TR81 DÜZEY 2 BÖLGESİ ORMAN ÜRÜNLERİ ENDÜSTRİSİNİN KÜMELENME ANALİZİ

Öz

Günümüzde işletmelerin tek başlarına sürdürülebilir bir şekilde bilgiye ulaşmasının, yenilikçi olmasının ve pazarlarla ilişki kurabilmesinin mümkün olmadığı bir ortam vardır. Küresel rekabetle başa çıkabilmek için yer aldıkları ağlardan en iyi şekilde faydalanmaları bir gereklilik halini almıştır. İşletmelerin içinde bulundukları ağ ilişkileri ve sosyal sermayesi, bölgenin kaynaklarını ve yeteneklerini taklit edilemez bir ürün sistemine dönüştürmekte ve ürünlerin katma değerini artırmaktadır. Tanımlanan bu süreç kümelenme yaklaşımıdır. Mevcut potansiyel etkin bir şekilde harekete geçirildiğinde, bölgeye özel koşullar başarıyı getirmektedir. Küreselleşme ve yerelleşme arasındaki bu ilişki bölgesel kalkınma politikalarına kadar yansımıştır. Kümelenme yaklaşımı ile ilgili politikalar ilk önce ülkelerin daha sonra bölgelerin ve işletmelerin planlarına kadar yansımıştır. Rekabet gücünün oluşmasında rol oynayan rekabet ilişkilerini en iyi açıklayan ölçek, bölgesel endüstriler düzeyinde olanıdır. Bu doğrultuda TR81 Düzey 2 Bölgesi Orman Ürünleri Endüstrisinin kümelenme profili, kümelenme analizi ve istatistiksel değerlendirme ile tanımlanmaya çalışılmıştır. Kümelenme profili sonuçları doğrultusunda; kümelenmenin rekabetçiliğini geliştirmek için öneriler sunmak ve bölge kalkınma planlarına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Uygulamada veri toplamak amacıyla, tam sayı tekniği kullanılarak Zonguldak, Karabük ve Bartın için belirlenmiş 65 adet orman ürünleri endüstri işletmesine “kümelenme analizi anketi” yüzyüze anket yöntemiyle uygulanmıştır. Bu çalışmada, ilk defa TR81 Düzey 2 Bölgesi Orman Ürünleri Endüstrisi kümelenme özellikleri Ucinet 6 programı ile kümelenme haritaları çıkartılarak analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kümelenme,kümelenme analizi,Porter’ın Karo Modeli,rekabet gücü,TR81 Düzey 2 Bölgesi

THE CLUSTERING ANALYSIS OF TR81 NUTS 2 REGION FOREST PRODUCTS INDUSTRY

Öz

In today’s business environment, being unrelated to the market makes it impossible to be innovative and access information in a sustainable way. In order to cope with global competition, businesses have to make the best of their networks. Their network relationships and social capital they have transforms also the resources and capabilities of region into a product system which is not imitative and increases the value-added of products. That process is called the clustering approach. The special conditions of region can bring success only if its current potential is actively mobilized. This relationship between globalization and localization is reflected even in the regional development policies. Policies related to the cluster analysis are reflected in the plans of regions and businesses, especially countries. The scale that best explains how competitive relationships play role in competitiveness is the one at the level of regional industries. Accordingly, the clustering profile of TR81 NUTS 2 Region Forest Products Industry has been tried to explain with the help of clustering analysis and statistical evaluation. In the line with the clustering profile results, it is aimed to provide some suggestions for improving competitiveness of cluster and contribute to regional development plans. In order to collect data for this aim, the integer technique has been used and the “cluster analysis questionnaire” has been applied, with the face-to-face method, to 65 firms from the forest products industry in Zonguldak, Karabük and Bartın. In this study, the clustering features of TR81 NUTS 2 Region Forest Products Industry has been analyzed and evaluated for the first time with some clustering maps created by the means of Ucinet 6 program.

Anahtar Kelimeler

• Clustering,clustering analysis,Porter’s Diamond Model,competitiveness,TR81 NUTS 2 Region

Kaynakça

1. Andersson, T. Serger, S., Sörvik, J. ve Hansson, E. W. (2004). The Cluster Policies Whitebook.. http://www.clusterpolisees3.eu/resources/cms/documents/2004_The_Cluster_Policies_Whitebook.pdf (31.03.2016).
2. Bacak, Ç., ve Altaş, F. (2011). Kümelenme Politikaları ve Öneriler. http://esam.ege.edu.tr/temmuz-2011.html (31.03.2013).
3. BAKA (2012). Orman ve Orman Ürünleri Sektör Analizi. Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı, 15 s.
4. BAKKA (2013a). 2014-2023 Bat Karadeniz Bölge Planı, Cilt 1, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı, 15-63.
5. BAKKA (2013b). 2014-2023 Bat Karadeniz Bölge Planı, Cilt 2, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı, 4-25.
6. BAKKA (2015). Bülten, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı, ISSN: 2148-3035, Y. 2, 84s.BAKKA (2014). 2015-2025 Bölgesel İnovasyon Stratejisi ve Eylem Planı, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı,4-10.
7. Bulu, M. (2003). Profiling Micro Clusters: Identification of Value-adding Production and Service Chains by Using Graph Theoretical Approach. Doktora Tezi (yayımlanmamış), Boğaziçi Üniversitesi, Yönetim Anabilim Dalı, İstanbul, 200 s.
8. Bulu M., Eraslan, H. ve Baka, İ. (2009). Kümelenmeler ve İnovasyona Etkisi: Türk Turizm Sektöründe Uygulamalar. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, Yıl:5 Sayı:1.

9. Bulu, M. ve Eraslan, H. (2011). Kümelenme Yaklaşımı. İsmail Bakan (ed), Çağdaş Yönetim Yaklaşımları, Beta Basım Yayım A. Ş., İstanbul, s. 159-169.
10. Çağlar, E. (2006). Türkiye’de Yerellesme ve Rekabet Gücü: Kümelenmeye Dayalı Politikalar ve Organize Sanayi Bölgeleri. TEPAV, s. 305-315.
11. Cansız, M. (2011). Türkiye Kümelenme Politikaları ve Uygulama.1. Basım, Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kurulu Yayınları, Ankara, 156 s.
12. DTM (2008). Beyaz Kiyap. http://www.smenetworking.gov.tr/userfiles/pdf/dcp/Beyaz%20Kitap/Beyaz_Kitap.pdf (01.09.2013).
13. Eraslan, İ (2009). Kümelenmeler ve İnovasyona Etkisi: Türk Turizm Sektöründe Uygulamalar, Seyehat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, Y. 5, 1: 1-35.
14. Erol, D. ve Yıldırım, K. (2013). Türkiye’de Kümelenme Yaşam Döngüsü: OSTİM Medikal Sanayi Kümelenmesi Örneği. Verimlilik Dergisi , 2: 39-62.
15. Gürsakal, N. (2009). Sosyal Ağ Analizi, Dora Yayıncılık, Bursa, 513 s.
16. Keskin, H. ve Demirgil, H. (2009). Porter’ın Karo Modelinin Isparta Orman Ürünleri Endüstrisine Uygulanması. Süleyman Demirel Üniversitesi Dergisi, Yıl: 2009 Cilt:1, 10: 29-49.
17. Karayılmazlar S. ve Ş.Uzcan G. (2016). TR81 Düzey 2 Bölgesi Orman Ürünleri Endüstrisinde Karo Modeli İle Rekabet Analizi, Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 18(2): 71-81.
18. Kuah, A. T. H. (2002). Cluster Theory and Practice: Advantages for the Small Business Locating in a Vibrant Cluster. Journal of Research in Marketing and Entrepreneurship, 3: 206-228.
19. KUSAİ (2008). Kümeler, Sanayi Ağları ve İnovasyon (KÜSAİ): Ankara Bölgesi Makine ve Mobilya Sektörleri Örneği Projesi. Ankara Sanayi Odası, Ankara, 285 s.
20. Mercan, B., Halıcı, N. S., Baltacı, N. (2004). Küresel ve Bölgesel Rekabet Avantajı Sağlayıcısı Olarak Sanayi Odaklarının(Clusters) Oluşumu ve Gelişimi. 3. Ulusal Bilgi Ekonomi ve Yönetim Kongresi, Osman Gazi Üniversitesi, 25-26 Kasım 2004, Eskişehir, s. 167-176.
21. OECD (2009). Clusters, Innovation and Entrepreneurship. Jonathan Potter and Gabriela Miranda (ed.), OECD 2009, 237 s.
22. Öcal T, Uçar H (2011). Kümelenmelerde Yapısal Değişim ve Rekabet Gücü. Sosyal Siyaset Konferansları, 60: 285-321.
23. Porter, M. E. (1990). The Competitive Advantage of Nations. Free Pres, New York, 854 s.
24. Porter, M. E. (1998). The Competitive Advantage of Nations, On Competition, Harvard Business School Publishing Corporation, Porter M (ed.), Boston, s. 171-211.
25. Rosenfeld, S. A. (2003). Expanding Opportunities: Cluster Strategies That Reach More People and More Places. European Planning Studies, Vol. 11, No. 4, 2003.
26. Sölvell, Ö. (2008). Clusters: Balancing evolutionary and constructive forces. Ivory Tower, Sweden, 138 s.
27. Sungur, O., Keskin, H., Demirgil, H.,Şentürk, C. ve Dulupçu, M. A. (2013). Kümelenme Bölgesel Kalkınmada Anahtar mı? Kilit mi?. Nobel Ya., ISBN 978-605-133-524-7, Ankara, 136 s.
28. T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (2013). Ekonomik Kalkınma İçin Kümelenme. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ankara, 23 s.
29. T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (2014). KOBİ Strateji ve Eylem Planı (2015-2018). Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ankara.
30. T.C. Ekonomi Bakanlığı (2013). Yerel Paydaşlar İçin Kümelenme Klavuzu, T.C. Ekonomi Bakanlığı, 2013, Ankara.
31. UNIDO (2001). Development of Clusters and Networks of SMES. United Nations Industrial Development Organization, Venna 2001, 36 s.