Araştırma Makalesi

Endüstriyel Hava Kirliliği Toprak Mikro Eklembacaklılarının (Arthropoda) Miktar ve Çeşitliliğini Etkiler Mi?

Cilt: 21 Sayı: 3 15 Aralık 2019
PDF İndir
EN TR

Endüstriyel Hava Kirliliği Toprak Mikro Eklembacaklılarının (Arthropoda) Miktar ve Çeşitliliğini Etkiler Mi?

Öz

Endüstriyel tesislerden çevreye yayılan kirletici atıklar hava, su ve toprak gibi ortamları etkileyerek, ekolojik yapıyı bozabilmektedir. Toprak ekosisteminde önemli rol oynayan toprak mikro eklembacaklıları çevresel değişimlere karşı çok hassas canlılardır. Çimento fabrikaları ve demir çelik tesisleri çevreye yoğun atmosferik kirleticiler bırakmaktadır. Bu çalışmada, Karabük ilindeki çimento ve demir-çelik fabrikasının etraflarındaki toprak mikro eklembacaklılarına olası etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, bahar ve güz mevsimlerinde fabrikaların doğusundaki sırtın fabrikalara bakan ve Karabük Üniversitesi’ne bakan yönlerinde taban, orta yamaç ve üst yamaç olmak üzere 6 noktada üçer tekerrürlü örnekleme yapılmıştır. Toprak örnekleri 5 cm boy ve 5 cm çaplı silindir ile üst topraktan (0-5 cm) alınmıştır. Eklembacaklılar, örneklerden Berlese hunisi yöntemi ile çıkartılmış, mikroskop altında teşhis edilip, sayılmış ve sınıflandırılmıştır. Yapılan çalışmanın sonuçlarına göre, çalışma alanında 61 farklı eklembacaklı taksonu saptanmıştır. Her iki yamaçta da akarlar ve collembolalar en fazla bulunan taksonomik gruplardır. Eklembacaklı sayısı ve Shannon çeşitlilik indeksi (H′) açısından yamaçlar arasında önemli fark bulunmuştur. Kirlilik etkisi altındaki fabrikaya bakan yamaçta 15463 birey∙m⁻² ve H′=1,9 iken, üniversiteye bakan yamaçta ise 47020 birey∙m⁻² ve H′=2,5 olarak bulunmuştur. Fabrikaya bakan yamaçta eklembacaklı miktarının daha az olması ve biyolojik çeşitlilik indeks değerinin de daha düşük bulunması; endüstriyel kirleticiye doğrudan maruz kalmasının, toprakta yaşayan eklembacaklı taksonlarına belirgin olarak zarar verdiğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. An, Y. J., Kim, S. W., Lee, W. M. (2013). The Collembola Lobelya sokamensis juvenile as a new soil quality indicator of heavy metal pollution. Ecological indicators, 27, 56-60.
  2. Anonim (2012). Karabük Zonguldak Bartın İlleri Çevresel Durum Değerlendirmesi, S: 264, Karabük.
  3. Anonim (2017). Karabük İli 2016 Yılı Çevresel Durum Raporu, S:62, Karabük.
  4. Anonim (2018). https://www.nufusu.com/ilce/merkez_karabuk-nufusu
  5. Anonim (2019). https://karabuk.ktb.gov.tr/TR-63702/cografya.html
  6. Butnariu, M. (2015). Markers, Indicators of Soil Pollution. In Environmental Indicators (pp. 343-364). Springer, Dordrecht.
  7. Coleman, D. C., Crossley, D. A., Hendrix, P. F. (2004). Fundamentals of Soil Ecology, Academic press, USA.
  8. Çepel, N. (1988). Orman Ekolojisi, İÜ Or. Fak. Yayın No, 389.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Entomoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

25 Ocak 2019

Kabul Tarihi

8 Nisan 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 21 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Duyar, A. (2019). Endüstriyel Hava Kirliliği Toprak Mikro Eklembacaklılarının (Arthropoda) Miktar ve Çeşitliliğini Etkiler Mi? Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 21(3), 884-892. https://doi.org/10.24011/barofd.517871

Cited By


 

Bartin Orman Fakultesi Dergisi Editorship,

Bartin University, Faculty of Forestry, Dean Floor No:106, Agdaci District, 74100 Bartin-Turkey.

Tel: +90 (378) 223 5094, Fax: +90 (378) 223 5062,

E-mail: bofdergi@bartin.edu.tr