Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altında Olan Yerlerden 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Yararlanma

Yıl 2025, Cilt: 27 Sayı: 1, 1 - 14, 25.04.2025

İlknur Cesur

https://doi.org/10.24011/barofd.1571300

Öz

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden yararlanmaya ilişkin düzenlenen yasal düzenlemeler kamu yararının gereği olarak karşımıza çıkmaktadır. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın devlete tanımladığı görev ve sorumlulukların yerine getirilmesi adına oluşturulan yasal ve idari tüm düzenlemeler temelde kamu yararı adınadır. Devletin yasama organına verdiği düzenleme emrinin esası insan onuruna yaraşır yaşamsal donatının oluşturulması, sosyal bakımdan zayıf ve yetersiz olanın sosyal eşitliğe ulaşmasının sağlanmasıdır. Devlete yüklenen görevler arasında ormanların korunması, tarım arazilerinin, çayır ve meraların tahribatının ve amaç dışı kullanımlarının önlenmesi, erozyonla toprak kaybının önlenmesi görevleri de yer almaktadır. Bu görevlerin yerine getirilmesi doğrultusunda oluşturulan idare makamlarına tanımlanan yetki ve sorumluluk alanlarının iç içe geçmesi ve kullanım amaçlarının birbirine ters düşmesi halinde benimsenmesi gereken ilke idarenin bütünlüğü ilkesidir. Doğal alanları daraltıcı etkinin asgari seviyede tutulması için öncelikli olarak alternatif rezerv alanlarının değerlendirilmesi önerilmektedir. Afetlerin neden olduğu ve/veya neden olabileceği risklere bağlı olarak tespit edilen riskli alanların yerinde iyileştirilmesi, tasviyesi ve yenilenmesi mümkün olmadığı hallerde rezerv yapı olarak tespit edilecek doğal alanların evveliyatının da teknik olarak incelenmesi önem arz etmektedir. 6306 sayılı kanun kapsamında rezerv yapı alanının ilgili idareye tahsisi acele işlerden sayılmaktadır. Riskli alanların tespitinin temelini oluşturan teknik raporların rezerv yapı alanları için oluşturulması sağlıklı ve dengeli bir çevrenin oluşturulmasında önemli görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler , kamu hizmeti , idarenin bütünlüğü ilkesi , 6306 sayılı kanun

Utilization of Lands Under State Jurisdiction within the Scope of Law No. 6306

Öz

Within the scope of the Law on Transformation of Areas Under Disaster Risk No. 6306, legal regulations regarding the use of places under the state's control and disposal are presented as a requirement of public interest. All legal and administrative regulations established for the fulfillment of the duties and responsibilities defined to the state by the Constitution of the Republic of Turkey No. 2709 are fundamentally in the name of public interest. The basis of the regulation order given by the state to the legislative body is the creation of vital facilities befitting human dignity and ensuring that the socially weak and inadequate reach social equality. In addition to these duties, the state is also responsible for duties such as protecting forests, preventing the destruction and misuse of agricultural lands, meadows and pastures, and preventing soil loss through erosion. In cases where the areas of authority and responsibility defined for the established administrative authorities are intertwined and the purposes of use conflict with each other, the principle that should be adopted is the principle of the integrity of the administration. In order to keep the effect of restricting natural areas to a minimum, it is recommended that alternative reserve areas be evaluated as a priority. In cases where it is not possible to improve, eliminate and renew the risky areas determined due to the risks caused and/or may be caused by disasters, it is important to technically examine the history of the natural areas to be determined as reserve structures. Within the scope of Law No. 6306, the allocation of the reserve structure area to the relevant administration is considered as urgent work. The preparation of technical reports, which form the basis of the determination of risky areas, for reserve structure areas is considered important in creating a healthy and balanced environment.

Anahtar Kelimeler

Places under the rule and disposal of the State , public service , principle of the integrity of the administration , law no. 6306

Kaynakça

• AFAD, (2022). https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Istatistikler/2022-Yili-Doga-Kaynakli-Olay-Istatistikleri.pdf (Erişim Tarihi: 10.06.2024).
• Alanka, D. (2024). Nitel Bir Araştırma Yöntemi Olarak İçerik Analizi: Teorik Bir Çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), s.64-84.
• Altın, A. (2013). Kamu Hizmeti Anlayışında Değişim. Anemon MŞÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2).
• Gören, Z. (2014). Sosyal Hukuk Devletinde Özgürlük ve Yükümlülük. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(26), s.26-46.
• Gözübüyük, Ş. (2006). Yönetim Hukuku. Ankara: Turhan Kitabevi.
• Gül, İ. (2014). Danıştay Kararlarında “Kamu Yararı” Kavramı. Ankara Barosu Dergisi,(2), s.533-552.
• Kaplan, O. (2022). Sağlıklı ve Güvenli Konut Çevrelerinin Sağlanması Bakımından Rezerv Yapı Alanları. İdare Hukuku ve İdari Yargı Uluslararası Sempozyumu,16-18 Mayıs 2022, s.453-473.
• Tavşancıl, E. ve Aslan, E. (2001). Sözel, Yazılı ve Diğer Materyaller için İçerik Analizi ve Uygulama Örnekleri. Epsilon Yayınevi, İstanbul.
• Tolunay, A. ve Korkmaz, M. (2004). Ormancılıkta Kamu Yararı ve Üstün Kamu Yararı Üzerine Analizler. Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(1), s.47-58.
• URL-1: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/03/2023-Kahramanmaras-ve-Hatay-Depremleri-Raporu.pdf (Erişim Tarihi: 10.06.2024).
• Ültay, E., Akyurt, H. ve Ültay, N. (2021). Sosyal Bilimlerde Betimsel İçerik Analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (10), 188-201.
• Yurtcanlı, S. (2013). Afet Riski Altında Temel Hak ve Özgürlükler: 6306 Sayılı Afet Yasası Kapsa-mında Temel Hak ve Özgürlüklere Getirilen Sınırlamalar. Anayasa Hukuku Dergisi, 2(4), 317-358.
• 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, 10 /07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete.
• 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmî Gazete.
• 85 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, 29/10/2021 tarih ve 31643 sayılı Resmî Gazete.
• 126 Sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, 24/02/2023 tarih ve 32114 sayılı Resmi Gazete.
• 2006/27 Sayılı Dere Yatakları ve Taşkınlar konulu Başbakanlık Genelgesi, 09/09/2006 tarih ve 26284 sayılı Resmi Gazete.
• 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 09/11/1982 tarih ve 17863 sayılı Resmi Gazete.
• 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu, 8/11/1983 tarih ve 18215 sayılı Resmi Gazete.
• 3194 sayılı İmar Kanunu, 09/05/1985 tarih ve 18749 sayılı Resmi Gazete.
• 4342 Sayılı Mera Kanunu, 28/02/1998 tarih ve 23272 sayılı Resmi Gazete.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 08/12/2001 tarih ve 24607 sayılı Resmi Gazete.
• 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu, 12/10/2004 tarih ve 25611 sayılı Resmi Gazete.
• 5395 Sayılı Belediye Kanunu, 13/07/2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete.
• 6200 Sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, 25/12/1953 tarih ve 8592 sayılı Resmi Gazete.
• 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, 31/05/2012 tarih ve 28309 sayılı Resmi Gazete.
• 6831 Sayılı Orman Kanunu, 08/09/1956 tarih ve 9402 sayılı Resmi Gazete.
• Anayasa Mahkemesi, E.2010/82, K. 2012/159, T.18.10.2012.
• Anayasa Mahkemesi, E. 2012/87 K. 2014/41, T.27.2.2014.
• Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E.2016/66, K.2016/128, T.03.02.2016.
• Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E.2021/3808, K.2022/130, T.24.01.2022.
• Danıştay On Dördüncü Dairesi, E. 2015/6813, K. 2017/ 1103, T.28.02.2017.
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2006/40, K.2006/96, T.22.03.2006.
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2015/73, K.2016/300 T.09.03.2016.
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2015/101, K.2016/301, T. 09.03.2016.
• Yargıtay On Altıncı Hukuk Dairesi, E.2001/10286, K.2001/9143, T.29.11.2001.
• Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi, E.2001/2456, K.2001/3530, T.01.05.2001.
• Yargıtay Sekizinci Hukuk Dairesi, E.2003/1421, K.2003/4004, T.02.06.2003.
• Yargıtay Yirminci Hukuk Dairesi, E.2016/1594, K.2017/7090, T.02.10.2017.