ISPARTA-AKSU YÖRESİ İĞNE YAPRAKLI ORMANLARININ SCOLYTINAE (COLEOPTERA: CURCULIONIDAE) TÜRLERİ

Öz

Isparta-Aksu yöresinin kabuk böceği (Scolytinae) türlerini belirlemek amacıyla ele alınan bu çalışma 2009 - 2011 yılları arasında yürütülmüştür. Arazi çalışmalarının yapıldığı üç yıl boyunca, yöre ormanlarında tarama çalışmaları yapılmış, bu amaçla böcek zararından dolayı zayıf düşmüş, kurumakta olan dikili ağaçların yanısıra kesim artıkları ve ormanda bekleyen emval odunlarından ve orman alanlarına yerleştirilen tuzak ağaçlarından faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda 23 farklı sahadan toplam 14 tür belirlenmiştir. Bu türlerden Pityokteines marketae Knizek, Orthotomicus robustus (Knotek), O. tridentatus Eggers, Phloeosinus acatayi Schedl ve Cryphalus piceae (Ratzeburg)’a Aksu yöresi ormanlarında ilk kez rastlanmıştır. Yayılış gösteren türler arasında en fazla populasyon yoğunluğuna sahip olanların sırasıyla Ips sexdentatus (% 28.2), Tomicus minor (% 20.9), Pityogenes bistridentatus (% 12.5), Hylurgus ligniperda (% 6.5) ve Ips mannsfeldi (% 6.4) olduğu belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler

• Scolytinae,Isparta-Aksu yöresi,İğne yapraklı orman

SCOLYTINAE (COLEOPTERA: CURCULIONIDAE) SPECIES OF THE CONIFEROUS FORESTS IN ISPARTA-AKSU PROVINCE

Abstract

This study was conducted to determine bark beetle species in the coniferous forests of Isparta-Aksu province between 2009 and 2011. During three years which studies were conducted, surveying studies were made. For this aim, trees weakened by other insects or drought, cutting remaining and storage woods and also trap trees were checked. As result, a total 14 species from 23 different stands were determined. Among these species, Pityokteines marketae Knizek, Orthotomicus robustus (Knotek), O. tridentatus Eggers, Phloeosinus acatayi Schedl and Cryphalus piceae (Ratzeburg) are new records for Aksu province. Ips sexdentatus (28.2 %), Tomicus minor (20.9 %), Pityogenes bistridentatus (12.5 %), Hylurgus ligniperda (6.5 %) and Ips mannsfeldi (6.4 %) were found as abundant species.

Keywords

• Scolytinae,Isparta-Aksu province,the coniferous forest

Kaynakça

1. o Acar, C. 1993. Trabzon-Rize arası karayolu ve yakın çevresinin doğal, sosyo-kültürel ve görsel değerlerinin peyzaj gelişimındeki rolü ve peyzaj planlama açısından incelenmesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. 134 s. Trabzon
2. o Akdoğan, G. 1967. Ankara-İstanbul Karayolu Güzergahının Peyzaj Özeliklerinin Etüdü ile Peyzaj Planlaması Yönünden Ele Alınması Gereken Problemler, Karayolları Genel Müdürlüğü Yayınları, No. 158,Ankara
3. o Altan, T.ve Önsoy, C. 1985. Karayollarının Diğer Alan Kullanımları ile İlişkisinin Güzergah Seçimindeki Önemi. Türkiye 8. Dünya Şehircilik Günü Sanayii Yerleşmeleri ve Tarım Topraklarının Ülkesel Arazi Kullanımı İçinde Değerlendirilmesi Kollokyumu 1,2,3. Kasım 1984, 235-247, Adana
4. o Altunal, M. 1998. Karayolları ağaçlandırma çalışmalarının kritiği, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, İstanbul
5. o Anonim, 1979. Peyzaj Mimarlığı Dergisi ile Karayolları Bülteninin Özel Sayısı, Düzenleme: Karayolları Genel Müdürlüğü, A.Ü. Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Ziraat Mühendisleri Odası ve Peyzaj Mimarlığı Derneği, Ankara
6. o Anonim, 1994. Karayolları ve Çevre, El Kitabı, Çeviren Tuğba KİPER, İnşaat Yüksek Mühendisi.
7. o Bayraktar, A. 1980. Karayollarının Ekolojik Baskılarının Peyzaj Mimarlığının Açısından İrdelenmesi ve İzmir– Ankara Karayolunda Bir Örnekleme Üzerime Araştırmalar, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, No. 423, Ege Üniversitesi Matbaası, 90s., İzmir
8. o Hornbeck, P.L. 1968. Highway Esthetics, Functional Criteria For planning and Design, Harward University

9. o Koç, N. 1979. Karayolları Ağaçlamasını İşlev ve Estetik Yararları, Teknik Yöntemleri. Peyzaj Mimarlığı Dergisi Karayolları Özel Sayısı, 13-18, Ankara
10. o Köseoğlu, M. 1980. Ege Bölgesi’nde Sosyo-Ekonomik Bakımdan Önemli Karayollarının Peyzaj Planlaması Üzerine Araştırmalar, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, No.378, E.Ü.Z.F. Ofset Ünitesi, 249, İzmir
11. o Kramer, L D. 1990. Seeking the Ideal Solution, Landscape Design, No.190, May, 1, 29 pp.
12. o Özgen, Y. 1982. Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Ordu-Hopa Arası Kıyı Yolunun Peyzaj Özellikleri; Peyzaj Mimarlığı Açsından Ortaya Koyduğu Sorunlar ve Çözümü Üzerine Bir Araştırma, K.T.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Trabzon
13. o Saatçioğlu, F. 1960. En Önemli Silvikültürel ve Estetik Özellikleriyle Şehir ve Yol Ağaçları,İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Seri B, Cilt 10, Sayı 2, s. 1-24, İstanbul
14. o Selimoğlu, B. 1994. Ülkemiz Otoyollarında Çevre, Düzenleme İlkelerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Doktora Tezi, Ankara
15. o Sosyaler, H. 1973. Yol Boylarında Erozyon Kontrolü Emniyet ve Estetik, Karayolları Genel Müdürlüğü Bakım Dairesi Başkanlığı Bakım Fen Heyeti Müdürlüğü, Ankara
16. o Sümbüloğlu, K. 1977. Toplumsal araştırmalarda verinin önemi, Türkiye’de Toplumsal Bilim Araştırmalarında Yaklaşımlar ve Yöntemler (Der. Seyfi Karabaş, Yaşar Yeşilçay). Ankara: Ortadoğu Teknik Üniversitesi Türk Halkbilimi Topluluğu, 59-64, Ankara
17. o Yatgın, H. 1996. Amasra Yöresi Floristik Kompozisyonu, , Z.K.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Zonguldak
18. o Yılmaz, B. 2001. Bartın İli ve Yakın Çevresi Peyzaj Potansiyelinin Saptanması ve Değerlendirilmesi Üzerinde Bir Araştırm, A.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Doktora Tezi, Ankara