Araştırma Makalesi

Kur'an Perspektifinde Kıblenin Birliğine İlişkin Analizler

Sayı: 13 30 Haziran 2021
PDF İndir
EN TR

Kur'an Perspektifinde Kıblenin Birliğine İlişkin Analizler

Öz

Bu araştırmada, tevhide davet eden peygamberlerin kıblesine ilişkin analizlerin tespiti amaçlanmıştır. Yön/cihet anlamına gelen kıble, kılınan namazın istikâmetini belirten bir kavram olarak tanımlanmaktadır. Namaz ibadetine kıble olan iki mabet vardır. Bunlardan biri Mescid-i Haram; diğeri Mescid-i Aksâ’dır. Âl-i İmrân 3/96. ayette Kâbe’nin ibadet için kurulan ilk mabet olduğundan bahsedilir. Buhârî’de/Müslim’de nakledilen hadiste ise ilk önce Kâbe; ondan kırk yıl sonra da Mescid-i Aksâ inşa edilmiştir. Bu minvalde her iki mabet Hz. Âdem’den (a.s.) beri İslâm’ın mabedidir. Mescid-i Haram; Müslümanların namaz ibadetinin kıblesi, hac/umre ibadetinin mekânıdır. Mescid-i Aksâ ise peygamberler içerisinde sadece Hz. Muhammed’in (s.a.s.) muvakkaten (16-17 ay) namazlarında yöneldiği ibadet mekânıdır. Hz. Muhammed (s.a.s.) öncesi nebilerin kıble olarak Mescid-i Aksâ’ya yöneldiklerine ilişkin Kitâb-ı Mukaddes’te/Kur’ân’da sarih bir bilgi verilmemiş; el-Bakara 2/144. ayette sadece Kâbe’nin kıble olduğu sarih bir şekilde beyan edilmiştir. Kitâb-ı Mukaddes, Hz. Süleymân inşa ettikten sonra özellikle Babil sürgününün akabinde Yahudilerin ibadetlerinde Mescid-i Aksâ’ya yöneldiklerini haber vermiştir. Peygamberimizin muvakkaten namazlarını Mescid-i Aksâ istikâmetinde kılması, elimizde kesin bir veri olmamakla birlikte önceki peygamberlerin de maslahata binaen namazlarında Mescid-i Aksâ’ya yönelme ihtimaline işaret etmektedir. Ayrıca kıble birliğinin dinin fürûundan olmadığına; aslından kabul edildiğine işaret edilerek peygamberlerin birbirlerinin kıblesini neshetmediği ifade edilmiştir. Hülâsa tüm peygamberlerin sabit/asıl/daimi kıblesinin Kâbe; Mescid-i Aksâ’nın ise sadece muvakkat kıble olduğu kanaati hâsıl olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Âlûsî, Ebü’s-Senâ Şehâbeddîn Mahmûd b. Abdillâh b. Mahmûd el-Hüseynî. Rûhu’l-me‘ânî. thk. Ali Abdülbârî Atıyye. 16 cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1415/1995. Zeccâc, Ebû İshâk. Me‘âni’l-Kur’ân ve i’râbuhû. thk. Abdulcelîl Abduh Şelebî. 5 cilt. Beyrut: ‘Âlemü’l-Kütüb, 1408/1998. Zemahşerî, Ebü’l-Kâsım Mahmûd b. Ömer b. Muhammed. el-Keşşâf ‘an hakâiki ğavâmizi’t-tenzîl ve ‘uyûni’l-ekâvîl fî vücûhi’t-te’vîl. 4 cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikri’l-‘Arabî, 1407/1987.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2021

Kabul Tarihi

6 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 13

Kaynak Göster

APA
Çıtır, A. (2021). Kur’an Perspektifinde Kıblenin Birliğine İlişkin Analizler. Balıkesir İlahiyat Dergisi, 13, 21-56. https://izlik.org/JA58HG72YH
AMA
1.Çıtır A. Kur’an Perspektifinde Kıblenin Birliğine İlişkin Analizler. BAİD. 2021;(13):21-56. https://izlik.org/JA58HG72YH
Chicago
Çıtır, Aslan. 2021. “Kur’an Perspektifinde Kıblenin Birliğine İlişkin Analizler”. Balıkesir İlahiyat Dergisi, sy 13: 21-56. https://izlik.org/JA58HG72YH.
EndNote
Çıtır A (01 Haziran 2021) Kur’an Perspektifinde Kıblenin Birliğine İlişkin Analizler. Balıkesir İlahiyat Dergisi 13 21–56.
IEEE
[1]A. Çıtır, “Kur’an Perspektifinde Kıblenin Birliğine İlişkin Analizler”, BAİD, sy 13, ss. 21–56, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58HG72YH
ISNAD
Çıtır, Aslan. “Kur’an Perspektifinde Kıblenin Birliğine İlişkin Analizler”. Balıkesir İlahiyat Dergisi. 13 (01 Haziran 2021): 21-56. https://izlik.org/JA58HG72YH.
JAMA
1.Çıtır A. Kur’an Perspektifinde Kıblenin Birliğine İlişkin Analizler. BAİD. 2021;:21–56.
MLA
Çıtır, Aslan. “Kur’an Perspektifinde Kıblenin Birliğine İlişkin Analizler”. Balıkesir İlahiyat Dergisi, sy 13, Haziran 2021, ss. 21-56, https://izlik.org/JA58HG72YH.
Vancouver
1.Aslan Çıtır. Kur’an Perspektifinde Kıblenin Birliğine İlişkin Analizler. BAİD [Internet]. 01 Haziran 2021;(13):21-56. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58HG72YH