Araştırma Makalesi

Muhafazakâr Yahudilikte Halaka Anlayışı

Sayı: 21 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Muhafazakâr Yahudilikte Halaka Anlayışı

Öz

Muhafazakâr Yahudilik, halakanın normatif ve bağlayıcı olduğunu ve Sina’da indirilen Tevrat'a dayanarak insanlarla Tanrı arasında bir bağ geliştirildiğini savunmaktadır. Akım içerisinde farklı görüşler olsa da ortak inanç, halakanın daima gelişen bir sürece sahip olduğu ve her dönemde rabbilerin yorumlarına açık olduğu yönündedir. Bu nedenle halaka hem gelişen hem de değişen bir yapıya sahiptir. Muhafazakâr Yahudilik halaka ile ilgili görüşünü, Yahudiliğe bakış açısını şekillendiren Pozitif-Tarihi Ekol’den almaktadır. Muhafazakâr Yahudiliğin dayandığı Pozitif-Tarihi Ekol’ün kurucusu olan Frankel(ö.1875)’e göre geleneksel Yahudilik, asırlarca hiçbir zaman durağan olmamış aksine değişim ve evrim göstererek tarihi gelişim sürecinin ürünü olmuştur. Ona göre rabbiler, Reformist Yahudilerin yaptığı gibi değişimi kabullenmeye hazır olmayan Yahudi toplumuna değişiklikleri asla dayatmamalıdır. Frankel Pozitif-Tarihi Ekol’ü oluşturduğunda ve Solomon Schechter (ö.1915) “Katolik İsrail” fikrini ortaya attığında ana hedefleri, halakayı reddeden Reformistlere karşı halakayı müdafaa etmekti. Aynı zamanda Muhafazakâr Yahudilik, Şulhan Aruh gibi halakaya dair kitapların yaşadıkları çağda yetersiz kaldığını; bu nedenle günümüz şartlarında halakayı farklı ve yeni şekillerde anlamanın gerekli olduğunu savunmuştur. Aynı şekilde Muhafazakâr Yahudilikte, eski çağlarda Yahudiliğin hayat tarzının bir parçası haline gelen uygulamaların, yaşanılan çağda mutlaka değişikliklere tabi tutulmasının gerekliliği tartışılmazdır. Çünkü bu Yahudi toplumunun ihtiyaçlarından kaynaklanmaktadır. Muhafazakâr Yahudilik, Ortodokslar kadar katı olmayan fakat Reformistler kadar da halakada radikal değişikliklerde bulunmayan belki ılımlı Reformistler diyebileceğimiz bir harekettir. Yahudi hayatında, gelenek ve değişimin (tradition and change) bir arada götürülmesi hareketin temel felsefesidir. Harekete göre, Yahudilik yeni şartlara uyum sağlamalıdır. Zira bu dinamizm Yahudiliğin özünde zaten mevcuttur ve tarihten bugüne kadar Yahudilik bulunduğu ortamlara bu dinamizm sayesinde adapte olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adam, Baki. Yahudi Kaynaklarına Göre Tevrat. İstanbul: Pınar Yayınları, 2010.
  2. Alalu, Suzan. Yahudilikte Kavram ve Değerler. İstanbul: Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş., 1996.
  3. Başaran, İsmail. Muhafazakâr Yahudilik. İstanbul: Arı Sanat Yayınevi, 2017.
  4. Besalel, Yusuf. Yahudilik Ansiklopedisi. II. Cilt. İstanbul: Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş., 2001.
  5. Bridger, David. The New Jewish Encyclopedia. New York: Behrman House, 1962.
  6. Cohen, Harry A. A Basic Jewish Encyclopedia. Hartford (USA): Hartmore House, 1965.
  7. Dorff, Elliot N. Conservative Judaism: Our Ancestors to Our Descendants. New York: National Youth Commission, United Synagogue of Conservative Judaism, 1996.
  8. Gillman, Neil. Conservative Judaism: The New Century. New Jersey: Behrman House, Inc., 1993.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Karşılaştırmalı Dini Araştırmalar, Yahudilik Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

26 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

7 Nisan 2025

Kabul Tarihi

10 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 21

Kaynak Göster

APA
Başaran, İ. (2025). Muhafazakâr Yahudilikte Halaka Anlayışı. Balıkesir İlahiyat Dergisi, 21, 37-52. https://izlik.org/JA46BU88YX
AMA
1.Başaran İ. Muhafazakâr Yahudilikte Halaka Anlayışı. BAİD. 2025;(21):37-52. https://izlik.org/JA46BU88YX
Chicago
Başaran, İsmail. 2025. “Muhafazakâr Yahudilikte Halaka Anlayışı”. Balıkesir İlahiyat Dergisi, sy 21: 37-52. https://izlik.org/JA46BU88YX.
EndNote
Başaran İ (01 Haziran 2025) Muhafazakâr Yahudilikte Halaka Anlayışı. Balıkesir İlahiyat Dergisi 21 37–52.
IEEE
[1]İ. Başaran, “Muhafazakâr Yahudilikte Halaka Anlayışı”, BAİD, sy 21, ss. 37–52, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46BU88YX
ISNAD
Başaran, İsmail. “Muhafazakâr Yahudilikte Halaka Anlayışı”. Balıkesir İlahiyat Dergisi. 21 (01 Haziran 2025): 37-52. https://izlik.org/JA46BU88YX.
JAMA
1.Başaran İ. Muhafazakâr Yahudilikte Halaka Anlayışı. BAİD. 2025;:37–52.
MLA
Başaran, İsmail. “Muhafazakâr Yahudilikte Halaka Anlayışı”. Balıkesir İlahiyat Dergisi, sy 21, Haziran 2025, ss. 37-52, https://izlik.org/JA46BU88YX.
Vancouver
1.İsmail Başaran. Muhafazakâr Yahudilikte Halaka Anlayışı. BAİD [Internet]. 01 Haziran 2025;(21):37-52. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46BU88YX