FARKLI ANAÇLAR ÜZERİNE AŞILANAN İZABELLA (Vitis labrusca L. ) ÜZÜM TİPİNDE AŞI BAŞARISININ SAPTANMASI

Öz

Bu araştırma, Samsun ilinden seçilen ve İzabella (Vitis labrusca L.) karakteristiği taşıyan 55 Merkez 06 nolu üzüm tipinin farklı Amerikan asma anaçları üzerine yongalı-göz aşısı ile aşılanmasında aşı başarısının saptanması amacıyla 2002-2003 yılları arasında yapılmıştır. Denemede 55 Merkez 06 nolu üzüm tipinin bir yıllık dallarından alınan yongalı gözler, Vitis berlandieri X Vitis riparia melezi olan Kober 5BB, 5C, 8B ve Vitis berlandieri X Vitis rupestris du Lot melezi olan 140Ru Amerikan asma anaçlarının fidanlık koşullarında yetiştirilen fidanları üzerine yine fidanlık koşullarında yongalı-göz aşısı ile 15 Eylül tarihinde aşılanmıştır. Denemede aşı tutma oranı (%81.49), aşı sürme oranı (%30.73) ve fidan randımanı (%30.73) bakımından en iyi sonuçlar 55 Merkez 06/140Ru aşı kombinasyonundan elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İzabella (Vitis labrusca L.), Anaç, Yongalı-Göz Aşısı, Aşı Tutma, Fidan Randımanı

Kaynakça

1. Alley, C. J. and A.T. Koyama, 1978. Vine Beding Dlays Gowth of T-Bdded Gapevines. California Agriculture, Agust 32(8): 6.
2. __________, 1981. Grapevine Propagation XVIII. Spring Chip-budding of Mature Grapevines at High Level From February Through April. Amer. J. Enol. Vitic. 32: 26-28.
3. _________ and A.T. Koyama, 1981. Grapevine Comparision of Inverted with Standard T- budding. Amer. J. Enol. Vitic. 32: 29-34.
4. Apan, H., F. Odabaş ve S.M. ŞEN, 1986. Ka- radeniz Bağ-bahçe Tarımının Durumu ve Geliştirme İmkanları. Zirai Eğt. Öğrt. 140. Yılı Semp., OMÜ Ziraat Fak. Yay.: 14, 36-67.
5. Blasi, L. A. and C.V. Pommer, 2000. Evaluation of the Initial Development of Different Types of Grapevine cv. Italia Plants. Revista do Setor de Ciencias Agrarias 17(1/2): 131-142.
6. Bindra, A. S., Y.J. Chanana and A. Singh, 1974. Grafted Unrooted Cuttings of Grapes. Indian J. Hort.: 31(1): 23-27.
7. Birebent, P., 1984. Overgrafting in the Field by “Chip-budding” or Woody Bud Shield. Prog. Agric. Vitic. (Montpellier) 101(2): 40-42.
8. Brown, G. R., D.E. Wolfe, I. Strang, T. Jones, R. Besin and J. Hartman, 2000. Growing Grapes in Kentucky. Univ. Of Kentucky, College of Agric. ID-126.

9. Cangi, R., A. Doğan ve M. Kelen, 1999. Aşı- lı Asma Fidanı Üretiminde Köklü Anaç Kullanımının Aşıda Başarı ve Fidan Ran- dımanı Üzerine Etkileri. OMÜ. Ziraat Fak. Dergisi 14 (2): 127-137.
10. Chanana Y.R. and A. Singh, 1974. Propagation of Grapes by Grafting. Punjab Hort. J. 14 (3/4): 132-133.
11. Çelik, H., 1978. Asma Çeliklerinde Bazı Teknik ve Hormonal Uygulamaların Kallus Oluşumu, Aşı Tutma ve Köklen- me Oranına Etkileri Üzerinde Araştırma- lar (Basılmamış, Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi 119 s.
12. Çelik, H., 1985. Aşılı Köklü Asma Fidanı Üretiminde Başarıyı Etkileyen Etmenler. Türkiye I. Bağcılık Simp., 14-19 Eylül 1981. Müd.Tekirdağ. Cilt 1:139-153. Araşt. Enst.
13. ________, ve Y.S. Ağaoğlu, 1980. Aşılı- Köklü Asma Fidanı Üretiminde Farklı “Çeşit/ Anaç” Kombinasyonlarının Aşıda Başarı Üzerine Etkileri. Ankara Üniv. Zi- raat Fak. Yıllığı. 29(1): 222-232.
14. ________, and __________, 1982. Effect of Rooted and Unrooted Rootstock Cuttings on Success of Grafted Vine Production. Uludağ Üniv. Ziraat Fak. Dergisi 1(1): 33-38.
15. ________, ve __________, Y. Fidan, B. Marasalı ve G. Söylemezoğlu, 1998. Ge- nel Bağcılık. Sunfidan A.Ş. Mesleki Ki- taplar Serisi: 1. 253s.
16. ________, ve F. Odabaş 1994. Değişik Ü- züm Çeşitlerinin Bağda Kober 5BB Ana- cına Aşılanması Üzerinde Bir Araştırma. Ondokuz Mayıs Üniv. Ziraat Fak. Dergisi 9(3): 71-77.
17. _________, 1995. Samsun İli Fidanlık Şart- larında Aşılama Yoluyla Aşılı Asma Fi- danı Üretiminde Aşı Tipi ve Aşılama Zamanlarının Etkileri (Doktora Tezi, Ba- sılmamış). OMÜ Fen Biliml. Enst. 257s.
18. _________ ve H. Zenginbal, 1995. Bağ Te- sisi İçin Dikilen Köklü Anaçların Aynı Yıl Aşılanmasında Başarı Üzerine Aşıla- ma Zamanlarının Etkisi. Bahçe 24 (1-2): 45-52.
19. _________ ve F. Odabaş, 1996. Farklı Örtü Materyallerinin Aşılı Çeliklerden Asma Fidanı Elde Etmede Başarı Üzerine Etki- leri. O.M.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 11 (3): 73-85
20. _________, T. Ardalı, H. Çetin ve R. Sucu, 1996. Doğrudan Fidanlığa Dikilen Aşılı Asma Çeliklerinden Fidan Üretiminde Başarı Üzerine Siyah Plastik Tünel ve Örtü Materyallerinin Etkileri. Tarım Bi- limleri Dergisi 2 (3): 33-38.
21. _________, R. Cangi ve B. Köse, 2003. Ka- radeniz Bölgesi’nde Yetiştirilmekte Olan İzabella (Vitis labrusca L.) Üzüm Çeşitle- ri ve Tiplerinin Belirlenmesi Üzerinde Araştırmalar (Sonuç Raporu, Basılma- mış). TÜBİTAK, Proje No: Togtag-2736. 146 s.
22. Çelik, S. ve S. Gider, 1991. Bağ Kurmak Amacıyla Dikilen Köklü Anaçların Aynı Yıl Aşılanması. Türkiye I. Fidancılık Simp. 26-28 Ekim 1987, Tokat. 113-121.
23. _________ , A. Delice ve L. Arın, 1992. Fi- danlık Koşullarında Aşılı Asma Fidanı Üretimi. Doğa, Tr. J. Agric. Forestry 16: 507-518.
24. _________ ve F.C. Kuzucu, 1992. Kum Havuzlarının Aşılı Köklü Asma Fidanı Üretimi Amacıyla Kullanılması. I. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi. Ege Üniv. Zi- raat Fak. 13-16 Ekim, İzmir. Cilt 2: 459- 462.
25. Dabbene, A., 1984. A Comparation Between Lateral Cleft Grafting and Chip- budding on Rooted Cuttings of Five Different Rootstocks, Using cv. Arnesis Clonal Material. Qaderni Della Scula di Specializzazione Enologia 8, 156p. Viticolture ed
26. Foksha, M. G. ,1971. The Effect of Temperatura in Stratified Vinegrafts on Take and Production on Transplants in the Nursery. TR. Kishinv. Selskokhoz- Inst. 82: 48-52.
27. Hartman, T. H., D.E. Kester and F.T. Davis, 1990. Plant Propagation Prenciples and Practices. Prentice Hall Englewood Cliffs, New Jersey.
28. Henschke, P. M. and P.M. Dry, 1982. A Modified Method of Chip-budding for Top Grafting of Mature Vines. Austral. Grape Grower Winemaker 19 (220): 21- 22.
29. Hidalgo, L., 1991. Sixth and Final Report on Compatibilitiy of Rootstocks and Vine Cultivars in the National Network of Regions for Rootstock Comparison. Hort. Abstr. 61(2).
30. Khusami, K. and Z. Zankov, 1987. Study of The Compatibility and Cold Resistance of Hybrid Grape Form. Lozartsvo i vinarstavo 36(1): 23-25.
31. Kirika, P. E. and A.I. Derendovskaya, 1977. Development of Grapevine Root System in Compatibilitiy. Farmirovanie Urozhaye S.-Kh. Kishinev, Moldav, SSR: 48-53.
32. Mabillard, J. Y., and A. Jaquinet, 1988. Bud Rank on the Shoot as Factor Influencing Grafting Success. Rev. Suisse Vitic., Arboric., Hortic. Nyon. 20: 93-97.
33. ____________, and ______, 1988. The Position of Buds on the Vine Shoot and Its Effect on the Success of Grafting. Revue Suisse de Vit. Di-Arboricult. Et d’ Hort. 20(2): 93-97.
34. Maltabar, L. M. and P.P. Radchevskii, 1991. Chip-budding of Grapevines Using a Sprouting Bud. Sadovod. İ Vinograd 5: 17-19.
35. Moretti, G., 1988. Influenza Del Tipo di Innesto e Della Bagnatura del Legno Sulla Riuscita Delgi Innesti-talea. I Contributo. Est. Riv. Vitic. Enol. Conegli- ano, Anno XLI-n.7, Luglio pp:273-291. Moroshan, Characteristics of the Take of Soft Wood Vinegrafts. Trudy Kishinev S.-kh. In-t 168: 24-29. 1976. Some
36. Ren, Z. and J. Lu, 1999. Preliminary Study on Grafting Between Vitis rotundifolia and V. vinifera Grapes. Center for Viticulture, Florida A&M University, Tallahassee, FL 32311.
37. Ruckenbauer, W. and H. Traxler, 1975. Weinbau Heute. Handbuch für Beratung, Schule und Praxis. Leopold Stocker Verlag, Graz-Stutgard 416p.
38. Schaefer, H., 1982. Physiologische Untersuchungen zur Veredlungsaffinitat und Untersuchungen Vredelten Wissenschaft, 37(3): 147-160. Reben I. und Wein Stecklingen.
39. __________, 1986. Zum Stoffwechsel von Jungen Pfropfreben in der Rebschule Mit Unter-schiedlicher und Wüchsig-keit. 2. Mitt.: Kohlenhyd- ratstoffwechsel, Phosphorylase, Suare Phosphatase, Wissenschaft 41(4): 250-263. Wein
40. Schaefer, H., and A. Schropp, 1987. Stoffwechselunterschiede in Gut Schlecht Wachsenden Reben Nachder Veredlung. Wein Wissenschaft 42(5): 330-341.
41. Tangolar, S ve F. Ergenoğlu, 1989. Değişik Anaçların Erkenci Bazı Üzüm Çeşitlerin- de Vejetatif Gelişme Üzerine Etkileri. Doğa, Tar. Orm. Derg.: 13, 3B: 1242- 1266.
42. Thielke, T., 1982. Investigations and Options in Grapevine Propagation for Eastern Vineyards. Eastern Grape Grower and Winery News, Feb./Marc. 18-20.
43. Thoma, K., 1985. Results From Investigations on Blauer Spatburgunder Grafted on Various Rootstock Varieties. Badische Winzer, Freiburg (2): 71-76.
44. Weaver, J. R., 1976. Grape Growing. A Wiley-Interscience Publication. John Wiley and Sons Inc., New York 371p.
45. Westhuizen, J. H., 1980. The Use of Plastic Soil Cover in the Nursery. Vitis 19 (3).
46. Winkler, A. J., J.A. Cook, W.M. Kliewer and Viticulture. University of California Pres., Berkeley and Los Angeles 633p.
47. Yolalıcı, M. E., 1998. XIX. Yüzyılda Canik (Samsun) Sancağının Sosyal ve Ekono- mik Yapısı. Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay: XIV. Dizi, Sayı: 20.
48. Yurtsever, N., 1984. Deneysel İstatistik Me- totları. T.C. Tarım Orman ve Köyişl. Bak. Köy Hizm. Gn. Md. Yay.: 121, Ankara 56s.
49. Zembery, A. and Z. Globaska, 1987. Influence of Rotstocks on the Production of Grafted Grape Cuttings of Selected Table Grape Cultivars. Vinohrad, Bratis- lava 25: 199-200.