Marka Kent Olma Yolunda Kent Mobilyası Tasarımı ve Uygulaması: Bartın İli Örneği

Öz

Kentlerde bulunan cadde, sokak, park gibi alanlarda insanların kullandıkları donatı elemanları, yaşamı kolaylaştıran, bulunduğu mekanın yaşanabilirliğini arttıran, estetik görüntü sağlayan farklı şekil ve yapıda-ki elemanlardır. Donatı elemanlarının tasarımı yapılırken, kentin tarihi, kültürel, ekonomik ve sosyal yapısı dikkate alınmalıdır. Kentlerde kullanılan donatı elemanları birbirine benzediği için kentlerin kimlikleri ortaya çıkmamakta ve kimliklerin yok olmasına sebep olmaktadır. Çalışma kapsamında Bartın kentinin önemli yapılarından ve simgelerinden yararlanılmıştır. Bartın kent merkezinde sokak ve parklarda bulunan kentsel donatı elemanları, kent kimliği açısından ve tasarım kriterleri doğrultusunda değerlendirilerek tasarıma ilişkin problemler belirlenmiştir. 2017 yılında yapılan Bartın Kent Kimliği Çalıştayı sonucunda ortaya çıkan bulgulardan yararlanılarak uygun tasarımlar yapılarak kent mobilyalarının üretimi gerçekleştirilmiştir. Bartın çektirmesinden esinlenilerek oturma elemanı, Bartın kent merkezinde bulunan su terazisinden esinlenilerek aydınlatma elemanı ve Bartın evlerinin bahçelerinde bulunan su kuyularından esinlenilerek çöp kutusu tasarımları yapılmıştır. Sonuç olarak tasarımı yapılan kent mobilyalarının Bartın kentini simgeleyen yapılardan ve simgelerden yapılabileceği belirlenmiş ve diğer donatı elemanlarının da bu yaklaşımla tasarlanabileceği önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• kent kimliği
• kent mobilyası
• tasarım
• marka kent

Urban Furniture Design and Application on the Way to Become a Brand City: The Case of Bartın Province

Öz

The equipment elements used by people in areas such as streets, streets and parks in cities are elements of different shapes and structures that make life easier, increase the livability of the place where they are located, and provide an aesthetic appearance. While designing the reinforcement elements, the historical, cultural, economic and social structure of the city should be taken into account. Since the reinforcement elements used in the cities are similar to each other, the identities of the cities do not emerge and cause the identities to disappear. Within the scope of the study, important buildings and symbols of the city of Bartın were used. Urban equipment elements in streets and parks in the city center of Bartın were evaluated in terms of urban identity and in line with design criteria, and problems related to design were determined. Using the findings of the Bartın Urban Identity Workshop held in 2017, appropriate designs were made and the production of urban furniture was carried out. Seating element inspired by Bartın puller, lighting element inspired by water balance in Bartın city center, and trash can designs inspired by water wells in the gardens of Bartın houses. As a result, it has been determined that the designed urban furniture can be made of structures and symbols that symbolize the city of Bartın, and it has been suggested that other equipment elements can be designed with this approach.

Anahtar Kelimeler

• Design
• Urban furniture
• Urban identity
• Brand city

Kaynakça

1. Aksu, Volkan, ve Özge. (2010). Kent Mobilyaları Tasarımında Özgün Yaklaşımlar. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi.
2. Aksu, Ö. V. (2012). Kent Mobilyaları Tasarımında Özgün Yaklaşımlar, İnönü Üniversitesi Sanat Ve Tasarım Dergisi, ISSN: 1309-9876 E-ISSN: 1309-9884, Cilt/ Vol. 2 Sayı/No. 6 (2012): 373-386.
3. Akyol, E. 2006. Kent mobilyaları tasarım ve kullanım süreci. İTÜ FBE Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
4. Birol, G., (2007). Bir Kentin Kimliği ve Kervansaray Oteli Üzerine Bir Değerlendirme, Arkitekt Dergisi, Kasım-Aralık 2007, 514, 46-54.
5. Bulut, Y., Atabeyoğlu, Ö., (2007). Fountains as Urban: Furniture in Historical Urban Structure and Usage Culture: Erzurum City Case, Building and Environment, Volume 42, İssue 6, 2432-2438.
6. Çelikyay, S. & Karayılmazlar, A. S. (2016). Bartın Kent Merkezindeki Kamusal Alanların Kentsel Ergonomi ve Kent Kimliği Açısından İncelenmesi . Bartın Orman Fakültesi Dergisi , 18 (2) , 224-238 . DOI: 10.24011/barofd.278907
7. Çoban, E., Demir, Z. (2014). Kent Mobilyalarının Bulundukları Mekânlara Etkileri: Düzce Örneği, Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2, 128–140.
8. Düzenli, T., Mumcu, S., Çiğdem, A. (2018). Peyzaj Mimarlığı Eğitiminde Oturma Donatısı Tasarımı: KTÜ Peyzaj Mimarlığı Bölümü Örneğinde İncelenmesi, Social Sciences (NWSASOS), 13(4):126-134.

9. Ertaş, Ş. (2017). Tarihi çevre içinde kent mobilyaları tasarımına yönelik bir yöntem önerisi: Konya Sille. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(1), 78-95.
10. Gamito, M., Sousa, J. (2018). Urban Furniture’s Chromatic Planning Methodology: Bucelas, a Case Study. In: Di Bucchianico G., Kercher P. (eds) Advances in Design for Inclusion. AHFE 2017. Advances in Intelligent Systems and Computing, vol 587. Springer, Cham.
11. Gül, Ş., (2013). Kent İmajının Markalaşmaya Etkisi: Kahramanmaraş Örneği, T.C. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Karaman.
12. Güler, T., Şahnagil, S. ve Güler S. (2016). Kent Kimliğinin Oluşturulmasında Kültürel Unsurların Önemi: Balıkesir Üzerine Bir İnceleme. PARADOKS Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi, 11, 58-104.
13. Güner, E., (2015). Kent Kimliği İlişkisi Bağlamında Kent Mobilyaları Sultanahmet Meydanı Örneği, Mimarlık Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi.
14. Inn, K. (2004). Plan for city identity establishment and city marketing the case of Kimpo city. Dela, (21), 233 - 240.
15. İçel, B., Kayahan, K., & Avci, Ö. (2017). Yeni tasarlanacak mutfak masa ve sandalyelerinde kullanıcı beklentilerinin belirlenmesi: Bartın ili TOKİ konutlarına yönelik bir araştırma. Journal of Bartin Faculty of Forestry, 19(2), 144-152.
16. Kahveci, H. ve Göker, P. (2020). Kent mobilyaları tasarım dersi stüdyo çalışması; üst örtü-oturma birimi ve piknik donatısı tasarımı. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 22(3), 693- 707.
17. Kaplan, R. (2013): “Batı Karadeniz Gemi İnşa ve Entegre Sanayii Sektör Analizi”, Bartın Üniversitesi, Bartın, sf.85.
18. Kayahan, K., (2020). Marka Kent Olma Yolunda Kent Mobilyalarının Önemi. Içinde Deniz Çelik ve Kadir KAYAHAN (Editör), Marka, Kimlik, Turizm ve Bartın Kent Kimliği Çalıştayı (s. 44-56). Bartın: Bartın Üniversitesi Yayınları.
19. Kayahan, K. (2022). Ürün tasarımlarının tasarım odaklı düşünme metodu ile desteklenmesi: fonksiyonel okçuluk ahşap hedef ayağı tasarımı ve uygulaması . Mobilya ve Ahşap Malzeme Araştırmaları Dergisi , 5 (2) , 110-119 . DOI: 10.33725/mamad.1190390
20. Riza, M., Doratli, N., & Fasli, M. (2012). City branding and identity. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 35, 293-300.
21. Selvi Ünlü, T. (2017). Kent Kimliğinin Oluşumunda Kentsel Bellek ve Kentsel Mekân İlişkisi: Mersin Örneği. Planlama, 27 (1), 75-93.
22. Sertkaya, İ., (2011). Kent Meydanları: Adana 5 Ocak Meydanı Örneği Üzerine Bir İrdeleme. Ç.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü. Mimarlık Ana Bilimdalı.Adana.
23. Şerifzade, T. (2022). Sürdürülebilir kent mobilyaları tasarımı üzerine bir inceleme: Bakü örneği (Master's thesis, Bursa Uludağ Üniversitesi).
24. Tel, H. Ö. (2021). Şanlıurfa, Divanyolu Caddesi Kent Kimliği İle Uyumlu Kent Mobilyası Tasarımı Ve Uygulaması. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 17(2), 225-240.
25. Topuz, H. (2007): “19.Yüzyılın ilk Yarısı İstanbul Limanı ve Diğer Limanlarımız Arasındaki Bir Haftalık Deniz Ticari Taşımacılığının Analizi”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sf. 109, BOA Cevdet İktisat, Sıra No.1101, Dosya No.23.
26. URL-1: http://www.bartin.gov.tr/su-terazisi Erişim tarihi: 10.02.2022.
27. Yıldızcı, A.C., (2001). Kent Mobilyaları Kavramı ve İstanbul’daki Kent Mobilyalarının İrdelenmesi. I. Uluslararası Kent Mobilyaları Sempozyumu, Bildiriler Kitabı, İstanbul, 29-34.
28. Yazar, T., Turkaya, A., Öztürk, H. (2016). Teknoloji Ve Kültürel Etkileşim Açısından Estetik Üretim Olarak Kent Mobilya Tasarımları. Social and Legal Studies, 2(1), 1-23.