Iğdır Koşullarında Yetişen Yerel Üzüm Çeşitlerinin Fenolojik ve Bitkisel Özeliklerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma 2014-2015 yıllarında Iğdır yöresinde yetiştiriciliği yapılan Kırmızıkişmişi, Haçabaş, Yezandayi, Kuzukuyruğu, Miskali, Askeri, Erkekmiskali, İnekemceği üzüm çeşitlerinin fenolojik dönemlerini ve bitkisel özelliklerini gözlemlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma sonucunda üzüm çeşitlerinde gözlenen farklı fenolojik safhalar çeşit ve yıllara göre az da olsa farklılık göstermiştir. Çeşitlerde uyanma: 31 Mart-21 Nisan; tam çiçeklenme: 25 Mayıs-8 Haziran; tane tutumu: 28 Mayıs-12 Haziran; ben düşme: 27 Haziran-16 Temmuz ve olgunluk: 11 Temmuz-5 Ağustos tarihleri arasında tamamlanmıştır. En erken olgunlaşan çeşit Yezandayi, en geç olgunlaşan çeşitler İnekemceği ve Erkekmiskali olmuştur. Bitkisel özelliklerden; salkım ağırlığı, tane ağırlığı, omca başına düşen ortalama verim, tane tutumu, suda çözünebilen kuru madde miktarı (SÇKM) ve şıradaki asit miktarı incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Iğdır
• üzüm çeşitleri
• verim
• fenolojik gözlemler
• bitkisel özellikler

Determination of Phenological and Plant Characteristics of Local Grape Cultivars Growing in Iğdır Conditions

Öz

The objective of this study was to determine phenological periods and plant characteristics of Kırmızıkişmişi, Haçabaş, Yezandayi, Kuzukuyruğu, Miskali, Askeri, Erkekmiskali, İnekemceği grape cultivars grown in Iğdır district conditions during 2014-2015 years. It was recorded that phenological periods varied according to cultivar and year. The period ranges of the phenological characteristics were as follow bud break: 31 March-21 April; full bloom: 25 May-8 June; berry set: 28 May-12 June; veraison: 27 June-16 July and ripening: 11 July-5 August. The earliest ripening cultivar was Yezandayi, the latest ripening cultivars were İnekemceği and Erkekmiskali. Cluster weight, berry weight, yield per vine, berry set, total soluble solids and must acidity plant characteristics be investigated.

Anahtar Kelimeler

• Iğdır
• grape varieties
• yield
• phenological conditions
• plant characteristics

Kaynakça

1. Ağaoğlu, Y.S., 1999. Bilimsel ve Uygulamalı Bağcılık Asma Biyolojisi. Kavaklıdere Eğitim Yayınları, Ankara, 1(1): 205.
2. Ağaoğlu, Y.S., Çelik, H., Çelik, M., Fidan, Y., Gülşen, Y., Günay, A., Halloran, N., Köksal, İ., Yanmaz, R., 1995. Genel Bahçe Bitkileri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Eğitim Araştırma ve Geliştirme Vakfı, 4: 387.
3. Anonim, 2016. Sofralık Üzüm Yetiştirmeye Yönelik Kültürel Uygulamalar. Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, (Erişim: 14.03.2016).
4. Çelik, H., Gökçay, E., Barış, C., Marasalı, B., 1990. Türkiye Bağcılığının Sorunları ve Çözüm Yolları. Türkiye Ziraat Mühendisleri 3. Teknik Kongresi, Ankara, 432-450s.
5. Çelik, H., Ağaoğlu, Y.S., Fidan, Y., Marasalı, B., Söylemezoğlu, G., 1998. Genel Bağcılık. Sun Fidan A.Ş., Mesleki Kitaplar Serisi: 1. Fersa Matbaacılık San. Tic. Ltd. Şti., Ankara, 253s.
6. Eriş, T., Türkben, C., 1984. Sofralık Üzümlerin Olgunluk Zamanı ve Muhafazası. Tokat Bağcılık Sempozyumu, 181-200s.
7. Fidan, Y., 1985. Özel Bağcılık. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No: 930. Ders Kitabı No: 265.
8. Harlan, J.R., 1951. Anatomy of Gene Centers. Amer. Natur. 85: 97-103.

9. İlter, E., 1984. Bağcılığımızda Güncel Önemli Bazı Teknik Sorunlar. Tokat Bağcılığı Sempozyumu, 24-29s.
10. İlter, E., Çımrın, T., 1977. Şaraplık Üzümlerde Çeşit ve Şarj Faktörünün Verim ve Kaliteye Etkisi Üzerine Araştırmalar. Bitki 3(4): 340-349.
11. Janik, J. ve Moore, J.N., 1975. Advances in Fruit Breeding. Purdue University Press West Lafayette, Indiana.
12. Karaoğlu, M., 2011. Zirai Meteorolojik Açıdan Iğdır İklim Etüdü. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Der. 1(1): 97-104.
13. Oraman, M.N., 1965. Yeni Bağcılık. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No: 253, Ders Kitabı: 89.
14. Oraman, M.N., 1972. Bağcılık Tekniği 2. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No: 470, Ders Kitabı 162.
15. Özkan, Y., 1995. Özel Bağcılık. GOP Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ders Notu, Tokat.
16. Samancı, H., 1985. Bağcılık. Tarımsal Araştırmaları Destekleme ve Geliştirme Vakfı Yayın No: 10, Yalova.
17. Söylemezoğlu, G., Ağaoğlu, Y. S., Marasalı, B., Ergül, A., Çalışkan, M., Türkben, C., 2001. Üzüm Çeşitlerinin Yaprak Kökenli Kateşol Oksidaz (Co), Peroksidaz (Per) ve Esteraz (Est) İzoenzimlerinden Yararlanarak Tanımlanmaları. 4. Bağcılık Sempozyumu, 20-23.10.1998, Yalova. 138-144.
18. Tangolar, S., Özdemir, G., Gürsöz, S., Çakır, A., Tangolar, S. G., 2007. Bazı Organik Gübre Uygulamalarının Asmanın (Vitis vinifera L. Çiloreş) Fenolojik Gelişmesi ile Salkım, Tane ve Şıra Özellikleri Üzerine Etkisi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20(2): 319-325.
19. TÜİK, 2016. Türkiye İstatistik Kurumu (http://www.tuik.gov.tr) (Erişim: 08.04.2016).
20. Uzun, İ. ve E. İlter, 1993. Bazı Üzüm Çeşitlerinin Yapraklarındaki Peroksidaz ve Kateşoloksidaz İzoenzimlerinden Teşhisi Üzerinde Araştırmalar. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 30(3): 105-111.
21. Wample, R.L., Spayd, S.E., Evans, R.G., Stevens, R.G., 1991.Nitrogen Fertilization and Factors Influencing Grapevine Cold Hardiness. Int. Sym. on Nitrogen in Grapes and Wine, 120-125.