Sürdürülebilirlik Uygulamaları Açısından Türkiye Mobilya Endüstrisi Üzerine Yapılan Bir Araştırma

Öz

Öz − Bu çalışma, mobilya sektöründeki firmaların sürdürülebilirlik uygulamalarını, bu alandaki performans göstergelerinin çok boyutlu bir yaklaşımla incelenmesini ve analizini içermektedir. Araştırmada anket tekniğinden yararlanılmış olup veri girişi ve analizi için SPSS 30.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırma kapsamında firmaların, sahip oldukları belgeler, karşılaştıkları zorluklar, uygulama düzeyleri ve performans göstergeleri incelenmiştir. Sektörde kurumsallaşma ve dış ticaret etkisinin, sürdürülebilirlik çalışmalarında önemli rol oynadığı ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte, sürdürülebilirlik süreçlerinde en çok karşılaştığı engellerin yüksek maliyet ve bürokratik süreçler olduğu tespit edilmiştir. İnsan ve çevre sağlığını doğrudan etkileyen konularda yüksek düzeyde uygulama gözlemlenirken, biyobozunur malzemeler ve sertifikalı orman ürünleri gibi maliyetli ve erişimi zor alanlarda uygulama düzeyleri düşüktür. Benzer şekilde, etkin üretim planlaması ve çalışan güvenliği gibi operasyonel konularda yüksek uygulama düzeyleri gerçekleştirilse de yenilenebilir enerji kullanımı, su optimizasyonu ve atıkların yeniden kullanımı gibi döngüsel ekonomi pratiklerinde yetersizlikler bulunmaktadır. Sertifikasyon ve standardizasyon süreçlerinde çalışan koşullarının iyileştirilmesi ve ürün kalitesi standartları yüksek düzeyde benimsenirken, çevresel etiketleme ve sertifika hazırlık süreçleri yeterince uygulanmadığı görülmektedir. Sürdürülebilirlik uygulamalarının ekonomik etkileri, kısa vadede artan maliyetlere (üretim, enerji, hammadde) yol açsa da uzun vadede pazar payını artırma ve müşteri memnuniyetini yükseltme potansiyeline işaret etmektedir. Sosyal performans açısından sektörde, iş güvenliğinde önemli ilerlemeler görülürken, kurumsal sosyal sorumluluk projeleri yeterli düzeyde olmadığı, uluslararası düzenlemelerin etkisiyle sürdürülebilirlik artık bir zorunluluk haline gelmekte olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilirlik
• mobilya sektörü
• sürdürülebilir üretim
• performans göstergeleleri
• sürdürülebilirlik uygulamaları

A Study on the Turkish Furniture Industry in Terms of Sustainability Practices

Abstract

This study includes the sustainability practices of companies in the furniture sector, the analysis and analysis of performance indicators in this field with a multidimensional approach. In the research, survey technique was used and SPSS 30.0 package program was used for data entry and analysis. Within the scope of the research, the documents that the companies have, the difficulties they face, the application levels and performance indicators were examined. It has been revealed that institutionalization and foreign trade influence play an important role in sustainability studies in the sector. However, it has been determined that the most common obstacles encountered in sustainability processes are high costs and bureaucratic processes. While a high level of application is observed in issues that directly affect human and environmental health, the application levels are low in costly and difficult-to-access areas such as biodegradable materials and certified forest products. Similarly, although high levels of implementation are carried out on operational issues such as effective production planning and employee safety, there are inadequacies in circular economy practices such as renewable energy use, water optimization and waste reuse. While improving employee conditions and product quality standards are adopted at a high level in certification and standardization processes, it is observed that environmental labeling and certificate preparation processes are not applied adequately. Although the economic effects of sustainability practices lead to increased costs (production, energy, raw materials) in the short term, they point to the potential to increase Sunday share and increase customer satisfaction in the long term. While significant progress has been made in the sector in terms of social performance and occupational safety, it is seen that corporate social responsibility projects are not at an adequate level, and sustainability is now becoming a necessity due to the influence of international regulations.

Keywords

• Sustainability
• furniture industry
• sustainable production
• performance indicators
• sustainability practices

Kaynakça

1. Alayon, C., Safsten, K., & Johansson, G. (2017). Conceptual sustainable production principles in practice: Do they reflect what companies do?, Journal of Cleaner Production, 141, 693-701. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.09.079
2. Belay, M. (2022). Analyzing Parameters Of Sustaınale Design ın Office Furniture Sector ın Türkiye. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çankaya Unıversity. Ankara, Türkiye
3. Bürosit. (2023). Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporu. Bürosit. Erişim adresi: https://www.burosit.com/ckfinder/userfiles/files/2023%20S%C3%BCrd%C3%BCrebilirlik%20Raporu.pdf
4. Candan, Z., Tunçel, S. & Serbest, A. (2024) Sürdürülebilirlik ve Mobilya Endüstrisi. Ağaç ve Orman, 5(1), 18-31. https://doi.org/10.59751/agacorman.1376623
5. Çalışkan, A. Ö. (2012). Sürdürülebilirlik Raporlaması. Journal of Accounting and Taxation Studies, 5(1), 41-68.
6. Damlayıcı, Ö., & Arslan, İ. K. (2024). Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Mobilya Sektörü, Mecmua, 17, 81-91. https://doi.org/10.32579/mecmua.1418622
7. Denk, P. (2023). Küçük ve Orta Büyüklükteki İmalat İşletmelerinde Sürdürülebilir Üretim Düzeyinin Belirlenmesine Yönelik Bir Alan Araştırması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Mardin Artuklu Üniversitesi, Mardin, Türkiye.
8. Dilik, T. & Kurtoğlu, A. (2024). Mobilya Endüstrisi Ders Notu (Basılmamıştır), İ.Ü Cerrahpaşa Orman Fakültesi, Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü, Bahçeköy / İstanbul.

9. Ichim, M., Muresan, E. I., & Codau, E. (2024). Natural-Fiber-Reinforced Polymer Composites for Furniture Applications. Polymers, 16(22), 3113. https://doi.org/10.3390/polym16223113
10. İstanbul Sanayi Odası (İSO), (2023). Mobilya İmalatı Sanayi - Sektör Raporları, İstanbul Sanayi Odası. Erişim adresi: https://www.iso.org.tr/Sites/1/upload/files/mobilya_sanayi_sektor_raporu_01-12116.pdf
11. Küçüksayraç, E. (2015). Design for Sustainability in Companies: Strategies, drivers and needs of Turkey’s best performing business, Journal of Cleaner Production, 106, 455-465. http://dx.doi.org/10.1016/j.jclepro.2015.01.061
12. Özözen, S. (2024). Türkiye'nin mobilya sektöründe uluslararası rekabet gücü: Seçilmiş ülkelerle karşılaştırmalı analiz. Mobilya ve Ahşap Malzeme Araştırma Dergisi. https://doi.org/10.33725/mamad.1483546
13. Purnawan, A. W. & Choirunisa, A. K. (2020). The Improvement of Production Process Impact in Furniture Industry Toward Circular Economy, E3S Web of Conferences 202, Indonesia. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202020207052
14. Scoones, I. (2007). Sustainability. Development in Practice, 17(4-5), 589-596. https://doi.org/10.1080/09614520701469609
15. Şener, F. N., &Tolunay A. (2016). Sürdürülebilir Orman Yönetimi Süreçlerinde Türkiye’nin Konum Analizi, Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 18(2), 146-157. https://doi.org/10.24011/barofd.270082
16. Tokgöz, N., & Önce, S. (2009). Şirket Sürdürülebilirliği: Geleneksel Yönetim Anlayışına Alternatif. Afyon Kocatepe Üniversitesi. 11(1), 249-275.
17. Turhan, D. G., Özen, T., & Albayrak, R. S. (2018). Kurumsal Sürdürülebilirlik Kavramı, Stratejik Önemi ve Sürdürülebilirlik Performansı Ölçümü: Literatür Çalışması. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 9(1), 17-37. https://doi.org/10.18354/esam.304155
18. Tüyen, Z. (2020) İşletmelerde Sürdürülebilirlik Kavramı ve Sürdürülebilirliği Etkileyen Etmenler, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(37), 91-117.
19. URL-1, (2024). Counting Carbon in Global Trade, Erişim Tarihi: 15 Aralık 2024. Erişim adresi: https://media.odi.org/documents/200604_counting_carbon_web.pdf
20. URL-2, (2024). Sürdürülebilir Finans ve Kurumsal Sürdürülebilirlik Sertifika Programlarının Önemi. Erişim tarihi: 15.01.2025. Erişim adresi: https://lebibyalkin.com.tr/haber/surdurulebilir-finans-ve-kurumsal-surdurulebilirlik-sertifika-programlarinin-onemi
21. URL-3, (2023). Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçı Birlikleri. Sürdürülebilirlik Eylem Planı, Erişim tarihi: 15.01.2025. Erişim adresi: https://share.google/LB1BoIhLpXEbZVQeG
22. URL-4, (2023). International Trade Center. Trade Map, Erişim tarihi: 20.01.2025. Erişim adresi: https://www.trademap.org/Index.aspx?AspxAutoDetectCookieSupport=1
23. URL-5, (2024). Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı. Avrupa Yeşil Mutabakatı. Erişim tarihi: 20 Ocak 2025. Erişim adresi: https://www.ab.gov.tr/avrupa-yesil-mutabakati_53729.html
24. URL-6, (2023). Mobilya Dergisi. AB Yeşil Mutabakat ve Dünyadaki Uygulamaları: Türkiye'de Yapılacak Farkındalık Çalışmaları. Erişim tarihi: 10 Mart 2025. Erişim adresi: https://www.mobilyadergisi.com.tr/haber/ab-yesil-mutabakat-ve-dunyadaki-uygulamalari-turkiyede-yapilacak-farkindalik-calismalari
25. Yüzay Bektaş, Y. (2025). Sürdürülebilirlik ilkeleri kapsamındaki standart ve sertifikasyonların Türkiye mobilya endüstrisine yönelik incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul, Türkiye