Guava (Psidium guajava L.) Tohumlarının Çimlenmesi Üzerine Araştırmalar
Öz
Guavada tohumdan çoğaltılan bitkiler, diğer türlerde olduğu gibi yabancı tozlanmadan dolayı heterojenlik göstermektedir. Bu nedenle tohumla çoğaltma ancak ıslah ve genetik çalışmalarında kullanılmaktadır. Ticari bahçelerin tesisinde ise vejetatif çoğaltma yöntemleri tercih edilmektedir. Ülkemizde guavada henüz kapama bahçeler yaygın olmamakla birlikte, ticari çeşitle ilk bahçe kurulumu Antalya’nın Gazipaşa ilçesinde ‘Ruby Supreme’ çeşidi ile başlamıştır. Mevcut bahçelerin önemli bir kısmı ise tohumdan çoğaltılmış fidanlarla tesis edilmiştir. Bu nedenle, ülkemizde bulunan mevcut guava ağaçları önemli varyasyon göstermektedir. Bu varyasyonlardan yararlanmak ve ileride guavada yapılacak ıslah çalışmaları sonucunda, tohumlarda çimlenme oranını artırmak ve fidanlarda homojen gelişim sağlamak amacı planlanan bu çalışmada, tohumlara yapılan bazı ön işlemlerin çimlenme üzerine etkisi araştırılmıştır. Araştırmada materyal olarak, ‘Ruby Supreme’ çeşidi kullanılmıştır. Tohumlara sekiz farklı ön işlem uygulanmıştır. Bu ön işlemler sırası ile (1) Kontrol; (2) –1 MPa PEG 6000 (3 gün); (3) 100 ppm GA₃ (60 dakika); (4) 50℃ su (60 dakika); (5) saf sülfirik asit (10 dakika); (6) saf sülfürik asit (10 dakika) + –1 MPa PEG 6000 (3 gün); (7) 100 ppm GA₃ (60 dakika)+ 1 MPa PEG 6000 (3 gün); (8) saf sülfürik asit (10 dakika) +100 ppm GA₃ (60 dakika) çözeltilerinde bekletme şekilde planlanmıştır. Araştırmada, uygulamaların çimlenme oranı, süresi ve hızı (çimlenme enerjisi) ile klorofil indeksi değerleri üzerine etkileri belirlenmiştir. Klorofil indeks değerleri dışında, incelenen tüm kriterler üzerine uygulamaların etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Çimlenme oranı uygulamalara göre değişmekle birlikte, %30 (kontrol) ile %100 (Uygulama 5) arasında saptanmıştır. Çimlenme süresi, 23.6 gün (Uygulama 5) ile 46.2 gün (Kontrol) arasında değişim göstermiştir. En yüksek çimlenme enerjisi Uygulama 4 ve Uygulama 5’de belirlenmiştir. Tüm uygulamalar göz önüne alındığında, incelenen kriterler açısından tohumların saf sülfürik asitte 10 dakika bekletme (Uygulama 5) uygulaması guava tohumlarının çimlenmesi açısından en başarılı uygulama olarak tavsiye edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adak, N., Pekmezci, M. ve Gübbük, H., 2009. Değişik uygulamaların çilek tohumlarının çimlenmesi üzerine etkisi. Derim 26(2):1–10.
- Alves, C.Z., Silva, J.B. and Candido, A.C.S., 2015. Methodology for carrying out the germination test in guava seeds. Revista Ciencia Agronomica 46(3):615–621.
- Amin, M.N. and Jaiswal V.S., 1987. Rapid clonal propagation of guava through in vitro shoot proliferation on nodal explants of mature trees. Plant Cell, Tissue and Organ Culture 9(3):235–243
- Bhanuprakash, K., Yogeesha, H.S., Vasugi, C., Arun, M.N. and Naik, L.B., 2008. Effect of pre–soaking treatments and temperature on seed germination of guava (Psidium guajava L.). Seed Science and Technology 36(3):792–794.
- Brancalion, P.H.S., Novembre, A.D.L.C., Rodrigues, R.R. and Tay, D., 2008. Priming of guava seeds. Acta Horticulturae 771:55–59.
- Brijwal, M., Kumar, R. and Mishra, D.S., 2013. Effect of pre–sowing treatments on seed germination of guava (Psidium Guajava L.) under Tarai region of Uttarakhand. Progressive Horticulturae 45(1):63–68.
- Brijwal, M. and Kumar, R., 2013. Studies on the seed germination and subsequent seedling growth of guava (Psidium guajava L.). Indian J. of Agricultural Research 47:347–352.
- Cavusoglu, A. and Sulusoglu, M., 2015. The effects of exogenous gibberellin on seed germination of the fruit species. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi 8(1):6–9.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Nafiye Adak
Bu kişi benim
0000-0002-0853-6972
Recep Balkıç
Bu kişi benim
0000-0002-1212-9501
İlhami Tozlu
Bu kişi benim
0000-0002-2005-6074
Lokman Altınkaya
Bu kişi benim
0000-0002-8163-2530
Ahmet Soydal
Bu kişi benim
0000-0003-4634-9219
Yayımlanma Tarihi
29 Mart 2019
Gönderilme Tarihi
5 Eylül 2018
Kabul Tarihi
13 Mart 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 48 Sayı: 1