Araştırma Makalesi

Collect Earth Yöntemi Kullanılarak Yukarı Sakarya Havzasının Arazi Kullanım/Örtü Değişimlerinin (2000-2020) İzlenmesi ve Değerlendirmesi

Cilt: 25 Sayı: 3 15 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Collect Earth Yöntemi Kullanılarak Yukarı Sakarya Havzasının Arazi Kullanım/Örtü Değişimlerinin (2000-2020) İzlenmesi ve Değerlendirmesi

Öz

Ekolojik süreçlerin etkilediği temel kavramın sürdürülebilirlik olması, beraberinde iklim ve arazi de-ğişiklikleri ile bu ilke arasındaki ilişkiler en önemli araştırma konuları şeklinde öngörülmektedir. Bu nedenle vejetasyon değişiminin izlenmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesi insan ya da doğal kay-naklı birçok sorunun belirlenmesi ve çözülmesi için önem taşımaktadır. Bu bağlamda evrensel ölçek-te en iyi veri seti olan uzaktan algılama (UA) ve bu verilerin mekânsal-zamansal analiz çerçevesini oluşturan coğrafi bilgi sistemleri (CBS) öne çıkmaktadır. CBS ve UA entegrasyonunda, veri süreklili-ği, koruması ve iyileştirilmesi gibi avantajlar kullanılarak özellikle geçmişle günümüz arasındaki iliş-kiyi anlamak için veri sağlayıcılarının süreklilik oluşturmaları önemlidir. Bu çalışmada Google şirke-tinin destek verdiği ve Dünya Gıda ve Tarım Örgütü tarafından kullanılan arazi kullanım/arazi örtüsü (LULC) değişiminin izlenmesi amaçlı geliştirilen Open Foris/Collect Earth (CE) yazılımı kullanılmış-tır. CE yönteminin ana amacı yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin yorumlanarak LULC değişik-liklerini izlemek, analiz/sorgulamak ve amaca yönelik veri tabanı oluşturmaktır. Çalışma alanı olarak Yukarı Sakarya Havzası (YSH) seçilmiştir. YSH tarım, orman, mera ve yerleşim arazi sınıflarını ba-rındıran etkin sanayi, tarım ve kültür peyzajın parçası olan ekosistemin etkin noktalarından biridir. Yukarı Sakarya Havzası için 2000 yılı başlangıç alındığında 20 yıllık değişim sonuçlarına ulaşılmış 2000-2020 yılları arasında LULC sınıfları; orman, mera, ağaç ve çalılık alanlar; tarım ve sulak alanlar arazi kullanım değişikleri tespit edilerek haritalanmıştır. Havzanın 2020 yılı itibariyle yaklaşık yarısı (%49) tarım alanı olarak kullanılmaktadır. Bu sınıfı %23,7 ile orman alanı, %23,4 ile mera alanı takip etmektedir. Havzada yaklaşık 120000 ha ağaçlandırma sahası tespit edilmiştir. 2000-2020 yılı arazi değişimi ve ana kullanım sınıfları değişimi incelendiğinde, orman alanları 34591,95 ha artmıştır. Ta-rım faaliyetinde kullanılan 15374,20 ha arazi yerleşim alanına dönüşmüştür. Havzada meydana gelen arazi kullanım dönüşümleri havzanın sürdürülebilir ekosistemini etkilemektedir. Çalışmada kullanı-lan CE yöntemi büyük alanlardaki arazi kullanım/örtü değişimlerinin belirlenmesi ve rakamsal verile-re ulaşılması noktasında etkin bir arazi izleme/değerlendirme aracı olduğunu kanıtlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışmada, Bartın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı bünyesinde Cansu Mandacı tarafından hazırlanan “Collect Earth Metodolojisi Kullanılarak Çok Amaç-lı Arazi İzleme ve Değerlendirme: Yukarı Sakarya Havzası Örneği, Türkiye” isimli Yüksek Lisans Tezi kapsamında ki verilerden yararlanılmıştır. Bu çalışmanın özeti TUFUAB XII. Teknik Sempozyu-mu'nda sunulmuştur.

Kaynakça

  1. Bey, A., Sanchez-Paus Diaz, A., Maniatis, D., Marchi, G., Mollicone, D., Ricci, S., Bastin, J.-F., Moo-re, R., Federici, S., Rezende, M., Patriarca, C., Turia, R., Gamoga, G., Abe, H., Kaidong, E. and Miceli, G. (2016). Collect earth: land use and land cover assessment through augmented visual in-terpretation. Remote Sensing. 8(10), 807.
  2. Cowie, A. L., Orr, B. J., Castillo Sanchez, V. M., Chasek, P., Crossman, N. D., Erlewein, A. and Louwagie, G. (2018). Land in balance: The scientific conceptual framework for land degradation neutrality. Environmental Science & Policy, 79(January): 25–35.
  3. ESA, (2017). Land cover CCI, Product User Guide, Version 2.0., Erişim tarihi: 13.04.2023. Erişim adresi: https://maps.elie.ucl.ac.be/CCI/viewer/download/ESACCI-LC-Ph2-PUGv2_2.0.pdf
  4. Feizizadeh, B., Mohammadzade Alajujeh, K., Lakes, T., Blaschke, T. and Omarzadeh, D. (2021). A comparison of the integrated fuzzy object-based deep learning approach and three machine learn-ing techniques for land use/cover change monitoring and environmental impacts assessment. GIScience & Remote Sensing, 58(8), 1543-1570.
  5. GEF, (2019) Contributing to Land Degradation Neutrality (LDN) Target Setting by Demonstrating the LDN Approach in the Upper Sakarya Basin for Scaling up at National Level, Ankara., Erişim tari-hi: 13.04.2023. Erişim adresi: https://www.thegef.org/projects-operations/projects/9586
  6. IPBES, (2018). The assessment of land degradation and restoration. Summary for Policymakers Bonn, Germany 49 p. https://www.ipbes.net
  7. Kamel, M. and Abu El Ella, E.S.M. (2016). Integration of Remote Sensing & GIS to Manage the Sus-tainable Development in the Nile Valley Desert Fringes of Assiut-Sohag Governorates, Upper Egypt. J Indian Soc Remote Sens, 44: 759–774, https://doi.org/10.1007/s12524-015-0529-2
  8. Lubis, M.Z., Taki, H.M., Anurogo, W., Pamungkas, D.S., Wicaksono, P. and Aprilliyanti, T. (2017). Mapping the Distribution of Potential Land Drought in Batam Island Using the Integration of Re-mote Sensing and Geographic Information Systems (GIS) IOP Conf. Series: Earth and Environ-mental Science IOP Publishing 98 012012

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ormancılık Yönetimi ve Çevre, Ormancılıkta Havza Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

27 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

24 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 25 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Ateşoğlu, A., Bulut, F. Ş., & Mandacı, C. (2023). Collect Earth Yöntemi Kullanılarak Yukarı Sakarya Havzasının Arazi Kullanım/Örtü Değişimlerinin (2000-2020) İzlenmesi ve Değerlendirmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 25(3), 434-443. https://doi.org/10.24011/barofd.1333672
AMA
1.Ateşoğlu A, Bulut FŞ, Mandacı C. Collect Earth Yöntemi Kullanılarak Yukarı Sakarya Havzasının Arazi Kullanım/Örtü Değişimlerinin (2000-2020) İzlenmesi ve Değerlendirmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 2023;25(3):434-443. doi:10.24011/barofd.1333672
Chicago
Ateşoğlu, Ayhan, Fidan Şevval Bulut, ve Cansu Mandacı. 2023. “Collect Earth Yöntemi Kullanılarak Yukarı Sakarya Havzasının Arazi Kullanım/Örtü Değişimlerinin (2000-2020) İzlenmesi ve Değerlendirmesi”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 25 (3): 434-43. https://doi.org/10.24011/barofd.1333672.
EndNote
Ateşoğlu A, Bulut FŞ, Mandacı C (01 Aralık 2023) Collect Earth Yöntemi Kullanılarak Yukarı Sakarya Havzasının Arazi Kullanım/Örtü Değişimlerinin (2000-2020) İzlenmesi ve Değerlendirmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 25 3 434–443.
IEEE
[1]A. Ateşoğlu, F. Ş. Bulut, ve C. Mandacı, “Collect Earth Yöntemi Kullanılarak Yukarı Sakarya Havzasının Arazi Kullanım/Örtü Değişimlerinin (2000-2020) İzlenmesi ve Değerlendirmesi”, Bartın Orman Fakültesi Dergisi, c. 25, sy 3, ss. 434–443, Ara. 2023, doi: 10.24011/barofd.1333672.
ISNAD
Ateşoğlu, Ayhan - Bulut, Fidan Şevval - Mandacı, Cansu. “Collect Earth Yöntemi Kullanılarak Yukarı Sakarya Havzasının Arazi Kullanım/Örtü Değişimlerinin (2000-2020) İzlenmesi ve Değerlendirmesi”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 25/3 (01 Aralık 2023): 434-443. https://doi.org/10.24011/barofd.1333672.
JAMA
1.Ateşoğlu A, Bulut FŞ, Mandacı C. Collect Earth Yöntemi Kullanılarak Yukarı Sakarya Havzasının Arazi Kullanım/Örtü Değişimlerinin (2000-2020) İzlenmesi ve Değerlendirmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 2023;25:434–443.
MLA
Ateşoğlu, Ayhan, vd. “Collect Earth Yöntemi Kullanılarak Yukarı Sakarya Havzasının Arazi Kullanım/Örtü Değişimlerinin (2000-2020) İzlenmesi ve Değerlendirmesi”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, c. 25, sy 3, Aralık 2023, ss. 434-43, doi:10.24011/barofd.1333672.
Vancouver
1.Ayhan Ateşoğlu, Fidan Şevval Bulut, Cansu Mandacı. Collect Earth Yöntemi Kullanılarak Yukarı Sakarya Havzasının Arazi Kullanım/Örtü Değişimlerinin (2000-2020) İzlenmesi ve Değerlendirmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2023;25(3):434-43. doi:10.24011/barofd.1333672

Cited By


 

Bartin Orman Fakultesi Dergisi Editorship,

Bartin University, Faculty of Forestry, Dean Floor No:106, Agdaci District, 74100 Bartin-Turkey.

Tel: +90 (378) 223 5094, Fax: +90 (378) 223 5062,

E-mail: bofdergi@bartin.edu.tr