Derleme

Yenilebilir Böceklerin Besin Değeri ve Sağlığa Etkileri

Cilt: 4 Sayı: 1 11 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Yenilebilir Böceklerin Besin Değeri ve Sağlığa Etkileri

Öz

Dünya nüfusunun 2050 yılına kadar 9 milyara ulaşacağı tahmin edilmektedir ve bu durum gelecekte karşılaşılabilecek en büyük zorluklardan biridir. Nüfus artışı ile birlikte iklim değişikliğinin yarattığı sorunlar insanları geleneksel protein kaynaklarına göre daha verimli ve sürdürülebilir olan alternatif protein kaynakları arayışına yönlendirmiştir. Entomofaji yunanca kökenli bir kelimedir ve böceklerin besin olarak tüketilmesi anlamına gelmektedir. Günümüzde besin olarak tüketilen böceklerin %3'ü geleneksel yöntemlerle doğadan toplanırken geri kalanı, endüstriyel üretimdir. Yenilebilir böcekler, besin içerikleri ile sağlıklı ve sürdürülebilir alternatifler olma potansiyeline sahiptir. Yenilebilir böcekler, ete benzer oranda protein bulundurması, yüksek B12 vitamini, demir, çinko, lif, esansiyel aminoasitler, omega-3, omega-6 yağ asitleri ve antioksidan içerikleriyle üstün sağlık yararlarına sahip olabilir. Yapılan in vitro ve in vivo çalışmalar, yenilebilir böceklerin değerli besin kaynağı olmasının yanı sıra antioksidan, antihipertansif, antiinflamatuar, antimikrobiyal ve immünomodülatör özelliklere sahip olduğunu göstermiştir. Ancak, kronik hastalıkların önlenmesi ve yönetiminde potansiyel uygulamalarını desteklemek için farklı biyoaktivitelerini ve sağlık yararlarını doğrulayabilen insan çalışmaları yetersizdir. Yenilebilir böcekler, ümit verici ve yeterince araştırılmamış makro, mikro ve biyoaktif besin kaynağıdır. Böcek bileşenlerini tanımlamak ve karakterize etmek, iyi tasarlanmış kontrollü klinik müdahale çalışmaları, yüksek verimlilik tekniklerinin araştırılması gibi birçok araştırmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Sun-Waterhouse D, Waterhouse GI, You L, Zhang J, Liu Y, Ma L, et al. Transforming insect biomass into consumer wellness foods: A review. Food Res Int. 2016;89:129-51.
  2. 2. Dobermann D, Swift JA, Field LM. Opportunities and hurdles of edible insects for food and feed. Nutr Bull. 2017;42(4):293-308.
  3. 3. Van Huis A, Oonincx DG. The environmental sustainability of insects as food and feed. A review. Agron Sustain Dev. 2017;37:43.
  4. 4. Gao Y, Wang D, Xu ML, Shi SS, Xiong JF. Toxicological characteristics of edible insects in China: A historical review. Food Chem Toxicol. 2018;119:237-51.
  5. 5. Gravel A, Doyen A. The use of edible insect proteins in food: Challenges and issues related to their functional properties. Innov Food Sci Emerg Technol. 2020;59:102272. 6. Kim TK, Yong HI, Kim YB, Kim HW, Choi YS. Edible insects as a protein source: A review of public perception, processing technology, and research trends. Food Sci Anim Resour. 2019;39(4):521-40.
  6. 7. Ojha S, Bekhit AE, Grune T, Schlüter OK. Bioavailability of nutrients from edible insects. Curr Opin Food Sci. 2021;41:240-8.
  7. 8. Kurgun OA. Yenilebilir Böcekler. Gastronomi Trendler ve Milenyum ve Ötesi. Ankara: Detay Yayıncılık; 2017. p. 255-66.
  8. 9. Aydoğan Z, İncekara Ü, Gurol A. Preliminary study on edible insect species Cybister limbatus (Fabricius 1775) and its heavy element contents. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2018;28(1):94-9. 10. Güneş E, Sormaz Ü, Nizamlıoğlu HF. Gıda ve turizm sektöründe böceklere yer var mı? Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi. 2017;2(1):63-75. 11. Sabuncuoğlu KM, Turgud FK, Şamli HE. Bazı böcek türlerinin yemlerde kullanım olanakları. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2018;15(2):73-7. 12. Mankan E. Gastronomide yeni trendleryenilebilir böcekler. Electronic Turkish Studies. 2017;12(3):425-440.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

11 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

14 Şubat 2025

Kabul Tarihi

24 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Güllü, B., & Yüksel, A. (2025). Yenilebilir Böceklerin Besin Değeri ve Sağlığa Etkileri. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 18-27. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1639485
AMA
1.Güllü B, Yüksel A. Yenilebilir Böceklerin Besin Değeri ve Sağlığa Etkileri. Balkan Sağlık Bil Derg. 2025;4(1):18-27. doi:10.61830/balkansbd.1639485
Chicago
Güllü, Bengisu, ve Aysun Yüksel. 2025. “Yenilebilir Böceklerin Besin Değeri ve Sağlığa Etkileri”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 4 (1): 18-27. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1639485.
EndNote
Güllü B, Yüksel A (01 Temmuz 2025) Yenilebilir Böceklerin Besin Değeri ve Sağlığa Etkileri. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 4 1 18–27.
IEEE
[1]B. Güllü ve A. Yüksel, “Yenilebilir Böceklerin Besin Değeri ve Sağlığa Etkileri”, Balkan Sağlık Bil Derg, c. 4, sy 1, ss. 18–27, Tem. 2025, doi: 10.61830/balkansbd.1639485.
ISNAD
Güllü, Bengisu - Yüksel, Aysun. “Yenilebilir Böceklerin Besin Değeri ve Sağlığa Etkileri”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 4/1 (01 Temmuz 2025): 18-27. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1639485.
JAMA
1.Güllü B, Yüksel A. Yenilebilir Böceklerin Besin Değeri ve Sağlığa Etkileri. Balkan Sağlık Bil Derg. 2025;4:18–27.
MLA
Güllü, Bengisu, ve Aysun Yüksel. “Yenilebilir Böceklerin Besin Değeri ve Sağlığa Etkileri”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 1, Temmuz 2025, ss. 18-27, doi:10.61830/balkansbd.1639485.
Vancouver
1.Bengisu Güllü, Aysun Yüksel. Yenilebilir Böceklerin Besin Değeri ve Sağlığa Etkileri. Balkan Sağlık Bil Derg. 01 Temmuz 2025;4(1):18-27. doi:10.61830/balkansbd.1639485

 CC BY-NC 4.0cc.svg?ref=chooser-v1by.svg?ref=chooser-v1nc.svg?ref=chooser-v1

Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.