Econometric Analysis Of Budget Deficits Determinants: Example of Turkey (2006-2015)

Öz

The aim of this study is to reveal the effects of budget deficits in 2006-2015 on growth, inflation, employment, unemployment and foreign exchange deficits through econometric analyzes. In the study, the stability of the series is examined with the ADF unit root test and stagnation can be achieved in budget deficits, growth and inflation , but not in employment, unemployment and exchange rate. For this reason, budget deficits continue to be driven by growth and inflation. After stabilization, the Johansen cointegration test is used to investigate the cointegration relationship between budget deficits and growth and inflation. According to the results obtained, cointegration relation between budget deficits and growth and inflation was found. An error correction model (VECM) has been applied in order to find the causality relation due to the cointegration relation. According to the results of the amprical application; Long-term relationship between budget deficits and inflation was bi-directional, while budget deficits and growth were growing without one-way causality relation to budget deficits. 

Anahtar Kelimeler

• Budget Deficits,İnflation,Growth,Macroeconomi

Bütçe Açıkları Belirleyicilerinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Uygulaması (2006-2015)*

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 2006-2015 yılları arasında bütçe açıkları belirleyicilerinden büyüme, enflasyon, istihdam, işsizlik ve döviz kurunun açıklar üzerindeki etkisinin ekonometrik analizlerle ortaya çıkarılmasıdır. Çalışmada ADF birim kök testi ile serilerin durağanlıklarına bakılmakta, bütçe açıkları, büyüme ve enflasyon ile durağanlık sağlanmakta fakat istihdam, işsizlik ve döviz kurunda durağanlık sağlanamamaktadır. Bu sebeple çalışmaya bütçe açıkları belirleyicilerinden büyüme ve enflasyon ile devam edilmektedir. Durağanlık sağlandıktan sonra Johansen koentegrasyon testi kullanılarak bütçe açıkları ile büyüme ve enflasyon arasındaki koentegrasyon ilişkisi araştırılmaktadır. Elde edilen sonuçlara göre bütçe açıkları ile büyüme ve enflasyon arasında koentegrasyon ilişkisi bulunmuştur. Koentegrasyon ilişkisi sebebiyle nedensellik ilişkisinin yönünün bulunması amacıyla hata düzeltme modeli (VECM) uygulanmıştır. Amprik uygulama sonuçlarına göre; uzun dönemde bütçe açıkları ile enflasyon arasında çift yönlü, bütçe açıkları ile büyüme arasında büyümeden bütçe açıklarına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur. 

Anahtar Kelimeler

• Bütçe Açıkları,Enflasyon,Büyüme,Makroekonomi

Kaynakça

1. Adedokun, A. J. (2014). The effect of budget deficit on investment in Nigeria: an empirical study. IUP Journal Of Applied Economics, 13 (2), 38-47.
2. Aksoy, A. (2010). Türkiye’de bütçe açıklarının enflasyon, büyüme ve faiz üzerine etkileri: Türkiye uygulaması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
3. Aksu H., Emsen, Ö. S. ve Başar, S. (2001). Türkiye’de bütçe açıkları ile nominal ve reel faiz oranları ilişkileri: 1985-2000. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. http://doi.org/10.16951/iibd.84866.
4. Altıntaş, H. ve Çetintaş, H. (2010). Türkiye’de ekonomik büyüme, beşeri sermaye ve ihracat arasındaki ilişkilerin ekonometrik analizi: 1970-2005. Erciyes Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, (36), 33-56. http://iibf.erciyes.edu.tr/dergi/.
5. Bangura, A., Tarawalie, A. B., Fofanah, L. ve Macarthy, S. (2016). Macroeconomic determinants of budget deficit: Evidience From Sierra Leone. İnternational Journal of Economic Perspectives, 10 (1), 5-13.
6. Batavia, B. ve Lash, N. (1983). Public sector deficits and inflation: case of Turkey. Quartely Journal of Ecomomics, 3 (5), 182-187.
7. Doğru, B. ve Şentürk, S. B. (2013). Latin Amerika ülkelerinde bütçe açığı ve enflasyon arasındaki eşbütünleşme ilişkisinin analizi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (41), 89-109.
8. Ergül, Y. T. (1999). Türkiye’de bütçe açıklarının makroekonomik dengeler üzerine etkileri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi., Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.

9. Günaydın, İ. (2000). Türkiye’de bütçe açıkları, enflasyon ve döviz kurları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. İktisat işletme ve Finans Dergisi, (15), 69-80.
10. Karagöz, K. (2007). Türkiye’de dış borçlanmanın nedenleri ekonometrik bir değerlendirme. Sayıştay Dergisi, (66-67), 99-110. http://dergi.sayistay.gov.tr/icerik/der6667m6.pdf.
11. Kesikoğlu, F. (2005) Türkiye’de bütçe açıklarının temel makroekonomik değişkenler üzerindeki etkileri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi, Zonguldak Kara Elmas Üniversitesi., Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.
12. Khumalo, J. (2013). Budget deficit-inflation Nexus in South Africa: VAR analysis. Mediterranean Journal of Social Sciences, 4 (14), 725-734. Doi:10.5901/mjss.2013.v4n14p725.
13. Oxley, L. (1994). Cointegration, casuality and Wagner’s law: a test for Britain 1870-1913. Scottish Journal Of Political Economy, 41(3), 286-298.
14. Payesteh, S. (1993). Impact of U.S. budget deficit on international capital flows into the united states. ProQuest Dissertations & Theses Global. 148 (304080762). https://search.proquest.com/docview/304080762?accountid=51245.
15. Şen, H., Sağbaş, İ. ve Keskin, A. (2007). Bütçe açıkları ve açık finansman politikası teori ve Türkiye uygulaması. (Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 2. Baskı) Ankara: Orion Kitabevi.
16. Yamak, R. ve Tanrıöver, B. (2009). Faiz oranı, getiri farkı ve ekonomik büyüme: Türkiye örneği (1990-2006). Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24 (1), 43