Araştırma Makalesi

Kızıl Geyik (Cervus elaphus) Aktivite Desenlerinin Belirlenmesi: Samsun-Vezirköprü Yöresi Örneği

Cilt: 27 Sayı: 3 15 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Kızıl Geyik (Cervus elaphus) Aktivite Desenlerinin Belirlenmesi: Samsun-Vezirköprü Yöresi Örneği

Öz

Yaban hayvanlarının aktivite desenlerinin belirlenmesi özellikle etkin bir yaban hayatı planlaması için önemlidir. Bu çalışmada Samsun-Vezirköprü yöresinde kızıl geyik (Cervus elaphus) popülasyonlarının günlük aktivite desenleri ile ekolojik etkileşim içerisinde oldukları türlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma alanında yaklaşık 250 gün süren fotokapan ile izleme çalışması yapılmıştır. Çalışmada kızıl geyik, karaca (Capreolus capreolus), yaban domuzu (Sus scrofa), kurt (Canis lupus) ve vaşak (Lynx lynx) gibi önemli memeli türler tespit edilmiştir. Kızıl geyiklerin sabah alacakaranlık vakitlerinde %39 oranı ile daha fazla aktif olduğu tespit edilmiştir. Kurtların akşam alacakaranlık vakitlerinde %33 oranında, yaban domuzunun ise gece vakitlerinde %46 oranı ile daha fazla aktif oldukları belirlenmiştir. Yapılan istatistiksel analizlerde yaban hayvanlarının aktivite desenleri bakımından türler arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu çalışma yaban hayvanlarının aktivite desenlerinde tür, mevsim ve günün saati gibi değişkenlerin rol oynadığını göstermiştir. Özellikle yoğun ormancılık uygulamalarının yapıldığı bölgelerdeki planlamalarda yaban hayvanlarının aktivite desenlerinin dikkate alınması orman ekosistemlerinin bir bütün olarak daha etkin korunmasına katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışma Samsun-Vezirköprü yöresinde kızıl geyiklerin yayılış alanlarının ve günlük aktivite desenlerinin belirlenmesi için yapılmış olan çalışmadaki fotokapan verilerine dayanmaktadır. Bu çalışmada katkıları olan Doğa Koruma ve Milli Parklar 11. Bölge Müdürlüğü-Samsun Şube Müdürlüğü personeline ve özellikle şube müdürü Mevlüt ÖZYANIK’ a teşekkürlerimi sunarım.

Kaynakça

  1. Aksan, Ş., Özdemir, İ., and Oğurlu, İ. (2014). Modeling the distributions of some wild mammalian species in Gölcük Natural Park/Turkey. Biological Diversity and Conservation, 7(1):1-15.
  2. Berger, A., Scheibe, K. M., Brelurut, A., Schober, F., and Streich, W. J. (2002). Seasonal variation of diurnal and ultradian rhythms in red deer. Biological Rhythm Research, 33(3), 237-253.
  3. Beşkardeş, V. (2016). Yedigöller yaban hayatı geliştirme sahasındaki iri cüsseli memeli hayvanlar ve sonbahar dönemi habitat tercihleri. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 12(1), 137-144.
  4. Bowkett, A. E., Rovero, F., and Marshall, A. R. (2008). The use of camera-trap data to model habitat use by antelope species in the Udzungwa Mountain forests, Tanzania. African journal of ecology, 46(4).
  5. Çiçek, E., Birecikligil, S., Çelekli, F., ve Çelekli, A. (2013). Karagöl Mevkiinde (Nurdağı, Gaziantep) Doğaya Salınan Kızıl Geyik (Cervus elaphus)’ların İzleme Programı. Nevşehir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(1).
  6. Coppes, J., Burghardt, F., Hagen, R., Suchant, R., and Braunisch, V. (2017). Human recreation affects spatio-temporal habitat use patterns in red deer (Cervus elaphus). PloS one, 12(5), e0175134.
  7. Csányi, E., Tari, T., Németh, S., and Sándor, G. (2022). “Move or Not to Move”—Red Deer Stags Movement Activity during the Rut. Animals, 12(5), 591.
  8. Ensing, E. P., Ciuti, S., de Wijs, F. A., Lentferink, D. H., Ten Hoedt, A., Boyce, M. S., and Hut, R. A. (2014). GPS based daily activity patterns in European red deer and North American elk (Cervus elaphus): indication for a weak circadian clock in ungulates. PloS one, 9(9), e106997.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Biyoçeşitliliği , Orman Entomolojisi ve Orman Koruma

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

2 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

31 Ocak 2025

Kabul Tarihi

3 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 27 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Uçarlı, Y. (2025). Kızıl Geyik (Cervus elaphus) Aktivite Desenlerinin Belirlenmesi: Samsun-Vezirköprü Yöresi Örneği. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 27(3), 378-389. https://doi.org/10.24011/barofd.1630535


 

Bartin Orman Fakultesi Dergisi Editorship,

Bartin University, Faculty of Forestry, Dean Floor No:106, Agdaci District, 74100 Bartin-Turkey.

Tel: +90 (378) 223 5094, Fax: +90 (378) 223 5062,

E-mail: bofdergi@bartin.edu.tr