Kayısı Ağacı (Prunus armeniaca L.) Odununun Bazı Fiziksel ve Mekanik Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Malatya yöresinde yetişen Kayısı (Prunus armeniaca L.) ağaç türüne ait odunda bazı mekanik ve fiziksel özelliklerinin belirlenmesidir. Bu amaç ile kayısı odununda hava kurusu yoğunluk eğilme direnci, eğilmede elastikiyet modülü, dinamik eğilme (şok) direnci ile radyal teğet ve boyuna yönde vida tutma kapasitesi belirlenmiştir. Yapılan testlere ait sonuçlara göre; hava kurusu yoğunluk değeri 0.788 g/cm3 dinamik eğilme (şok) direnci 2.32 kj/m2, eğilme direnci 81.88 N/mm2 ve eğilmede elastikiyet modülü 6569 N/mm2 ve radyal, teğet ve boyuna yönde vida tutma kapasitesi sırasıyla 47.34, 48.89 ve 44.38 N/mm2 olarak tespit edilmiştir. Elde edilen veriler önemli endüstriyel odun türleri ile karşılaştırılmış ve bu ağaç türünün teknolojik yönden önemli özelliklere sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kayısı ağacı
• fiziksel ve mekanik özellikler
• vida tutma kapasitesi

Determination of Some Physical and Mechanical Properties of Apricot Wood (Prunus armeniaca L.)

Abstract

In this study, it was aimed to determine some physical and mechanical properties of apricot wood (Prunus armeniaca L.) which was grown in Malatya province. For this purpose, air-dry density, modulus of rupture (MOR), modulus of elasticity (MOE), impact bending strength (IB) and screw holding capacity (SHC) (radial, tangential and axial direction) of apricot wood (Prunus armeniaca L.) were determined. According to the tests results; air-dry density was found as 0.788 g/cm3, IB as 2.32 kj/m2, MOR as 81.88 N/mm2 and MOE as 6569 N/mm2 and SCH (radial, tangential and axial direction) were determined as 47.34, 48.89 and 44.38 N/mm2 respectively. The obtained data were compared with the important industrial wood species and it has been concluded that this wood species has important technological properties.

Keywords

• Apricot wood
• physical and mechanical properties
• screw holding capacity

Kaynakça

1. 1. As, N., Koç, H., Doğu, D., Atik, C., Aksu, B., Erdinler, S. (2001). Türkiye’de Yetişen Endüstriyel Öneme Sahip Ağaçların Anatomik, Fiziksel, Mekanik ve Kimyasal Özellikleri. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 51(1), 71-88.
2. 2. Ayata, Ü., BaL, B. C. (2019). Kayısı (Prunus Armenıaca L.) Odununda Çivi Tutma Direnci ve Janka Sertlik Değerinin Belirlenmesi. Ziraat, Orman ve Su Ürünleri Alanında Yeni Ufuklar Gece Publishing. New york, USA.
3. 3. Aytin, A. (2013). Yabani kiraz (Cerasus avium (L.) Monench) odununun fiziksel, mekanik ve teknolojik özellikleri üzerine yüksek sıcaklık uygulamasının etkisi. Doktora Tezi, DÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, Düzce, 208 s.
4. 4. Bal, B.C., Bektaş, İ. (2012). The effects of some factors on the impact bending strength of laminated veneer lumber. BioResources, 7(1), 5855-5863.
5. 5. Bal, B.C., Özdemir, F., Altuntaş, E. (2013). Masif ağaç malzeme ve tabakalı kaplama kerestenin vida tutma direnci üzerine karşılaştırmalı bir çalışma. Düzce Üniversitesi Ormancılık Dergisi, 9(2):14-22.
6. 6. Bal, B.C., Ayata, Ü., Çavuş, V., Şahin, S., Efe, F.T., ve Dilik, T. (2018a). Huş (Betula pendula) odununun bazı fiziksel ve mekanik özelliklerinin araştırılması. IV. Uluslararası Mesleki ve Teknik Bilimler Kongresi, 2104-2113, 7-9 Aralık 2019, Erzurum.
7. 7. Bal, B.C., Ayata, Ü., Çavuş, V., Şahin, S., Efe, F.T., ve Dilik, T. (2018b). İzmir’de yetişen kara servi (Cupressus sempervirens) odununun bazı fiziksel ve mekanik özelliklerinin belirlenmesi. IV. Uluslararası Mesleki ve Teknik Bilimler Kongresi, 2098-2103, 7-9 Aralık, Erzurum.
8. 8. Bal B.C., Bektaş, İ. (2018). Kayın ve kavak odunlarında bazı fiziksel özelliklerle yoğunluk ilişkisinin belirlenmesi. Mobilya ve Ahşap Malzeme Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1-10.

9. 9. Bektaş, İ., Oruç, S., Bal, B.C., Ak, A. (2016). Saplı Meşe (Quercus robur L.) Odununun Fiziksel Özelliklerinin Toprak Değişkenleriyle İlişkisi. Ormancılık Dergisi, 12(1), 61-71.
10. 10. Bektaş, İ., Alma, H., Fidan, S. (2005). Doğu Çınarı (Platanus Orientalis)’nın Lambri Yapımına Uygunluğunun araştırılması. KSU Araştırma Projeleri Yönetim Birimi Başkanlığı, Proje Sonuç Raporu, PROJE NO:2003/1-5:17, 24 s
11. 11. Bortiri, E., Oh, S.H., Jiang, J., Baggett, S., Granger, A., Weeks, C., Buckingham, M., Potter, D., Parfitt, D.E. (2001). Phylogeny and systematics of Prunus (Rosaceae) as determined by sequence analysis of ITS and the chloroplast trnL-trnF spacer DNA. Systematic Botany. 26 (4), 797–807.
12. 12. Çağatay, K., Efe, H., Burdurlu, E., ve Kesik, H. İ. (2012). Bazı ağaç malzemelerin vida tutma mukavemetlerinin belirlenmesi. Kastamonu Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi, 12(2), 321-328.
13. 13. Çavuş, V., Ayata, Ü. (2018). Manolya ağacı, akçaağaç ve tespih ağacı odunlarında vida tutma direnci üzerine bir araştırma. Mobilya ve Ahşap Malzeme Araştırmaları Dergisi, 1(2), 94-102.
14. 14. Doruk, Ş., Perçin, O. (2010). Isıl İşlemin Bazı Ağaç Malzemelerin Eğilme ve Basınç Direncine Etkileri. Politeknik Dergisi, 13(2), 143-150.
15. 15. Enayatı, A. A., Raeısı M., Edalat, H.R. (2009). Investıgatıon Of Physıcal And Mechanıcal Propertıes Of Partıcleboard Made From Aprıcot Prunıng And Industrıal Wood Partıcles. Iranıan Journal Of Wood And Paper Scıence Research, 24(2), 244 -253.
16. 16. FAO. (2020). http://faostat.fao.org/site/339/default.aspx. (26.03.2020).
17. 17. Gašparík, M., Barcík, Š., Borůvka, V., Holeček, T. (2015). Impact of thermal modification of spruce wood on screw direct withdrawal load resistance. BioResources, 10(1), 1790- 1802.
18. 18. Gencer, A., Özgül, U., Onat, S. M., Gündüz, G., Yaman, B., Yazıcı, H. (2018). Chemical and Morphological Properties of Apricot Wood (Prunus armeniaca L.) and Fruit Endocarp. Journal of Bartin Faculty of Forestry, 20(2), 205-209. 19. Jiang, F., Zhang, J., Wang, S., Yang, L., Luo, Y., Gao, S., Zhang, M., Wu, S., Hu, S. Sun, H., Wang, Y. (2019). The apricot (Prunus armeniaca L.) genome elucidates Rosaceae evolution and beta-carotenoid synthesis. Horticulture Research, 6(128), 1-12.
19. 20. Kretschmann, D.E.; Bendtsen, B.A. (1992). Ultimate tensile stress and modulus of elasticity of fast-grown plantation loblolly pine lumber. Wood and Fiber Science, 24(2), 189–203.
20. 21. Kılıç, M., Burdurlu, E., Usta, I., Berker, U. Ö., Oduncu, P. (2007). Comparative analysis of the nail and screw withdrawal resistances of fir (Abies Mill.), cherry (Prunus Avium L.), walnut (Juglans Regia L.) and oak (Quercus L.) wood. Düzce Üniversitesi Ormancılık Dergisi, 2(2), 61-75.
21. 22. Meier, E. (2015). Wood! Identifying and using hundreds of woods worldwide. http://www.wood-database.com/lumber-identification/softwoods/thuya (25.04.2020).
22. 23. Tajik, M., Kiaei, M., Torshizi, H. J. (2015). Apricot wood – A potential source of fibrous raw material for paper industry. Comptes Rendus de l’Académie Bulgare des Sciences, 68(3), 329-336.
23. 24. Okoh, E. T. (2014). Fibre, Physical and Mechanical Properties of Ghanaian Hardwoods. Journal of Energy and Natural Resources, 3(3), 25-30.
24. 25. Olvera, C. P. P., Aguirre, M. M., Romero, J. C., Pacheco, L. (2008). Wood anatomy of five species of the family Rosaceae. Madera y Bosques, 14(1), 81-105.
25. 26. Orhan, H. (2017). Kavak odununun bazı fiziksel ve mekanik özellikleri üzerine azot gazı varlığında yapılan ısıl işlemin etkilerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, KSU Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, Kahramanmaraş, 208 s.
26. 27. Sahin, C.K., Onay, B. (2020). Alternatıve Wood Specıes For Playgrounds Wood From Fruıt Trees. Wood Research, 65(1), 149-160.
27. 28. Taj, M. A., Najafi, S. K., Ebrahimi, G. (2009). Withdrawal and lateral resistance of wood screw in beech, hornbeam and poplar. European Journal of Wood and Wood Products, 67(2), 135-140.
28. 29. TS 2470 (1976). Odunda fiziksel ve mekaniksel deneyler için numune alma metotları ve genel özellikler, Türkiye Standartlar Enstitüsü (TSE), Ankara.
29. 30. TS 2472 (1976). Odunda, fiziksel ve mekaniksel deneyler için birim hacim ağırlığı tayini, Türkiye Standartlar Enstitüsü (TSE), Ankara.
30. 31. TS 2474 (1976). Odunun statik eğilme dayanımının tayini, Türkiye Standartlar Enstitüsü (TSE), Ankara.
31. 32. TS 2477 (1976). Odunun çarpmada eğilme dayanımının tayini, Türkiye Standartlar Enstitüsü (TSE), Ankara.
32. 33. TS 2478 (1976). Odunun statik eğilmede elastikiyet modülünün tayini, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara,
33. 34. TS EN 13446 (2005). Ahşap esaslı levhalar-Bağlayıcıların geri çıkma kapasitesinin tayini, , Türkiye Standartlar Enstitüsü (TSE), Ankara.
34. 35. Tunçtaner, K., As, N., Özden, Ö. (2004). Bazı kavak klonlarının büyüme performansları, odunlarının bazı teknolojik özellikleri ve kağıt üretimine uygunlukları üzerine araştırmalar. Çevre ve Orman Bakanlığı, Teknik Bülten, No:239:196:29.
35. 36. Tutuş, A., Çiçekler, M., Ayaz, A. (2016). Kayısı (Prunus armeniaca L.) odunu yongalarının kağıt hamuru ve kağıt üretiminde değerlendirilmesi. Turkish Journal of Forestry, 17(1), 61-67.
36. 37. URL-1 (2020). https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_apricot_production (20.04.2020).
37. 38. Zhebentyayeva, T., Ledbetter, C., Burgos, L., Llácer, G. (2012). Apricot. İn Fruit Breeding, Springer, Berlin, 280 pages.