Effects of Different IBA (Indole-3-Butyric Acid) Doses on Rooting of Endemic Phlomis chimerae Boiss. Cuttings

Öz

This study was carried out to determine the effects of different indolebutyric acid (IBA) doses (1000, 3000, 5000, and 0 (control) ppm) on rooting of semi-wood Phlomis chimerae cuttings. Cuttings were exposed to different IBA solutions in the greenhouse and planted in perlite growing medium. The experiment was planned according to completely randomized design with 3 replications and 10 cuttings per each repetition. In the study rooting ratio (%), root number (number of roots/cutting), root length (cm.), dry root and dry cutting weights (gr.) were measured after 14 weeks from the begining of study. The results revealed that the effect of different doses of IBA applications on rooting in Phlomis chimerae cuttings was found to be significant in terms of some measured properties. When the rooting rate between different IBA doses applied to cuttings was examined, although there was a mathematical increase between IBA doses and rooting rates, but all doses were in the same homogeneous group according to the Duncan test results, so there was no statistically significant difference in rooting rate. It was determined that the highest values were at 5000 ppm IBA dose according to root number, root length, root and cutting dry weights. It was concluded that the increasing dose of IBA could be useful. As the IBA dose applied to cuttings increases, an increase was observed in root number, root lenght, root and cutting dry weight.

Anahtar Kelimeler

• Plant hormone
• Indolbutric acid (IBA)
• Natural species
• Propagation techniques

Farklı IBA (İndol-3-Bütirik Asit) Dozlarının Endemik Phlomis chimerae Boiss. Türü Çeliklerinin Köklenmesi Üzerine Etkileri

Öz

Bu çalışmada, Phlomis chimerae Boiss. türüne ait yarı odun çeliklerinin köklenme özellikleri üzerine kontrol dahil dört farklı İndol-3-Bütirik Asit (IBA) (1000, 3000, 5000 ppm ve kontrol (0 ppm IBA)) uygulamasının etkisi araştırılmıştır. Çalışma, kontrollü serada, sisleme altında ve perlit köklendirme ortamında gerçekleştirilmiştir. Deneme 3 tekerrürlü ve her tekerrürde 10 çelik olacak şekilde tesadüf parselleri deneme desenine göre planlanmıştır. Çalışma başlangıcından 14 hafta sonra sonlandırılan denemede, köklenme oranı (%) (Kök%), kök sayısı (kök sayısı/çelik) (KökSay), ortalama kök uzunluğu (KökUz) (cm.), kök (KökKur) (gr.) ve ramet gövde kuru (RamKur) (gr.) ağırlığı tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, farklı dozlardaki IBA uygulamalarının Phlomis chimerae çeliklerinde köklenmeye etkisi ölçülen bazı özellikler açısından anlamlı bulunmuştur. Çeliklere uygulanan farklı IBA dozları arasında köklenme oranı incelendiğinde IBA dozları ile köklenme oranları arasında matematiksel olarak artış olmasına rağmen bütün dozlar Duncan testi sonucuna göre aynı homojen grupta yer aldığından, köklenme oranı bakımından istatistiki olarak anlamlı fark bulunamamıştır. Kök sayısı, kök uzunluğu, kök ve ramet kuru ağırlığı değişkenlerinde ise en yüksek değerlerin 5000 ppm IBA uygulanan çeliklerinde olduğu belirlenmiştir. Genel olarak çeliklere uygulanan IBA dozu arttıkça KökSay, KökUz, KökKur, RamKur’ da artış olduğu gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bitkisel hormın
• Indol-3 bütirik asit (IBA)
• Doğal tür
• Çoğaltım teknikleri

Kaynakça

1. Astorga, G.J., Nunez-Farfan, J. (2001). Effect of habitat fragmentation on the genetic structure of the narrow endemic Brongniartia vazquezii. Evolutionary Ecology Research, 3: 861-872.
2. Ayan, S., Yahyaoğlu, Z., Gerçek, V., Şahin, A., Sıvacıoğlu, A. (2006). The Vegetative Propagation Possibilities by Soft Stem Cutting of Black Alder [Alnus glutinosa subsp. barbata (C. A. Mey.) Yalt.]. Pak. Journal of Biological Sciences, 9 (2): 238–242.
3. Ayan, S., Gedik, F., Yer Çelik, E.N., Gülseven, O., Yılmaz, E., Akın, Ş.S., Özel, H.B. (2020a). Morphological characteristics of some broad-leaved forest tree seedlings. Journal of Bartın of Faculty of Forestry, 22 (1): 245-255.
4. Ayan, S., Civek, E., Yer Çelik, E.N., Gülseven, O., Akın, Ş.S., Yılmaz, E. (2020b). Morphological quality characteristics of Mediterranean and Arizona Cypresses seedlings. Journal of Bartın of Faculty of Forestry, 22 (2): 580-590.
5. Ayan, S., Civek, E., Yer Çelik, E.N., Gülseven, O., Özel, H.B., Eshaibi, J.A.H., Akın, Ş.S., Yılmaz, E. (2020c). Morphological quality characteristics of different ages containerised seedlings of stone pine (Pinus pinea L.). Journal of Bartın of Faculty of Forestry, 22 (2): 633-641.
6. Ayan, S., Sıvacıoğlu, A. (2006). Review of the fast growing forest tree species in Turkey. The Bulletin CIDEU, 2: 57-71.
7. Ayanoğlu, F., Mert, A., Kaya, A. (2000). Hatay florasında yetişen Karabaş Lavantanın (Lavandula stoechas subsp. stoechas L.) çelikle köklendirilmesi üzerine farklı lokasyonların ve hormon dozlarının etkisi. Turk J. Agric. Forest., 24, 607–610.
8. Bekçi, B., Var, M., Taşkan, G. (2017). Bitkilendirme tasarım kriterleri bağlamında doğal türlerin kentsel boşluk alanlarında değerlendirilmesi: Bartın, Türkiye. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 14(1): 113-125.

9. Cengiz, B., Bekci, B., Cengiz, C. (2013). Bartın Kent Kullanıcılarının Süs Bitkilerine Olan Talebinin İrdelenmesi. V. Süs Bitkileri Kongresi (6-9 Mayıs 2013) Bildiriler Kitabı, s. 560-565, Yalova.
10. Cengiz, B., Keçecioğlu Dağlı, P., Yiğittekin, S. (2017). Peyzaj ekonomisi açısından peyzaj ve süs bitkileri fidanlık işletmelerine yönelik sektörel bir analiz. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 19(2): 50-62.
11. Çelik, S., Göktürk, R.S., Flamini, G., Cioni, P.L., Morelli, I. (2015). Essential oils of Phlomis leucophracta, Phlomis chimerae and Phlomis grandiflora var. grandiflora from Turkey. Biochemical Systematics and Ecology, 33: 617-623.
12. Davidson, H., Peterson, C., Mecklenburg, R. (1994). Nursery Management- Administration and Culture. Third Edition New Jersey, USA: Prentice Hall Career & Technology.
13. Davies, F.T., Geneve, R.L., Wilson, S.B., Hartman, H.T., Kester, D.E. (2017). Hartmann and Kester’s Plant Propagation Principles and Practices. New York, USA: Pearson Education, Inc.
14. De Klerk, G., Van der Krieken, W., De Jong, J.C. (1999). Review the formation of adventitious roots: New concepts, new possibilities. In Vitro Cell. Dev.Biol.-Plant, 35, 189–199.
15. Deniz, İ.G., Aykurt, C. (2016). Antalya Endemik ve Nadir Çiçekleri. Antalya: Kutlu & Avcı Ofset.
16. Dinçer, D., Bekçi, B., Bekiryazıcı, F. (2016). Türkiye’deki doğal bitki türlerinin üretiminde doku kültürü tekniklerinin kullanımı. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2, 295-302.
17. Eroğlu, E., Akıncı Kesim, G., Müderrisoğlu, H. (2005). Düzce kenti açık ve yeşil alanlarındaki bitkilerin tespiti ve bazı bitkisel tasarım ilkeleri yönünden değerlendirilmesi. Tarım Bilimleri Dergisi, 11, 270-277.
18. Girmen, B., Karagüzel, O. (2005). Gazipaşa (Antalya) yöresi doğal Hayıt’larının (Vitex agnus-castus L.) seleksiyonu-I: Seçilen tiplerin özellikleri. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18, 385-396.
19. Göktürk, R.S. (2015). Phaselis antik kenti florası I. Phaselis Disiplinlerarası Akdeniz Araştırmaları Dergisi, 1, 81-131.
20. Frankham, R. (1997). Do island populations have less genetic variation than mainland populations? Heredity, 7, 311-327.
21. Haag, T.N., Santos, A.S., Sana, D.A., Morato, R.G., Cullen, J.R., Crawshaw, P.G., De Angelo, J.C., Di Bitetti, M.S., Salzano, F.M., Eizirik, E. (2010). The effect of habitat fragmentation on the genetic structure of a top predator: loss of diversity and high differentiation among remnant populations of Atlantic Forest jaguars (Pantheraonca). Molecular Ecology, 19 (22): 4906-4921.
22. Hamner, R.M., Pichler, F.B., Heimeir, D., Constantine, R., Baker, C.S. (2012). Genetic differentiation and limited gene flow among fragmented populations of New Zealand endemic Hector’s and Maui’s dolphins. Conserv Genet., 13, 987-1002.
23. İzgi, M.N. (2020). Farklı IBA (İndol-3-Bütirik Asit) dozları ve köklendirme ortamlarının bazı tıbbi bitkilerin köklenmesi üzerine etkileri. Turk J Agric Res, 7(1): 9-16.
24. Kara, N. (2011). Uçucu Yağ Üretimine Uygun Lavanta (Lavandula sp.) Çeşitlerinin Belirlenmesi ve Mikroçoğaltım Olanaklarının Araştırılması. Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Isparta, 161 s.
25. Kara, N., Baydar, H., Erbaş, S. (2011). Farklı çelik alma dönemleri ve IBA dozlarının bazı tıbbi bitkilerin köklenmesi üzerine etkileri. Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Derim Dergisi, 28 (2): 71-81.
26. Karagüzel, O. (1997). Gelin duvaklarının (Bougainvillea sp.) çelikle çoğaltılması üzerinde araştırmalar. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 10, 109-118.
27. Kesici, A., Haspolat, G., Oğuz, B. (2010). Ülkemiz florasında doğal olarak yayılış gösteren süs bitkilerinin survey toplanması, muhafazası ve değerlendirilmesi. Anadolu J. of AARI, 20(2): 89 – 95.
28. Koçak, M. (2006). Bazı Sorbus L. (Üvez) Türleri Tohumlarının Çimlenme ve Fidecik Gelişimi Üzerine Hormonal İşlemin Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Ankara, 81 s.
29. Menges, E.S. (1986). Predicting the future of rare plant populations: demographic monitoring and modelling. Natural Areas Journal, 6, 13-25.
30. Özcan, İ.İ., Arabacı, O., Öğretmen, N.G. (2013). Lavanta (Lavandula hybrida)’nın Köklenmesi Üzerine Farklı Hormon Dozları ve Köklendirme Ortamlarının Etkisi. V. Süs Bitkileri Kongresi (6-9 Mayıs 2013) Bildiriler Kitabı, s. 529-534, Yalova.
31. Özer, E., Kalyoncu, İ.H. (2007). Gilaburu (Viburnum opulus L.)'nun yeşil çelikle çoğaltma imkanlarının araştırılması. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(43): 46-52.
32. Sarı, D., Karaşah, B. (2018). Bitkilendirme Tasarımı Öğeleri, İlkeleri ve Yaklaşımlarının Peyzaj Tasarımı Uygulamalarında Tercih Edilirliği Üzerine Bir Araştırma. Megaron, 13(3): 470-479.
33. Sarı, Y., Kaçar, O. (2019). Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) çeliklerinde köklenme üzerine farklı köklendirme ortamları ve IBA dozlarının etkileri. Bahçe, 48(1), 27–37.
34. Sarıkaya, A.G. (2015). Göller Yöresi Doğal Phlomis L. (Lamiaceae) Taksonlarının Farklı Toplama Zamanlarının ve Bazı Yetişme Ortamı Özelliklerinin Uçucu Bileşenleri Üzerine Etkisi. Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Isparta, 310 s.
35. Schemske, D.W., Husband, B.C., Ruckelshaus, C.G., Goodwillie, C., Parker, I.M., Bishop, J.G. (1994). Evaluating approaches to the conservation of rare and endangered plants. Ecology, 75, 584-606.
36. Selim, C., Sever Mutlu, S. (2018). Vegetative Propagation of a Relict Endemic Medicinal And Aromatic Plant of Antalya-Turkey, Dorystoechas hastata Boiss. & Heldr. Ex Bentham (Lamiaceae). 4th International Symposium of Medicinal and Aromatic Plants (2-4 October 2018), pp. 325-330, Çeşme, İzmir.
37. Sever Mutlu, S., Yıldız, F., Selim, C. (2013). Hayıt (Vitex agnus castus L.) Bitkisinin Çelikle Üretilmesine Bitki Büyüme Düzenleyicilerinin Etkisi, V. Süs Bitkileri Kongresi (6-9 Mayıs 2013), s. 499-504, Yalova.
38. Sıvacıoğlu, A., Ayan, S., Ergin, Ö.F., Ertekin, M. (2004). Grafted-Seedling production of Pyramid-like Black Pine (Pinus nigra subsp. pallasiana var. pyramidata). Journal of Forestry Faculty of Gazi University, 4 (2): 232-242.
39. Şeker, M., Akçal, A., Sakaldaş, M., Gündoğdu, M.A. (2010). Farklı çelik alma dönemleri ile oksin dozlarının kocayemişin (Arbutus unedo L.) köklenme oranı üzerine etkilerinin belirlenmesi. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 24(1): 99-108.
40. Torun Kayabaşı, E. (2018). Kentsel Tasarımda Doğal Bitkilerin Kullanımı ve Ekonomik Önemi. ISUEP Uluslararası Kentleşme ve Çevre Sorunları Sempozyumu: Değişim/Dönüşüm/Özgünlük (28-30 Haziran 2018) Bildiriler Kitabı, Cilt 2, s. 77-84, Eskişehir.
41. Yahyaoğlu, Z., Ayan, S., Gerçek, V., Şahin, A. (2002). Rooting Experiments on the cuttings of Alnus glutinosa subsp. barbata, 2nd National Black Sea Forestry Congress (15-18 May 2002), Vol 2, pp.423-430, Artvin.
42. Yazıcı, K., Gülgün, B. (2016). TR83 illerinde süs bitkileri sektörünün mevcut durumu ve geliştirilmesi üzerine bir araştırma. Selçuk Tarım Bilimleri Dergisi, 3(1): 18-24.
43. Yer, E.N., Ayan, S. (2013). Türkiye Orman Fidanlıklarında Yetiştirilen Süs Bitkilerinin Üretim Teknikleri. V. Süs Bitkileri Kongresi (6-9 Mayıs 2013) Bildiriler Kitabı, s. 641-646, Yalova.
44. Yıldıztekin, M., Ulusoy, H., Tuna, A.L. (2019). Türkiye’de Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Yetiştiriciliği ve Sürdürülebilir Gelişimi, 4 th International Symposium on Innovative Approaches in Engineering and Natural Sciences (22-24 Kasım 2019), 4(6), pp. 481-484, Samsun.