Investigation of Service Quality in Forest Recreation Areas from Visitors’ Perspective

Öz

One of society's most important expectations of forest resources is the provision of opportunities for outdoor recreation. Outdoor recreation activities are carried out in designated areas. One such area is forest parks. Forest parks offer important recreational opportunities within the scope of ecosystem services. This study measured the service quality provided at Boğazköy Forest Park in Istanbul from the visitor's perspective. Service quality expectations and perceived service quality were determined using the ECOSERV service quality measurement model. Data were obtained from 385 visitors participating in the study using a survey technique and analysed statistically. According to the results of the study, it was determined that the ecophysical dimension within the scope of service quality did not meet the high level of expectations. Furthermore, although the dimensions of enthusiasm, reliability and empathy also failed to meet expectations fully, the expectation-perception values were similar and the differences were not statistically significant. Only the physical and assurance dimensions had perceptions above expectations. Of the six dimensions of service quality identified, visitors valued the ecophysical elements the most. These elements include the use of equipment that minimizes environmental degradation in the park, the compatibility of park facilities with nature and the environment, and the park's environmental safety. These results highlight the need to re-plan and reorganise the area's facilities and equipment.

Anahtar Kelimeler

• ECOSERV
• expectation
• forest park
• Istanbul
• perception
• service quality

Orman İçi Rekreasyon Alanlarında Hizmet Kalitesinin Ziyaretçi Bakış Açısıyla İncelenmesi

Öz

Toplumun orman kaynaklarından önemli beklentilerinden birisi de açık hava rekreasyonudur. Açık hava rekreasyon etkinlikleri bu amaçla oluşturulmuş alanlarda gerçekleştirilmektedir. Bu alanlardan birisi de orman parklarıdır. Orman parkları ekosistem hizmeti kapsamında önemli rekreasyonel fırsatlar sunmaktadır. Bu çalışmada, İstanbul ilinde bulunan Boğazköy Orman Parkı’nda verilen hizmetin kalitesi ziyaretçi bakış açısıyla ölçülmüştür. Hizmet kalite beklentileri ile algılanan hizmet kalitesi ECOSERV hizmet kalitesi ölçüm modeli ile belirlenmiştir. Veriler çalışmaya katılan 385 ziyaretçiden anket tekniği ile sağlanmış ve istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre hizmet kalitesi kapsamında yer alan ekofiziksel boyutun yüksek düzeyde beklentileri karşılayamadığı belirlenmiştir. Bunun yanında heveslilik, güvenilirlik ve empati boyutları da beklentileri tam olarak karşılayamamış olsa da beklenti-algı değerleri birbirine yakın olup aralarındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sadece fiziksel boyut ve güvence boyutu beklentilerin üzerinde algıya sahiptir. Ziyaretçilerin hizmet kalitesi ile ilgili belirlenen altı boyut arasında en fazla önemsedikleri boyut, ekofiziksel unsurlara aittir. Bu unsurlar; park alanında çevresel bozulmayı en aza indiren ekipmanların kullanılması, park alanındaki tesislerin doğaya ve çevreye uyumlu olması ve park alanının çevre açısından güvenli olmasıdır. Bu sonuçlar, alandaki tesis ve ekipmanlar ile ilgili yeniden bir planlama ve düzenleme yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Algı
• beklenti
• ECOSERV
• hizmet kalitesi
• Istanbul
• orman parkı

Kaynakça

1. Akbulut, Y. (2011). Verilerin Analizi (Ünite 7). Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Ölçme Değerlendirme (pp. 95-118). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
2. Akdu, U. ve Ergün, B. (2025). Ekoturizm işletmelerinde hizmet kalitesinin ölçülmesi: Gümüşhane örneği, İşletme Araştırmaları Dergisi, 17(1), 564-585.
3. Akyol, A. ve Akbulut, E. (2017). Korunan alanların planlanması ve etkin yönetiminde ziyaretçi özellikleri ve algılarının önemi: Kurşunlu Şelalesi Tabiat Parkı örneği. Turkish Journal of Forestry, 18(3), 197-206
4. Aseres, S.A. ve Sira, R.K. (2020). An exploratory study of ecotourism services quality (ESQ) in Bale Mountains National Park (BMNP), Ethiopia: using an ECOSERV model. Annals of Leisure Research, 23(3), 386-406. Baş, T. (2010). Anket (6. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
5. Demirbulat, Ö. (2018). Türkiye Turizm Stratejisi’nde (2023) Teşvik edilen ekoturizme katılan yerli turistlerin destinasyon hizmet kalitesine yönelik değerlendirmeleri (Doğu Karadeniz Bölgesi örneği) (Yayımlanmamış doktora tezi). Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir, Türkiye
6. Diktaş Bulut, N. ve Daşdemir, İ. (2022). Trabzon ili orman rekreasyon bölgelerini kullanan Arap turistlerin tüketici profili ve rekreasyonel talep yapısı. Turkish Journal of Forestry, 23(2), 116-127.
7. Ergün, B. (2022). Ekoturizmde hizmet kalitesinin ölçülmesi: Gümüşhane örneği (Yayımlanmamış yük-sek lisans tezi). Gümüşhane Üniversitesi, Gümüşhane, Türkiye.
8. Güdü Demirbulat, Ö. ve Aymankuy, Y. (2019). Ekoturizme katılan yerli turistlerin destinasyon hizmet kalitesine yönelik değerlendirmeleri (Doğu Karadeniz Bölgesi örneği). Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 16(1), 48-70.

9. Karaküçük, S. (2014). Rekreasyon: Boş Zamanları Değerlendirme (7. Baskı). Ankara, Gazi Kitabevi.
10. Khan, M. (1996). ECOSERV: An examination of the service quality expectations of the ecotourist (Doktor tezi). Tezi, Erişim Adresi: https://vtechworks.lib.vt.edu/server/api/core/bitstreams/c3fb44ce-7643-4584-9d0d-d6520b91a834/content
11. Khan, M. (2003). ECOSERV: Ecotourists' quality expectations. Annals of Tourism Research, 30(1), 109-124.
12. Kılıç, S. (2016). Cronbach’ın alfa güvenirlik katsayısı. Journal of Mood Disorders, 6(1), 47-48.
13. Korkmaz, M. (2001). Orman kaynaklarında doğa turizmi etkinliklerinin ekonomik çözümlemeleri (Kızıldağ Milli Parkı Örneği). SDÜ Orman Fakültesi Dergisi, A(2), 111-134.
14. OGM (2022). Orman Parkları Yönetmeliği. Orman Genel Müdürlüğü, Resmî Gazete, (28.05.2022/31849).
15. Parasuraman, A., Berry, L. ve Zeithaml, V. A. (1985). A conceptual model of service quality and ıts implications for the future search. Journal of Marketing, 49(4), 41-50.
16. Pınaroğlu, B. ve Ayaz, N. (2024). Tabiat parkı ziyaretçilerinin seyahat memnuniyeti ve tavsiye etme niyeti: Batı Karadeniz Bölgesi örneği. Journal of Humanities and Tourism Research, 14 (4), 594-610.
17. Said, A., Shuib. A., Ayob. N. ve Yaakub. F. (2013). An evaluation of service quality from visitors perspectives: The case of Niah National Park in Sarawak. International Journal of Business and Society, 14(1), 61-78.
18. Sunarti ve Hartini, S. (2015). The influence of functional destinations image and psychological desti-nations image toward the behavioral intentions on ecotourism of foreing tourists in Lombok. International Review of Management and Business Research, 4(3): 621-632.
19. Şener, Y., Avcı, M. (2025). Korunan alanlarda ziyaretçi memnuniyeti üzerine bir inceleme: Abant Gölü Milli Parkı örneği. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi, 10(19), 60-72.
20. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Boston, Pearson.
21. Temizel, G. ve Garda, B. (2017). Konaklama işletmelerinde hizmet kalitesi kavramı ve hizmet kalitesi-nin ölçülmesinde kullanılan modeller. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, 14, 161-171.
22. Tolunay, A., Alkan, H. ve Korkmaz, M. (2004). Isparta Tarihi Ayazmana Mesireliği’nin açık hava rekreasyonu açısından kullanıcı özellikleri. SDÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8, 59-70.
23. Türk, Z. (2018). Çevresel tutum ve davranışın hizmet kalitesi ve satın alma davranışına etkisi: Ekoturizm faaliyetlerine yönelik bir çalışma (Yayımlanmamış doktora tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın, Türkiye.
24. Türk, Z. ve Çakır, F. (2019). ECOSERV hizmet kalitesi ölçüm modeli ile ekoturistlerin çevresel tutum ve davranışları arasındaki ilişki: Ekoçiftliklerde bir uygulama. OPUS International Journal of Society Researches, 10(17), 226-256.
25. Ünüvar, Ş. ve Aydın, M. (2017). Ekoturizm destinasyonlarında hizmet kalitesinin ECOSERV ile ölçülmesi: Türkiye’deki kıyı bölgelerine yönelik bir araştırma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1, (Özel Sayı 3), 1-15.