Farklı Asma Çeşit/Anaç Çeliklerinde Aşı Tutma Oranları Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu araştırma Mustafa Kemal Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümünde 2016 yılında yürütülmüştür. Denemede Prima, Victoria, Black Magic üzüm çeşitlerine ait aşı kalemleri Fercal, 41B, SO4, 1103P ve 5BB anaç çelikleri üzerine omega aşı yöntemiyle aşılanmıştır. Parafinlenen aşılı çelikler talaş içerisinde 4 hafta süreyle katlanmıştır. Çeliklerde aşı gözünde sürme oranı (%), aşı yerinde kallus gelişimi (0-4), kallus oluşumu (%), anaç çeliklerinde kök oluşum oranı (%), kök gelişimi (0-4) ve kök sayısı (n) incelenmiştir. Aşı gözü sürme oranı Fercal anacında en düşük (%55.56), 41B anacında en yüksek (%80) olarak belirlenmiştir. Aşı yerinde kallus oluşum derecesi 1103P anacında (3.92) en yüksek olup, en düşük değer Fercal anacında (3.30) saptanmıştır. Anaç çeliklerinde kök oluşum oranı Fercal ve 1103P anaçlarında (sırasıyla %97.80 ve %94.10) en yüksek, 41B anacında (%62.20) en düşük bulunmuştur. Kök gelişiminde Fercal anacı en yüksek (2.87) değeri verirken, en düşük değer SO4 (0.98) ve 41B (1.10) anaçlarında saptanmıştır. Kök sayısında en yüksek değer 1103P anacında (11.58 adet) görülürken, bunu Fercal (8.51 adet) anacı izlemiştir. En düşük kök sayısı 1.89 adet ile 41B ve 2.48 adet ile SO4 anaçlarından elde edilmiştir. Çeşit ortalamaları bakımından Prima diğer iki çeşide oranla daha yüksek sürme düzeyine sahip bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Omega aşı
• Amerikan asma anacı
• kallus
• köklenme

A Study on Grafting Success Rates of Different Grapevine Variety/Rootstock Cuttings

Öz

This study was conducted in 2016 within the Department of Horticulture of Mustafa Kemal University. During the trial, scion of Prima, Victoria and Black Magic grape varieties were grafted on Fercal, 41B, SO4, 1103P and 5BB rootstock cuttings by means of omega grafting method. Parafinned grafted cuttings were strati field in sawdust for 4 weeks. Bud burst ratio (%), callus formation on graft union surfaces (0-4), callus formation (%), rooting rate (%) and root development (0-4), as well as the number of roots (n) were examined on cuttings. Bud burst rate was determined to be the lowest in Fercal rootstock (55.56%) and the highest in 41B rootstock (80%). Callus formation degree was the highest in 1103P rootstock (3.92), while the lowest value was identified in Fercal rootstock (3.30). Formation rate of roots on rootstock cuttings was found to be the highest in Fercal and 1103P rootstocks (respectively, 97.80% and 94.10%) and the lowest in 41B rootstock (62.20%). While Fercal rootstock yielded the highest (2.87) value of root development, the lowest value was identified in SO4 (0.98) and 41B (1.10) rootstocks. The highest value of root numbers was observed on 1103P rootstock (11.58 pcs), which was followed by Fercal (8.51 pcs) rootstock. The lowest number of roots was obtained from 41B rootstock with 1.89 pieces and SO4 rootstock with 2.48 pieces. In terms of variety averages, Prima was found to have a higher level of sprouting than the other two varieties.

Anahtar Kelimeler

• Omega grafting
• American grapevine rootstock
• callus
• rooting

Kaynakça

1. Ağaoğlu, Y.S., 1999. Bilimsel ve Uygulamalı Bağcılık. Asma Biyolojisi, Kavaklıdere Yayınları, No: 1, 205s.
2. Akman, İ. ve C. Ilgın, 1993. Aşılı Asma Fidanı Üretiminde Çimlendirme Sırasında Kullanılan Katlama Materyalinin Fidan Randıman ve Kalitesine Etkisi. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı TAGEM 52: 15s.
3. Alço, T., A. Dardeniz, M. Sağlam, C. Özer ve B. Açıkbaş, 2015. Aşılı Asma Fidanı Üretiminde Farklı Çeşit/Anaç Kombinasyonlarının Aşı Odası Randımanı ile Kallus Gelişim Düzeyi Üzerine Etkileri. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi A27, 8-16s.
4. Bahar, E., İ. Korkutal ve D. Kök, 2006. Türkiye Bağcılığının Son Yıllardaki Gelişiminde Görülen Başlıca Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Trakya University Journal of Science 7(1): 65-69.
5. Baydar, N.G. ve M. Ece, 2005. Isparta Koşullarında Aşılı Asma Fidanı Üretiminde Farklı Çeşit/Anaç Kombinasyonlarının Karşılaştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9-3.
6. Bek, Y. ve E. Efe, 1988. Araştırma ve Deneme Metotları-1. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ders Kitabı No: 71, 368s.
7. Bekişli, M.İ., S. Gürsöz ve C. Bilgiç, 2015. Aşılı Asma Fidanı Üretiminde Bazı Anaç-Çeşit Kombinasyonlarının Katlama Odası Performanslarının İncelenmesi Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 19(1): 24-37.
8. Cangi, R., F. Balta ve D. Adnan, 2000. Aşılı Asma Fidanı Üretiminde Kullanılan Katlama Ortamlarının Fidan Randıman ve Kalitesi Üzerine Etkilerinin Anatomik ve Histolojik Olarak İncelenmesi. Turk J. Agric For 24: 393-398.

9. Çakır, A., N. Karaca, M. Sıdfar, Ç. Baral ve G. Söylemezoğlu, 2013. Sultani Çekirdeksiz Üzüm Çeşidinin Farklı Amerikan Asma Anaçları ile Aşı Tutma Oranının Belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 23(3): 229-235.
10. Çelik, H. 1982. Kalecik Karası/41B Aşı Kombinasyonu İçin Ser Koşullarında Yapılan Aşılı Köklü Fidan Üretiminde Değişik Köklenme Ortamları ve NAA Uygulamalarının Etkileri (Doçentlik Tezi). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, 73 s.
11. Çelik, H. ve F. Odabaş, 1994. Bağcılıkta Uyuşma ve Affinite. Hasad, 9(104): 37-41.
12. Çelik, H., 2012. Türkiye Bağcılığı ve Asma Fidanı Üretimi-Dış Ticareti ile İlgili Stratejik Bir Değerlendirme. Türkiye Tohumcular Birliği (TÜRKTOB) Dergisi Sayı 4: 10-16. Ankara.
13. Dardeniz, A. ve A.O. Şahin, 2005. Aşılı Asma Fidanı Üretiminde Farklı Çeşit ve Anaç Kombinasyonlarının Vejetatif Gelişme ve Fidan Randımanı Üzerine Etkileri. Bahçe 34(2): 1-9.
14. Dardeniz, A., İ. Kısmalı ve A.O. Şahin, 2005. Bazı Sofralık Üzüm Çeşitlerinin Aşılı Fidan Randımanları ile Fidanlıktaki Vejetatif Gelişmelerinin Belirlenmesi. Türkiye 6. Bağcılık Sempozyumu, Tekirdağ, 19-23 Eylül, 2: 498-505.
15. Eroğlu, D.ve M. Çelik, 2015. Bazı Üzüm Çeşitlerinin Aşılı Asma Fidanı Üretiminde Mikoriza Uygulamalarının Etkileri. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi A27, 48-55s.
16. Ghosh, S.N., R. Tarai and P.P. Pal, 2008. Performance of Eight Grape Cultivars in Laterite Soil of West Bengal. Proceedings of the International Symposium on Grape Production and Processing. Acta Horticulturae (785): 73-77.
17. İşçi, B., A. Altındişli, E. Kacar, Y. Dilli, O. Soltekin, S. Önder, A. Ünal ve Y. Savaş, 2015. Farklı Asma Anaçları ile Aşılı Red Globe Üzüm Çeşidinin Fidan Randımanı Üzerine Bir Çalışma. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi A27, 17-26s.
18. Kamiloğlu, Ö., 2005. Aşılı Köklü Fidan Üretiminde Farklı Asma Çeşit ve Anaç Kombinasyonlarının Aşı Başarısı Üzerine Etkileri. GAP 4. Tarım Kongresi, 21-23 Eylül 2005, Şanlıurfa, 2: 1318-1323.
19. Kara, Z. ve E. Şimşek Gözlemeci, 2015. Bazı Aşılı Tüplü Asma Anaç-Kalem Kombinasyonlarında Mikronize Kalsit (Hg) Uygulamalarının Fidanın Vejetatif Gelişmesine Etkileri. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi A27, 281-289s.
20. Köse, B. ve F. Odabaş, 2011. Asma Fidanı Yetiştiriciliğinde Işık ve Sıcaklığın Fidan Kalitesi Üzerine Etkileri. Türkiye 7. Bahçe Bitkileri Kongresi, 4-8 Ekim, Şanlıurfa, 185-192s.
21. Nache Gowda, V., S.A. Keshava and S. Shyamalamma, 2008. Growth, Yield and Quality of Bangalore Blue Grapes as Influenced by Foliar Applied Polyfeed and Multi-K. Proceedings of the International Symposium on Grape Production and Processing. Acta Hort. (785): 202-211.
22. Sabır, A. ve Y.S. Ağaoğlu, 2009. Tüplü Asma Fidanı Üretiminde Değişik ABA ve NAA Uygulamalarının Farklı Çeşit/Anaç Kombinasyonlarında Aşı Başarısı Üzerine Etkileri. Alatarım 8(2): 22-27.
23. Salimia, R.B. and A.J.S. Hamdan, 2009. Grapevine Scion-Rootstock Combinations of Palestinian Local Cultivars and Rootstocks Resistant to Grape Phylloxera Daktulosphaira vitifoliae (Fitch) [Phylloxeridae: Homoptera]. Dirasat, Agricultural Sciences 36(1): 19-28.
24. Sengel, E., B. İşçi ve Altındişli, A., 2012. Farklı Kültür Ortamlarının Aşılı Asma Fidanı Köklenmesi Üzerine Etkileri. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 49(2): 143-148.
25. Sivritepe, N. ve C. Türkben, 2001. Müşküle Üzüm Çeşidinde Farklı Anaçların Aşıda Başarı ve Fidan Randımanı Üzerine Etkileri. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 15: 47-58.
26. Soltekin, O., A. Erdem, A. Ünal, E. Kaçar, T. Teker ve Y. Savaş, 2015. 41B ve 1103P Anaçları Üzerine Aşılanan Yeni Tescillenmiş Bazı Üzüm Çeşitlerinin Aşıda Başarı Oranları Üzerine Bir Araştırma. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi A27, 170-176s.
27. Sucu, S. ve A. Yağcı, 2015. Aşılama Öncesi Asma Anaçlarını Kaynaştırma Odasında Bekletme Sürelerinin Fidan Randımanı Üzerine Etkileri. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi A27, 450-456s.
28. Tangolar, S., S. Gök, F. Ergenoğlu and Ö. Kamiloğlu, 1997. Rooting Characteristics of Several Grape Cultivars and Rootstocks. Proceedings of the 5. International Symposium on Temperate Zone Fruits in Tropics and Subtropics. 29.05-01.06.1996 Adana, Turkey. Acta Hort. 441: 403-405.
29. Tangolar, S., G. Özdemir, S. Gök Tangolar, H. Bilir Ekbiç ve Y. Rehber, 2010. Üzüm Yetiştiriciliği. 47s.
30. Teker, T., O. Soltekin ve A. Erdem, 2015. 1103P Asma Anacına Aşılanmış Bornova Misketi, Merlot ve Narince Şaraplık Üzüm Çeşitlerine Ait Aşılanmış Çeliklerde Kallus Gelişim Düzeyi, Sürme, Köklenme ile Fidanlığa Dikilebilecek Aşılı Çelik Değerlerinin Belirlenmesi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi A27, 688-694.
31. Uysal, H. ve S. Karabat, 2009. Bağcılıkta Farklı Asma Fidanı Üretim Maliyetlerinin Karşılaştırılması. Türkiye 7. Bağcılık ve Teknolojileri Sempozyumu, 5-9 Ekim, Manisa, 2: 209-213.
32. Vrsic, S., B. Pulko and L. Kocsis, 2015. Factors Influencing Grafting Success and Compatibility of Grape Rootstocks. Scientia Horticulturae 181: 168-173.