Odun Dışı Orman Ürünlerine Yönelik Tüketici Tercihlerini Etkileyen Faktörler: Manavgat (Antalya) Bölgesi Örneği

Öz

Ormanlar çevresel hizmetlerin yanı sıra odun ve odun dışı orman ürünleri de sağlamaktadır. Odun Dışı Orman Ürünleri (NWFP), ekonomik getirileri nedeniyle özellikle kırsal kesimdeki insanlar için odun hammaddesinden daha fazla önem kazanmıştır. Bu çalışmanın amacı, odun dışı orman ürünlerine yönelik tüketici tercihlerini etkileyen faktörleri belirlemektir. Manavgat (Antalya)’da gerçekleştirilen çalışmanın verileri bir anket aracılığıyla ön işleme tabi tutularak özetlenmeye hazır hale getirilmiş, sorulara verilen cevaplar frekans tablosu, yüzde değeri ve grafik kullanılarak aktarılmıştır. Değişkenler arasındaki farklılıklar ki-kare testi ile belirlenmiş ve anlamlı bulunan çıktılar üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Bu araştırmanın sonuçlarına göre; (a) Tüketiciler odun dışı orman ürünlerini büyük oranda genel sağlığı koruyucu etkilerinden faydalanmak ve keyif için kullanmaktadır, (b) Ürünlerin büyük çoğunluğu infüzyon şeklinde ve gıdalara karıştırılarak tüketilmektedir (c) Bu bitkilerin tüketimini etkileyen faktörler arasında alışkanlık ve yakınların tavsiyeleri ilk sırada yer almaktadır (d) Ürünlerin satın alma tercihlerinde en önemli etken doğal olmasıdır. Tüketiciler arasında odun dışı orman ürünlerini doğadan elde etme oranı çok yüksektir. Bu çalışmada tüketicilerin odun dışı ürünlerin tüketimi konusunda bilinçli oldukları ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Odun Dışı Orman Ürünleri
• Ki-kare
• Tüketici tercihleri
• Manavgat
• Turkey

Consumer for Non-Wood Forest Products Factors Affecting Their Preferences: Example of Manavgat (Antalya) District

Öz

The forests provide wood and non-wood forest products besides environmental services. Non-Wood Forest Products (NWFP) have gained more importance than wood raw materials, especially for people in rural areas due to their economic return. The aim of this study is to determine the factors affecting consumer preferences for non-wood forest products. The data of the study, which was carried out in Manavgat (Antalya), were pre-processed by means of a questionnaire and made ready to be summarized, and the answers to the questions were conveyed using a frequency table, percentage value, and graph. Differences between the variables were determined with the chi-square test and evaluations were made on the outputs that were found to be significant. According to the results of this research; (a) Consumers largely use non-wood forest products to benefit from general health protective effects and for pleasure, (b) the majority of the products are consumed in the form of infusion and mixing with foods (c)Among the factors that affect consumption of these plants, habit and recommendations of relatives are first place (d) the most important factor in the purchasing preferences of the products is that they are natural. Among consumers, the rate of obtaining non-wood forest products from nature is very high. In this study, it has been revealed that consumers are conscious of consumption of non-wood products.

Anahtar Kelimeler

• Non-wood forest products
• Chi-square
• Consumer preferences
• Manavgat
• Turkey

Kaynakça

1. Acarturk, R. (2001). Şifalı Bitkiler Flora ve Sağlığımız. Ovak Yayınları, Yayın No: 1, ISBN: 975-96089-0-1, Ankara.
2. Akyol, A., Türkoğlu, T., Topcan, H. İ. and Tolunay, A. (2017). Determination of consumer preferences and trends on non-wood forest products in Balıkesir Province scale, In International Symposium on New Horizons in Forestry, 18-20 October, Isparta, Turkey, pp. 20-10.
3. Alkan, H., Özen, M. and Özçelik, R., 2018. The views and buying behaviours of consumers relating to honey. 6th International Mugla Beekeeping and Pine Honey Congress, 15-19 October, Turkey, pp.237-250.
4. Altunel, T.A. (2012). Socioeconomic Importance of Non Wood Forest Products in Terms of Gatherer/Producer. Journal of the Faculty of Forestry, Istanbul University, 62 (1), 85-99.
5. Arslan, H. (2015). İzmir İli Kentsel Kesiminde Odun Dışı Bitkisel Orman Ürünlerine Yönelik Tüketici Tutum ve Davranışlarının Analizi. Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir. Access address: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
6. Arslan, H., Engindeniz, S. and Çınar, G. (2016). İzmir ili kentsel kesiminde odun dışı bitkisel orman ürünleri tüketiminin analizi üzerine bir araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 53(3), 251-257. https://doi.org/10.20289/zfdergi.389301
7. Baser K.H.C. (2002). Aromatic Biodiversity Among the Flowering plant taxa of Turkey, Pure and Applied Chemistry, 74(4), 527-545. https://doi.org/10.1351/pac200274040527
8. Chupezi, T.J., Ndoye, O., Tchatat, M. and Chikamai, B. (2009). Processing and Marketing of Non-wood Forest Products: Potential Impacts and Challenges in Africa. Discovery and Innovation, 21(1), 60-65.

9. Çakmaklı, T. (2019), Bartın İlinde Odun Dışı Orman Ürünlerinin Sosyoekonomik Analizi. Yüksek Lisans Tezi, Bartın Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 66 s. Bartın.
10. Davis, P.H. (1965-1985). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Edinburgh University Press, Edinburgh, Vol.1-9.
11. Davis, P.H., Mill, R.R., Tan, K. (1988). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Edinburgh, University Press, Edinburgh. Vol. 10 (Suplement I).
12. Doğan, O. (2020). Zonguldak Orman Bölge Müdürlüğü Sınırlarında Yetişen Önemli Tıbbi ve Aromatik Bitki Potansiyeli ve Ülkemizdeki Pazar Payı. Yüksek Lisans Tezi, Bartın Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bartın. Access address: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
13. Dündar (2019). Factors Affectıng Consumer Preferences For Non-Wood Forest Products, Master thesis, Isparta University of Applied Sciences, Isparta. Access address: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
14. Faydaoğlu, E. and Sürücüoğlu, M.S. (2011). Geçmişten Günümüze Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Kullanılması ve Ekonomik Önemi, Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 11(1):52–62.
15. Güner, A., Özhatay, N., Ekim, T. and Başer, K.H.C. (eds) (2000). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Vol.11., Edinburgh Univ. Press, Edinburgh.
16. Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M. and Babaç, M.T. (2012). Türkiye Bitkileri Listesi, Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırma Derneği Yayını, İstanbul.
17. Korkmaz M. and Dündar N. (2019). Factors affecting consumers' purchasing preferences for non-wood forest products, Turkish Journal of Forestry, 20(3): 213-220. https://dergipark.org.tr/.../821911
18. Korkmaz, M. and Fakir, H. (2009). Odun dışı bitkisel orman ürünlerine ilişkin nihai tüketici özelliklerinin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Seri: A, 10-20. https://core.ac.uk/download/pdf/148739342.pdf
19. Korkmaz, M., Fakir, H. and Güller, B. (2011). Consumer preferences for medicinal and aromatic plant products: Surveys of urban consumer and sellers in Western Mediterrenean Region of Turkey. Journal of Medicinal Plants Research, 5(10):2054- 2063. http://www.academicjournals.org/JMPR
20. Kurt, R., Karayılmazlar, S., İmren, E. and Cabuk, Y. (2016). Türkiye Ormancılık Sektöründe Odun Dışı Orman Ürünleri: İhracat Analizi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 18(2):158-167. https://doi.org/10.24011/barofd.267289
21. Özkan, K., Mert, A., Şentürk, Ö. (2011). Estimation of Potential Distribution of NonWood Trading Species Richness using Classification and Regression Tree Technique: A Case Study from the Lakes District.In Turkey. 2nd International NonWood Forest Products Symposium, 8-10 September, Isparta/Turkey, 238-245p.
22. Saunders, M., Lewis, P. and Thornhill, A. (2009). Research Methods for Business Students (5th Ed.). Harlow: Prentice Hall/Financial Times.
23. URL-1, (2004). https://faolex.fao.org/docs/pdf/tur169415.pdf (Ulusal Ormancılık Programı, Çevre ve Orman Bakanlığı, Ankara, 95 s.).