevşehir, 449-456.