THE EFFECT OF CORPORATE GOVERNANCE MECHANISMS ON RESEARCH AND DEVELOPMENT COSTS: AN EXAMINATON ON BORSA ISTANBUL

Öz

The aim of this study is to examine the impact of corporate governance mechanisms on research
and development expenditures. For this purpose, in the study, using the observation year data of 645
companies operating in Borsa Istanbul between the years 2012-2020, the size of the board of directors,
the ratio of independent members, the ratio of female members, the ratio of foreign members, corporate
ownership, managerial ownership, foreign ownership and free float which are eight different corporate
governance indicators were used. In addition, return on assets, market value/book value, debt ratio, firm
size and firm age were added as control variables in the research model. As a result of the empirical
analysis, a negative and statistically significant relationship was obtained between the size of the board
of directors and research and development expenses; On the other hand, positive and statistically
significant relationships were found between return on assets, debt ratio and firm size, which are used
as control variables, and research and development expenses. 

Anahtar Kelimeler

• Corporate Governance
• Board of Directors
• Research and Development Costs

KURUMSAL YÖNETİM MEKANİZMALARININ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BORSA İSTANBUL ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Bu çalışmanın amacı kurumsal yönetim mekanizmalarının araştırma ve geliştirme harcamaları üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, 2012-2020 yılları arasında Borsa İstanbul’da faaliyet gösteren 645 firma gözlem yılı verisinden yararlanılan çalışmada, yönetim kurulu büyüklüğü, bağımsız üye oranı, kadın üye oranı, yabancı üye oranı, kurumsal sahiplik, yönetsel sahiplik, yabancı sahiplik ve halka açıklık oranları olmak üzere sekiz farklı kurumsal yönetim göstergesi kullanılmıştır. Ayrıca, araştırma modelinde aktif kârlılığı, piyasa değeri/defter değeri, borçlanma oranı, firma büyüklüğü ve firma yaşı kontrol değişkenleri olarak ilave edilmiştir. Yapılan ampirik analizler neticesinde, yönetim kurulu büyüklüğü ile araştırma ve geliştirme giderleri arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki elde edilirken; kontrol değişkeni olarak kullanılan aktif karlılığı, borçlanma oranı ve firma büyüklüğü ile araştırma ve geliştirme giderleri arasında ise pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kurumsal Yönetim
• Yönetim Kurulu
• Araştırma ve Geliştirme Giderleri

Kaynakça

1. Akdoğan, N., Sevilengül, O. (2007). Türkiye Muhasebe Standartları İle Uyumlu Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulaması, 12.Baskı, Ankara: Gazi Kitabevi.
2. AlHares, A. (2020). Corporate Governance Mechanisms and R&D Intensity in OECD Countries. Corporate Governance, 20(5), 863-885. http://dx.doi.org/10.1108/CG-11-2019-0349 (Erişim Tarihi: 12.04.2022).
3. Altın, O., Kaya, A. (2009). Türkiye’ de Ar-Ge Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensel İlişkinin Analizi. Ege Akademik Bakış, 9(1), 251-259.
4. Ayboğa, M. H. (2021). Kurumsal Yönetim ve Kurumsal Yönetim Endeksi. Uluslararası Beşeri ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, 5(1), 59-69.
5. Cheng, S. (2008). Board Size and The Variability of Corporate Performance. Journal of Financial Economics, 87(1), 157-176.
6. Chou, T-K., Johennesse, L-A. (2020). Board Characteristics, Ownership Structures and Firm R&D Intensity. Accounting, 7(1), 635-644.
7. Demir, C., Güleç, Ö.F. (2019). Araştırma ve Geliştirme Giderlerinin Firma Kârlılığı Üzerine Etkisi: BİST İmalat Sektörü Örneği. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34, 57-72.
8. Doğan, M. (2018). Kurumsal Yönetimin Teorik Temelleri. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 1(1), 84-96.

9. Doğan, M., Tiryakioğlu, M. (2018). Sahiplik Yapısı ve Ar-Ge Harcamaları: Borsa İstanbul Örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 14(1), 67-79.
10. Karacaer, S., Aygün, M., İç, S. (2009). Araştırma ve Geliştirme Giderlerinin Firma Performansı Üzerindeki Etkisi: İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Üzerine Bir İnceleme. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 2, 65-86.
11. Kayıhan, B., Tepeli, Y. (2017). Faaliyet Giderlerinin İşletme Kârlılığı Üzerindeki Etkisi: BİST Metal Eşya, Makine ve Gereç Yapım Sektöründe Bir Araştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(20), 327-337.
12. Kiracı, M., Arsoy, M.F. (2013). Araştırma ve Geliştirme Giderlerinin İşletmelerin Kârlılığı Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi: İMKB Metal Eşya Sektöründe Bir Araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış, 41,33-48.
13. Kocamış, T.U., Güngör, A. (2014). Türkiye’de Ar-Ge Harcamaları ve Teknoloji Sektöründe Ar-Ge Giderlerinin Kârlılık Üzerine Etkisi: Borsa İstanbul Uygulaması. Maliye Dergisi, 166(1), 127-138.
14. Koçel, T. (2014). İşletme Yöneticiliği (15. Baskı). İstanbul: Beta Yayım Dağıtım.
15. Kömeçoğlu, E., Vuran, B. (2018). Kurumsal Yönetim ile Firma Kârlılığı Arasındaki İlişki: Borsa İstanbul’da Bir Uygulama. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(4), 704-713.
16. Kutlu, H.A., Gerekan, B. (2021). Effect of Corporate Governance Practices on R&D and Innovation Costs: A Case Study on Borsa Istanbul. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 14(3), 967-994.
17. OECD (2004). “Principles of corporate governance”, (OECD Principles of Corporate Governance - 2004 Edition) (Erişim Tarihi: 20.04.2022)
18. Özer, A., Öztürk, M., Özer, N. (2019). BİST İmalat Sanayi Firmalarının Araştırma ve Geliştirme Giderlerinin Piyasa Değeri ve Firma Kârlılığı Üzerindeki Etkisi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 4(82), 135-146.
19. Rodrigues, R., Samagaio, A., Felicio, T. (2020). Corporate Governance and R&D Investment by European Listed Companies. Journal of Business Research, 115(1), 289-295. Rossi, F., Cebula, R.J. (2015). Ownership Structure and R&D: An Empirical Analysis of Italian Listed Companies. PSL Quarterly Review, 68(275), 297-325.
20. Setayesh, M.H., Rezaei, G., Kazemnezhad, M. (2016). Corporate Governance, Investment in Research and Development and Company Performance: A Data Envelopment Analysis Approach Based on Data From a Developing Country. International Journal of Economics and Financial Issues, 6(3), 1114-1122.
21. TMS 38 Maddi Olmayan Duran Varlıklar (www.kgk.gov.tr) (Erişim Tarihi: 20.04.2022).
22. Yıldırım, H.H., Sakarya, Ş. (2018). Firmaların AR-GE Harcamalarının Aktif ve Özsermaye Kârlılığına Etkisi: BİST Teknoloji Sektöründe Bir Uygulama. İşletme Bilimi Dergisi (JOBS), 6(3), 39-60.
23. Yücel, R., Ahmetoğulları, K. (2015). AR-GE Harcamalarının Firmaların Net Kâr Değişimi ve Hisse Başına Kârlılığına İnovatif Etkisi: BİST Teknoloji Yazılım ve Bilişim Sektöründe Bir Uygulama. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(4), 87-104.