Anıt Ağaçların Restorasyon ve Rehabilitasyonunda Kullanılan Alet-Ekipman, Makina ve Teçhizatlar

Öz

Sanayileşme ve iklim değişikliğine bağlı olarak her geçen gün canlı türleri yok olmakta veya nesli tehlike altına girmektedir. Bu yok olma hassas ve kırılgan ekosistemlerde daha hızlı ve şiddetli seyretmektedir. Kent ağaçları şehrin estetik unsurlarındandır. Fakat bu ağaçlar doğal yetişme ortamlarından farklı olarak, şehir ortamının getirdiği insan yoğunluğu, hava kirliliği, hastalık ve zararlılar, yetişme ortamlarının kısıtlanması, altyapı çalışmaları, bakım ve budama hataları gibi çevresel ve insan etkilerinden dolayı daha fazla baskı ve stres altındadır. Bu baskılar ağaçların sağlığını etkilemekte ve ömürleri beklenen süreden daha kısa olmaktadır. Etkilenme ağaç türlerine göre hassasiyet ve değişiklik gösterse de genel kabul gören husus, yaşlanmayla birlikte şiddetin arttığı yönündedir. Bu bakımdan şehir ortamında var olan yaşlı ağaçlarda özel bakım tedbirlerinin alınması, ömürlerinin uzatılması bakımından gereklidir. Özel bakım ve koruma tedbirleri gerektiren ağaçların başında şehirlerimizin yaşayan simgeleri olan anıt ağaçlar gelmektedir. Yüzyıllardır ayakta kalan, geçmiş ve gelecek kuşaklar arasında adeta canlı köprü görevi olan bu ağaçların bakım ve korumalarının gerektiği gibi yapılması, şehirde yaşayan insanların tarihi sorumluluğudur. Gelecek nesillere miras bırakılabilmesi için bu ağaçların gerekli rehabilitasyon ve restorasyon çalışmaları bir cerrah titizliğiyle yapılmalıdır. Bu çalışma, var olan bilgi eksikliğini gidermek ve anıt ağaçların restorasyon ve rehabilitasyonunda kullanılacak makine, teçhizat, alet ve sarf malzemeleri ile bunların kullanım amaçlarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Anıt ağaçlar
• rehabilitasyon
• restorasyon
• kullanılan aletler

Tools, Equipment and Machinery Used in the Restoration and Rehabilitatıon of Monumental Trees

Abstract

Industrialization and climate change are causing the extinction or endangerment of species every day. This extinction occurs more rapidly and severely in sensitive and fragile ecosystems. Urban trees are one of the aesthetic elements of the city. However, these trees are under more environmental pressure and stress due to human density, air pollution, diseases and pests, limited growth environments, infrastructure works, maintenance, and pruning errors brought about by the urban environment. These pressures affect the health of the trees and result in a shorter lifespan than expected. Although the sensitivity and changes vary according to tree species, it is generally accepted that the severity increases with age. In this regard, taking special care measures for the monumental trees in the urban environment is necessary for extending their lifespan. Monumental trees, which are the living symbols of our cities, are among the trees that require special care and protection measures. It is the historical responsibility of the people living in this city to ensure that the maintenance and protection of these trees, which have been standing for centuries and serve as a living bridge between past and future generations, are carried out properly. The necessary rehabilitation and restoration works should be carried out with surgical precision in order to be passed on as a legacy to future generations. The machines, equipment, tools, and consumables to be used in these works and their purposes are described in detail.

Keywords

• Monumental trees
• rehabilitation
• restoration
• tools use.

Kaynakça

1. Asan, Ü. (1987). Anıt ormanlarımız (2) Doğu Karadeniz yöresinin anıt ormanları. Çevre ve Ormancılık Dergisi, 3(28-33).
2. Asan, Ü. (1987). Anıt ormanlarımız (3). İbradı’nın dev kestane ağaçları. Çevre ve Ormancılık Dergisi, 3(34-40).
3. Asan, Ü. (1991). Doğal ve kültürel miraslarımızdan anıt ağaç ve ormanlarımız. Yeşil Çerçeve, 6, 22-24.
4. Asan, Ü. (1998). Anıtsal meşeler. Kasnak meşesi ve Türkiye florası, Sempozyumu Bildirileri, 610-621.
5. Asan, Ü. (1998). Beykoz ve Üsküdar'ın anıtsal ağaçları. Beykoz İlçesi çevre sorunları sempozyumu, Bildiriler Kitabı. Türk Deniz Araştırmaları Vakfı Yayınları, No 3, 34-42.
6. Asan, Ü. (2007). Anıtsal ağaçların tanımı, teknik özellikleri ve korunmaları. Kent ağaçları ve süs bitki-lerinde bakım ve budama esasları semineri, 157-168.
7. Asan, Ü. ve Uzun, A. (1994). Marmara Bölgesindeki doğal ve kültürel mirasımız: anıt ağaçlar. Doğal değerlerin korunması ve kurumlaşma stratejileri ulusal semineri, Tebliğ, 9.
8. Batur, M. (2013). İzmir’in korunmaya değer ağaçları. TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 587-590. Kasım, 2013, İzmir.

9. Çil, S. (2023). Unesco dünya miras listesinde yer alan Bursa hanlar bölgesi’ndeki anıt çınar ağaçla-rının problemleri ve sürdürülebilirlikleri için çözüm önerileri. Bursa Teknik Üniversitesi Bursa Türkiye.
10. Çolak, N. (2009). Kültür ve tabiat varlıklarının devlet malı niteliği ve sonuçları. Hukuk, Ekonomi ve Siyasal Bilgiler Aylık İnternet Dergisi, (84).
11. Demir, M. (2019). Çevresel değişimlerin karadeniz bölgesi'ndeki tescilli anıt ağaçlara olan etkisinin cbs yardımı ile değerlendirilmesi. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, İstanbul, Türkiye.
12. Efe, R., Soykan, A., Cürebal, İ. ve Sönmez, S. (2013). Monumental trees of Edremit. Edremit Munici-pality Cultural Publication No: 8 Printed at: AKMAT.
13. Genc, M. ve Guner, S. T. (2001). Anıt ağaç envanteri ve seçimi için yeni bir yöntem (A new method for inventory and selecting of monumental trees). In proceedings of the 1st national forestry congress, March 19-20, 2001, Ankara (pp. 234-251). (In Turkish).
14. Genç, M. ve Güner, Ş. T. (2003). Göller Bölgesi'nin anıt ağaçları. Isparta Valiliği İl Özel İdare Müdür-lüğü Yayını, Isparta.
15. Gül, Ö. Ö. (2019). Anıt ağaçların flora turizmi için önemi, Aydın Çine ve Karpuzlu ilçeleri anıt ağaç varlığına yeni ilaveler. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, İzmir, Türkiye.
16. Gülersoy, Ç. (1984). Dolmabahçe. Çağlar boyu İstanbul görünümleri III, İstanbul Kitaplığı, 224, 222-224.
17. İBB. (2014). İstanbul'un doğal mirası anıt ağaçlar, Anadolu Yakası. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yayını, İhlas Gazetecilik A.Ş.
18. Jim, C. Y. (1998). Soil characteristics and management in an urban park in Hong Kong. Environmental Management, 22, 683–695.
19. Özcan, E. (2018). Çanakkale İli anıt ağaçları. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale, Türkiye. Özer, A. S. (2010). Bursa ve anıt ağaçları. Bursa Büyükşehir Belediyesi Buski Yayınları.
20. Polat, Z. (2017). Doğanın mirası: anıt ağaçlar. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 5(8), 908-916.
21. Şişman, B. (2014). İstanbul'un anıt ağaçları üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta, Türkiye. Tural, E. (2019). Hatay ilinin anıt ağaçları. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay, Türkiye.
22. Yaman, B. ve Köktürk, R. (2021). Beycuma Korucuk Köyü’ndeki (Zonguldak) servi ağacının anıtsal özellikleri. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 23(2), 606-613.
23. Yörüklü, N. (1997). Bursa ve yakın çevresindeki anıt ağaçların saptanması ve koruma olanaklarının belirlenmesi üzerine bir araştırma. Ankara Üniversitesi, Ankara, Türkiye.