Türkiye’de 2013-2023 Yıllarında Mobilya Sektöründe Meydana Gelen İş Kazalarının Analizi

Öz

Mobilya sektörü ülke ekonomisine verdiği katkı ve istihdam ettiği çalışan sayısı ile ülkemizde önemli sektörlerden biridir. Mobilya imalat süreçlerinde çok çeşitli makine ve ekipmanların bulunması, boya ve kimyasalların kullanılması tehlikeli durumların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu nedenlerden dolayı çalışmamızda, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 2013 yılından itibaren mobilya sektöründe yaşanan iş kazalarına ait veriler analiz edilmiştir. Mobilya imalatında yer alan alt sektörlerden, mobilyaların boyanması, verniklenmesi, cilalanması vb. hariç, “tehlikeli” sınıfta yer almaktadır. 2023 yılı verilerine göre mobilya üretiminin %33,8’i, 1 ile 9 çalışanı bulunan mikro ölçekli işyerlerinde gerçekleştiği görülmüştür. Mobilya sektöründe ortalama yılda 6.502 iş kazası meydana gelmektedir. Kaza sıklık hızı 14,50 ile Türkiye ortalamasının üzerindedir. Mobilya sektöründe çalışılan her 100 saatte ise 0,38 saat kaybedilmektedir. Türkiye’de ve mobilya imalatında iş kazaları karşılaştırılarak incelenmiştir. Sonuçlar incelendiğinde sektörde 2013 ile 2023 yılları arasında 4.000 ile 10.000 arasında iş kazası yaşanmakta ve her 5 ile 16 çalışan iş kazalarından dolayı hayatını kaybetmektedir. Mobilya sektöründe yaşanan ve ölümcül olmayan iş kazalarının düşürülmesi için, özellikle mikro ve küçük ölçekli işyerlerinde tehlikelerin belirlenmesi ve önlemlerin alınması önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İstihdam
• Mobilya Sektörü
• İş Sağlığı ve Güvenliği
• İş Kazaları
• Kaza İstatistikleri

Analysis of Work Accidents Caused in the Furniture Industry in Türkiye Between 2013 and 2023

Öz

The furniture sector is one of the key industries in Turkey, contributing significantly to the national economy and providing employment to a large number of people. However, the use of various machines, equipment, paints, and chemicals in furniture manufacturing processes can create hazardous situations. In this context, our study analyzes data on occupational accidents in the furniture sector since 2013, when the Occupational Health and Safety Law No. 6331 was enacted. Apart from processes such as furniture painting, varnishing, and polishing, which are part of specific sub-sectors in furniture manufacturing, the sector as a whole is classified as "hazardous." According to 2023 data, 33.8% of furniture production occurs in micro-scale workplaces with between 1 and 9 employees. On average, 6,502 occupational accidents take place annually in the furniture sector, with an accident frequency rate of 14.50 above the national average in Turkey. Additionally, 0.38 hours of work are lost for every 100 working hours in this sector. Comparisons reveal similar trends between occupational accidents in Turkey overall and those specific to the furniture manufacturing sector. Between 2013 and 2023, the sector experienced between 4,000 and 10,000 work accidents, with fatalities occurring among every 5 to 16 employees. Given these figures, identifying hazards and implementing preventive measures are crucial, particularly in micro and small-scale enterprises, to reduce the frequency of occupational accidents in the furniture sector.

Anahtar Kelimeler

• Employment
• Furniture Industry
• Occupational Health and Safety
• Work Accidents
• Accident Statistics

Kaynakça

1. Aaltonen, M. P. (1996). Occupational injuries in the finnish furniture industry. Scandınavıan Journal of Work Envıronment & Health, 22(3), s. 197-203. https://doi.org/10.5271/sjweh.131
2. Aşkın, A., Öztürk, Ö., 2022. Mobilya sektörü çalışanlarında iş kazası ve meslek hastalıklarının incelenmesi üzerine bir araştırma. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 24(2), 351-364.
3. Atılgan, A., Ersen, N., Peker, H., Kahraman, N., 2015. Türkiye mobilya sanayinde iş kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesine ilişkin tavsiyeler. Selçuk Teknik Dergisi, 1, 498-516.
4. Baatjies, R., Chamba, P., ve Mohamed , J. (2023). Wood dust and asthma. Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology, 23(2), s. 76-84.
5. Cündübeyoğlu, İ., 2024. Mobilya atölyesi kullanılan makine örnekleri. Kayseri.
6. Çabuk, Y., Kahveci, M., ve Aşkın, A. (2024). Mobilya Sektörü Çalışanlarında Güvenlik İkliminin Belirlenmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 26(4), s. 426 – 435. https://doi.org/10.24011/barofd.1579666
7. ÇSGB, (2023). Çalışma hayatı istatistikleri. Ankara: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı.
8. ÇSGB, (2024a). Mobilya sektörü iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Erişim tarihi: 03 18, 2025. Erişim adresi: https://www.csgb.gov.tr/isggm/yayinlar/

9. ÇSGB, (2024b). 2023 yılı kimya, mobilya, ağaç ürünleri, geri dönüşüm, kağıt ve kağıt ürünleri, depolama ve ambarlama, kauçuk ve plastik ile tekstil sektörlerinde iş sağlığı ve güvenliği programlı teftişi. Genel Değerlendirme Raporu.
10. Dąbrowski, M., ve Górski, J. (2018). Influence of the milling tool setup on occupational safety in furniture making. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics, 25(2), s. 278-286 . https://doi.org/10.1080/10803548.2018.1514134
11. Damlayıcı, Ö., ve Arslan, İ. K. (2024). Dünya ve Türkiye ekonomisinde mobilya sektörü. Mecmua Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 9(17), s. 81-91. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3655599
12. Demirci, S., 2018. Mobilya imalatında kullanılan malzeme ve makinelerin iş sağlığı ve güvenliği yönünden değerlendirilmesi. Hastane Öncesi Dergisi, 3(2), 103-118.
13. Erdem, Ü., 2001. İş kazası istatistikleri. İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 3(1), 2-6.
14. Güllüoğlu, E. ve Taşgın, E. (2018). Türkiye tekstil sektöründe istihdam ve iş kazalarının analizi. Tekstil ve Mühendis, 25(112), 344-354.
15. İhracat Genel Müdürlüğü, 2021. Mobilya sektör raporu. Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı, Ankara.
16. Ilhan, A., Kosar, G., Karapinar, A. ve Gedik, T. (2013). Analysis of Underlying Causes of the Occupational Accidents and Diseases in Furniture Manufacturing in Sakarya Province. Kastamonu University Journal of Forestry Faculty, 13(2), s. 202-210. https://www.webofscience.com/wos/woscc/full-record/WOS:000410041800004
17. ISO, (2023). Mobilya İmalat Sanayi. Erişim tarihi: 03 03, 2025. Erişim adresi: https://www.iso.org.tr/Sites/1/upload/files/mobilya_sanayi_sektor_raporu_01-12116.pdf
18. Karademir, D. (2024). Efficiency assessment based on data envelopment analysis for occupational accidents and diseases in furniture ındustry of Turkey. Drvna Industrija, 75(1), s. 19-27. doi:DOI10.5552/drvind.2024.0136
19. Kayabaşı , R., & Özdemir, H. (2023). Makinelerde Risk Değerlendirmesi. B. Akdemir, & U. Özkaya içinde, Mühendislikte Güncel Yaklaşımlar (s. 205-230). Duvar Yayınevi.
20. Kipper, L. M., Colvero, A., Moraes, J. A., & Iepsen, S. (2022). Ergonomic risk assessment methods on the on-demand furniture factory floor: a systematic literature review. Open Scıence Research II, 2, s. 1284-1303.
21. Komut, O., Yaşar, Ş., Yaşar, Ş., Fidan, M., Yaşar, M., 2023. Ağaç işleri ve mobilya sektörlerinde iş güvenliği kültürüne yönelik bir değerlendirme: Gümüşhane ilinde bir durum çalışması. Türkiye Ormancılık Dergisi, 24(3), 316-322.
22. Nnaji, C. C., & Udokpoh, U. (2023). Identification of immediate and remote health hazards and the need for health hazard assessment in the Nigeria sawmill industry. Indonesian Journal of Social and Environmental Issues, 4(2), s. 202–220.
23. Očkajová, A., Banski, A., Kučerka, M., ve Vyhnáliková, Z. (2024). Examples of safety and health risk factors in woodworking industry in Slovak Republic. Chip And Chipless Woodworking Processes, 14(1), s. 159-167.
24. Özdemir, M., & Albayrak, S. (2024). Occupational safety and hidden risks in a furniture factory: A comprehensive assessment of hazards related to noise, lighting, thermal comfort, and dust exposure. BioResources, 19(4), s. 9259-9270.
25. Peker, H., Kuşdemir, B., Ersen, N., Akyüz, İ., & Akyüz, K. C. (2022). Tekirdağ ilindeki mobilya işletmelerinde iş sağlığı ve güvenliğine yönelik araştırma. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 18(2), s. 247-265. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2551326
26. SGK, (2024). SGK İstatistik Yıllıkları, Sosyal Güvenlik Kurumu, Erişim tarihi: 10.09.2024 Erişim adresi: https://www.sgk.gov.tr/Istatistik/Yillik/fcd5e59b-6af9-4d90-a451-ee7500eb1cb4/.
27. SGK, (2023). 4/1-a Kapsamındaki iş yerleri ile zorunlu sigortalıların faaliyet grubuna göre dağılımı. Erişim tarihi: 05.05.2025 Erişim adresi: https://www.sgk.gov.tr/Istatistik/Yillik/fcd5e59b-6af9-4d90-a451-ee7500eb1cb4/
28. SGM, (2023). Mobilya Sektör Raporu 2022. Ankara: Sanayi Genel Müdürlüğü. Erişim tarihi: 04.03.2025 Erişim adresi:https://www.sanayi.gov.tr/plan-program-raporlar-ve-yayinlar/sektor-raporlari/mu3101015014
29. Soykan, O., 2021. An analysis on the statistics of occupational accidents in Turkish fisheries and aquaculture sector; 2013-2019 period. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 38(4), 533-544.
30. TC Resmi Gazete. (2012, Aralık 26). İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin işyeri tehlike sınıfları tebliği. Erişim tarihi: 01.09.2024.
31. TC Resmi Gazete. (2013, Mayıs 15). Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esasları hakkında yönetmelik. Erişim tarihi: 01.09.2024.
32. TC Resmi Gazete. (2023). Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği. Ankara: Mevzuat Bilgi Sistemi. Erişim tarihi: 01.09.2024.
33. Tran, T. T., Taptagaporn, S., Dang, C. V., ve Kaewdok, T. (2022). Ergonomic risk factor-related musculoskeletal disorders among wood furniture workers. Asia-Pacific Journal of Science and Technology, 28(6), s. 1-10.
34. Ulusoy, H., Atılgan, A., Peker, H., 2018. Mobilya endüstrisinde kullanılan makinelerde çalışma güvenliği. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 11(1), 70-81.
35. Uysal, B., Özçifçi, A., Kurt, Ş., 2010. Analysis of industrial accidents occurred in small and medium-sized furniture manufacturing firms in Turkey. Gazi University Journal of Science, 18(3), 439-451.