EN
TR
Ekstraktiflerin dut odununun dış ortam dayanımına etkisi
Öz
Öz – Bu çalışmada amaç, dut ağacı (Morus spp.) odun ekstraktiflerinin toprak üstü kullanım yerlerinde maruz kalabileceği UV ışığı başta olmak üzere dış ortamın bozundurucu faktörlerine karşı dayanıklılığının belirlenmesidir. Bu amaçla dut odun örnekleri öncelikli olarak sikloheksan/etanol (2/1) ardından aseton/su (7/3) ve son olarak da su ile toplam 21 gün boyunca üç aşamalı ekstraksiyona maruz bırakılmıştır. Ekstrakte edilen ve edilmeyen örnekler, denize yakın ve denize uzak 2 farklı alanda 6 ay süresince doğal dış ortam koşullarına bırakılmıştır. Örneklerin teste başladıktan 1, 3 ve 6 ay sonra rutubet miktarı, renk ve yüzey pürüzlülük ölçümleri, yüzey kimyası (ATR-FTIR) ve makroskopik açıdan değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonuçlarda ekstraksiyon işlemi örneklerin başlangıç yüzey pürüzlülüğünü yaklaşık %50 oranında arttırmış ve rengini %4 oranında açılmasına neden olmuştur. Örneklerin yaşlandırma test süresi uzadıkça rutubet miktarının arttığı, ekstrakte edilen örneklerin ekstrakte edilmeyen örneklere, denize yakın alanda bekletilen örneklerin denizden uzaktaki alanda bekletilen örneklere kıyasla daha fazla rutubet miktarına sahip olduğu bulunmuştur. Ekstrakte edilmeyen örneklerde, yaşlandırma test süresince meydana gelen yüzey pürüzlülüğü, ekstrakte edilen örneklere kıyasla daha fazla olmuştur. Denizden uzak alanda bekletilen ekstrakte edilmeyen örneklerin pürüzlülüğü, denize yakın alanda bekletilen örneklere kıyasla daha fazla bulunmuştur. Yaşlandırılan örneklerde, test süresinin ilk 3 ayında ∆L* değerlerinde artma, daha sonra azalma, buna karşın ∆a* ve ∆b* değerlerinde ise azalma eğilimi gözlenmiştir. 1. ay ile 6. ay arasında toplam renk değişimindeki (∆E*) değişim ekstrakte edilmeyen örneklerde ekstrakte edilen örneklere kıyasla daha az bulunmuştur. Yüzey kimyası analizleri, örneklerdeki renk değişimini desteklemekle birlikte örneklerin lignininde yaşlanmanın ilk aşamasından itibaren bozunmalar olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anşin, R. ve Özkan, Z. C. (1993). Tohumlu bitkiler (Spermatophyta) odunsu taksonlar. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi, Genel Yayın, 167, Trabzon
- Ayata, Ü., Çavuş, V., Bal, B. C., ve Efe, F. T. (2018). Dut, doğu çınarı, kızılçam ve sedir ağaç türlerinde janka sertlik değerinin belirlenmesi, 2. Uluslararası Bilimsel Çalışmalarda Yenilikçi Yaklaşımlar Sempozyumu, (pp.1490-1494).Samsun, Türkiye.
- Erdin, N., Bozkurt, Y. (2013). Odun Anatomisi, İstanbul Üniversitesi Yayın No:5145.
- Chang, T. C., Chang, H. T., Wu, C. L. Ve Chang, S. T. (2010). Influences of extractives on the photodegradation of wood. Polymer Degradation and Stability, 95(4), 516-521.
- Chang, T. C., Lin, H. Y., Wang, S. Y. ve Chang, S. T. (2014). Study on inhibition mechanisms of light-induced wood radicals by Acacia confusa heartwood extracts. Polymer degradation and stability, 105, 42-47.
- Chang, T. C., Hsiao, N. C., Yu, P. C. ve Chang, S. T. (2015). Exploitation of Acacia confusa heartwood extract as natural photostabilizers. Wood Science and Technology, 49(4), 811-823.
- Chang, T. C. ve Chang, S. T. (2017). Multiple photostabilization actions of heartwood extract from Acacia confusa. Wood Science and Technology, 51(5), 1133-1153.
- Cavus, V. (2021). Weathering performance of mulberry wood with UV varnish applied and its mechanical properties. BioResources, 16(4), 6791.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Orman Endüstri Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
15 Nisan 2023
Gönderilme Tarihi
19 Ocak 2023
Kabul Tarihi
17 Mart 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 25 Sayı: 1
APA
Ermeydan, M. A., Dizman, R., Dizman Tomak, E., & Can, A. (2023). Ekstraktiflerin dut odununun dış ortam dayanımına etkisi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 25(1), 33-42. https://doi.org/10.24011/barofd.1239337
AMA
1.Ermeydan MA, Dizman R, Dizman Tomak E, Can A. Ekstraktiflerin dut odununun dış ortam dayanımına etkisi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 2023;25(1):33-42. doi:10.24011/barofd.1239337
Chicago
Ermeydan, Mahmut Ali, Rıza Dizman, Eylem Dizman Tomak, ve Ahmet Can. 2023. “Ekstraktiflerin dut odununun dış ortam dayanımına etkisi”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 25 (1): 33-42. https://doi.org/10.24011/barofd.1239337.
EndNote
Ermeydan MA, Dizman R, Dizman Tomak E, Can A (01 Nisan 2023) Ekstraktiflerin dut odununun dış ortam dayanımına etkisi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 25 1 33–42.
IEEE
[1]M. A. Ermeydan, R. Dizman, E. Dizman Tomak, ve A. Can, “Ekstraktiflerin dut odununun dış ortam dayanımına etkisi”, Bartın Orman Fakültesi Dergisi, c. 25, sy 1, ss. 33–42, Nis. 2023, doi: 10.24011/barofd.1239337.
ISNAD
Ermeydan, Mahmut Ali - Dizman, Rıza - Dizman Tomak, Eylem - Can, Ahmet. “Ekstraktiflerin dut odununun dış ortam dayanımına etkisi”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 25/1 (01 Nisan 2023): 33-42. https://doi.org/10.24011/barofd.1239337.
JAMA
1.Ermeydan MA, Dizman R, Dizman Tomak E, Can A. Ekstraktiflerin dut odununun dış ortam dayanımına etkisi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 2023;25:33–42.
MLA
Ermeydan, Mahmut Ali, vd. “Ekstraktiflerin dut odununun dış ortam dayanımına etkisi”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, c. 25, sy 1, Nisan 2023, ss. 33-42, doi:10.24011/barofd.1239337.
Vancouver
1.Mahmut Ali Ermeydan, Rıza Dizman, Eylem Dizman Tomak, Ahmet Can. Ekstraktiflerin dut odununun dış ortam dayanımına etkisi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 01 Nisan 2023;25(1):33-42. doi:10.24011/barofd.1239337