Problems and Solutions in Teaching Aruz in Turcology Departments of Universities Abroad: The Example of Moldova-Comrat State University

Öz

This study examines the challenges faced in teaching Aruz in Turkology departments abroad, offers possible effective solutions. The focus of the research is based on observations, applications, student feedback gathered from “Classical Turkish Literature” courses conducted at the Department of Gagauz Language and History at Comrat State University, Moldova. The study investigates the linguistic, cognitive, pedagogical dimensions of the fundamental difficulties students face while learning Aruz. Findings indicate that students learning Turkish as a foreign language particularly struggle with unfamiliarity regarding Arabic and Persian loanwords, difficulty in perceiving syllable lengths, an inability to translate theoretical knowledge into practice. Furthermore, the fact that existing course materials, teaching methods are largely designed for student profiles in Türkiye limits efficiency in Turkology departments abroad. The research concludes that audio-visual supported teaching materials, comparative text analyses, holistic approaches emphasizing cultural context are highly effective in teaching Aruz. Additionally, it was observed that incorporating AI-supported learning environments into the teaching process enhanced both the students’ rhythmic perception, their interest in classical poetry. Ultimately, the data obtained through the case of Comrat State University reveals that teaching Aruz is not merely a technical task but a process of cultural transmission and the cultivation of aesthetic sensitivity.

Anahtar Kelimeler

• Aruz
• Turkology
• Turkish as a foreign language
• teaching of classical Turkish poetry
• Comrat State University of Moldova

Yurt Dışındaki Üniversitelerin Türkoloji Bölümlerinde Aruz Ölçüsü Öğretiminde Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri: Moldova-Komrat Devlet Üniversitesi Örneği

Öz

Bu çalışmada, yurt dışındaki üniversitelerin Türkoloji bölümlerinde aruz ölçüsünün öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri ele alınmaktadır. Araştırmanın odak noktası, Moldova-Komrat Devlet Üniversitesi Gagauz Dili ve Tarihi Bölümü-Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı’nda yürütülen Klasik Türk Edebiyatı dersleri çerçevesinde elde edilen gözlem, uygulama ve öğrenci geri bildirimleridir. Çalışmada, öğrencilerin aruz ölçüsünü öğrenmede yaşadığı temel güçlüklerin dilsel, bilişsel ve pedagojik boyutları incelenmiştir. Bulgular, özellikle Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerde Arapça ve Farsça kökenli kelimelere yabancılık, hece uzunluklarının algılanmasında zorluk ve teorik bilginin uygulamaya dönüştürülmesinde yetersizlik gibi sorunların öne çıktığını göstermektedir. Ayrıca, mevcut ders materyallerinin ve öğretim yöntemlerinin çoğunlukla Türkiye’deki öğrenci profiline göre hazırlanmış olması, yurt dışı Türkoloji bölümlerinde verimliliği sınırlamaktadır. Araştırma sonucunda, aruz öğretiminde işitsel ve görsel destekli öğretim materyallerinin, karşılaştırmalı örnek metin çalışmalarının ve kültürel bağlamı öne çıkaran bütüncül yaklaşımların etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, öğretim sürecine yapay zekâ destekli öğrenme ortamlarının dâhil edilmesiyle öğrencilerin hem ritmik algılarının hem de klasik şiire olan ilgilerinin arttığı gözlenmiştir. Sonuç olarak, çalışmada Moldova-Komrat Devlet Üniversitesi örneği üzerinden elde edilen veriler, aruz ölçüsü öğretiminin sadece teknik değil, aynı zamanda kültürel aktarım ve estetik duyarlık kazandırma süreci olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Aruz ölçüsü
• Türkoloji
• yabancı dil olarak Türkçe
• klasik Türk şiiri öğretimi
• Moldova-Komrat Devlet Üniversitesi

Kaynakça

1. Çetin, N. M. (1991). Aruz. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi içinde. (Cilt 3, s. 424-437). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı.
2. Edirneli Nazmî. (2018). Mecma‘u’n-Nezâ’ir (e-kitap). Sibel Üst (Haz.). Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
3. Gümüş, K. S. (2025). Moldova-Komrat Devlet Üniversitesindeki Türkoloji Faaliyetleri Üzerine. Bülent Hünerli (Ed.), Gagauz Dili ve Edebiyatı Üzerine Yazılar içinde (s. 155-176). Paradigma Akademi.
4. İlaydın, H. (1964). Türk Edebiyatında Nazım, İstanbul: İnkılap ve Aka Kitapevleri Kol. Şti.
5. İpekten, H. (1999). Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz (3. baskı), İstanbul: Dergâh Yayınları.
6. Komrat Devlet Üniversitesi Türkoloji Bölümü (2023, 15 Ocak). Erişim adresi: https://kdu.md/gag/structura-universitatii/facultati/facultatea-cultura-nationala/departament-tyurkologii/hakk-m-zda/tan-t-m
7. Komrat Devlet Üniversitesi Gagauz Dili ve Tarihi Bölümü Öğretim Programları (2024, 21 Mart). Erişim adresi: https://drive.google.com/file/d/ 19uZJSSchbR2Vil4eys10lTbKF1NRa_B7/view?usp=drive_link
8. Özkan, N. (1996). Gagavuz Türkçesi Grameri (Giriş, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Cümle, Sözlük, Metin Örnekleri). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

9. Öztuna, Y. (1987). Türk Musikisi (Teknik ve Tarih). İstanbul: Kent Basımevi.
10. Şimşek, T. (2006). Aruz ve Aruz Eğitimine Yönelik Uygulama Önerileri. Milli Eğitim Dergisi, 34(169), 154-174.