Research on Urban Identity: Example of Beşiktaş Pier Square

Öz

The quality and quantity of urban areas in developed countries are accepted as an indicator of civilization and quality of life. Therefore, today the concept of “quality and identity in the urban area" has become an issue that needs to be focused on in a vital way. The squares, the most dynamic areas of life, which reveal the quality and identity of the cities, have changed spatially from past to present. In this study, Beşiktaş Pier Square and its surroundings, one of the most important locations in İstanbul, were chosen as the study areas to find out quality and identity of the squares, which have such an impact on the city itself and the physical analysis of the area was carried out and its identity card was created. Within the scope of long-term observations made in the area at different times, suggestions that would contribute to the space identity were presented examining how the study area is used. Spatial quality parameters for the research area were determined and area detections were made in line with the determined parameters. A "Diagram" was created by drawing attention to 4 important features, "Accessibility and Linked", "Activities and Usage", "Confort and Image" and "Sociability". In system, criteria are scored with 4 different values between -2- and +2. In consideration of the information presented in the "Spatial quality parameter, positive and negative factors were tried to be determined in the area giving "+2, +1, -1, -2" values to the determined concrete quality measurement indicators. The connection between the quality of the square and its surroundings and spatial activities has been tried to be examined both in terms of history and as a transportation-transfer center. Suggestions have been made for the strengthening and sustainability of the urban identity.

Anahtar Kelimeler

• Urban identity
• urban space
• square
• pier square
• Beşiktaş

Kent Kimliği Üzerine Bir Araştırma: Beşiktaş İskele Meydanı Örneği

Öz

Gelişmiş ülkelerde kentsel alanların nitelik ve nicelikleri, medeniyetin ve yaşam kalitesinin bir göstergesi olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla günümüzde “kentsel alanda kalite ve kimlik” kavramı, üzerinde önemle durulması gereken bir konu haline gelmiştir. Kentlerin kalite ve kimliğini ortaya koyan, en dinamik yaşam odağı alanı olan meydanlar, geçmişten günümüze mekânsal olarak değişim göstermektedir. Bu çalışmada kente bu denli etkisi olan meydanların kalite ve kimlik arayışı için İstanbul’un oldukça önemli lokasyonlarından biri olan, Beşiktaş İskele Meydanı ve yakın çevresi çalışma alanı olarak seçilmiş, alana yönelik fiziksel analizler yapılmış, kimlik kartı oluşturulmuştur. Bölgede farklı zamanlarda yapılan uzun süreli gözlemler kapsamında çalışma alanının nasıl kullanıldığı incelenerek mekân kimliğine katkı sağlayacak öneriler sunulmuştur. Araştırma alanı için Mekânsal kalite parametreleri belirlenmiş ve belirlenen parametreler doğrultusunda alan tespitleri yapılmıştır. “Erişebilirlik ve Bağlantılar”, “Aktiviteler ve Kullanımlar”, “Konfor ve İmaj” ve “Sosyallik”ten oluşan 4 önemli özelliğe dikkat çekilerek bir “Diyagram” oluşturulmuştur.” Mekânsal kalite parametrelerinde ortaya konan bilgiler ışığında, belirlenen somut kalite ölçme göstergelerine ‘+2, +1, -1, -2’ değerleri verilerek alanda olumlu ve olumsuz etkenler tespit edilmeye çalışılmıştır. Meydan ve çevresinin mekân kalitesi ve mekân aktiviteleri arasındaki ilişki; hem tarihi, hem de ulaşım-transfer merkezi olması açısından irdelenmeye çalışılmıştır. Kent kimliğinin güçlendirilmesi ve sürdürülebilirliği için öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kentsel kimlik
• kentsel mekan
• meydan
• iskele meydanı
• Beşiktaş

Kaynakça

1. Acar, H., Ünver, S. (2007). Mevcut Orman Yollarının Puanlandırılması ve Değerlendirilmesi. Orman Mühendisleri Odası Dergisi, (10-11-12), 37-39, Ankara
2. Acarlı, B., Kiper, T. ve Korkut, A. (2019). ‘Kent Meydanlarının Fiziksel Mekân Kalitesi: İstanbul Taksim Meydanı v e Yakın Çevresi’, Kent Akademisi, 11(3), pp. 29–41.
3. Amin, A. (2006). ‘The Good City’, Urban Studies, 43(5–6), pp. 1009–23.
4. Benmanian, M., Z. Ghasemi, H. Saremi, and M. Sattarpour. (2016). ‘Analyzing The Effect of Nature on Social Interaction in Urban Squares (Case Examles: Squares of Tehran)’, Journal of Fundamental and Applied Sciences, 8(3), pp. 1113–25.
5. Böge, Ş.S. (2019). ‘Aksaray Kent Meydanının Toplum İlişkileri Bakımından Değerlendirilmesi’, in 3rd International Symposium on Innovative Approaches in Scientific Studies - ISAS 2019, pp. 201–206.
6. Castells, M. (2004). ‘The Power of Identity: The Information Age, Economy, Society and Culture’. Volume II. Wiley-Blackwell, UK.
7. Çınar, H.S., Ergin, B. ve Tanfer, M. (2014). ‘Tarihsel Süreç İçinde Kent Kimliğinin Mekânsal Kalite Değerlendirmesi Üzerine Bir Araştırma (Taksim Meydanı)’, Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 15(2), pp. 132–148.
8. Çınar, H.S. (2005a). Meydanlardaki Tarihi Değişimler ve Günümüze Yansımaları. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, C. 55, S.1, s. 113-121.

9. Çınar, H.S. (2005b)."İstanbul Metropolünde Meydanların Rekreasyonel İşlev Yönünden Önemi Üzerinde Araştırmalar," İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol.55.
10. Erdönmez, E. ve Çelik, F. (2016). ‘Kentsel Mekânda Kamusal Alan İlişkileri’, Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi̇, (14), pp. 145–163. doi:10.22520/tubaked.2016.0006.
11. Erel, B. (2007). Kentsel Açık Alan Kavramı Bağlamında İskele Meydanlarının İncelenmesi, İstanbul Örneği̇. Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
12. Evcil, N. (2010). ‘Designers’ AttitudesTowards Disabled People And The Compliance of PublicOpen Places: The Case of Istanbul, European Planning Studies, 18(11), pp. 1863-1880. Doi: 10.1080/09654313.2010.512178.
13. Garip, S.B., and Garip E. (2015). ‘Copying Urban Identity and Pasting It on Residential Architecture: ‘Themes’ For Gated Settlements in İstanbul.’, MEGARON / Yıldız Technical University, Faculty of Architecture E-Journal, 10(4), pp. 470–78.
14. Giddings, B., Charlton J., and Horne, M. (2011). ‘Public Squares in European City Center.’, Urban Design International, 16(3), pp. 202–12.
15. Gökyay, D. (2009). Beşiktaş Köyiçi Kentsel Sit Alanının 20.yy. Başından Günümüze DeğişimiVe Korunması İçin Öneriler, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
16. Gül, A. ve Küçük, V. (2001). ‘Kentsel Açık-Yeşil Alanlar ve Isparta Kenti̇ Örneğinde İrdelenmesi̇’, Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 2, pp. 27–48. doi: 10.18182/tjf.23277.
17. Güleç Solak, S. (2017). ‘Mekân-Kimlik Etkileşimi: Kavramsal ve Kuramsal Bir Bakış’, MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), pp. 13–36.
18. Güler, T.,Şahnagil, S., Güler,H. (2016). Kent Kimliğinin Oluşturulmasında Kültürel Unsurların Önemi: Balıkesir Üzerine Bir İnceleme. Paradoks Ekonomi Sosyoloji ve Politika Dergisi. Retrievedfrom https://dergipark.org.tr/en/pub/paradoks/issue/40191/478494.
19. Güneri, M. T. ve Yerli, Ö. (2019). ‘Mersin Kent Meydanlarının Peyzaj Mimarlığı Açısından Değerlendirilmesi’, Journal of Forestry, 15(1), pp. 24–37.
20. Hadavi, S., Kaplan, R. ve Hunter, M. C. R. (2015). ‘Environmental Affordances: A Practical Approachfor Design of Nearby Outdoor Settings in Urban Residential Areas’, Landscapeand Urban Planning, 134, pp. 19–32. doi: 10.1016/j.landurbplan. 2014.10.001.
21. Hinds, J., and Sparks, P. (2008). ‘Engaging with the Natural Environment: The Role of Affective Connection and Identity.’, Journal of Environmental Psychology, 28(2), pp. 109–20.
22. Juan, C. S., Subiza-Pérez, M. And Vozmediano, L. (2017). ‘Restorationand The City: The Role of Public Urban Squares’, Frontiersin Psychology8, pp. 1–13. doi: 10.3389/fpsyg.2017.02093.
23. Kocan, N. ve Budak, F. N. (2019). ‘Koruma ve Geliştirme Bağlamında Bursa Tophane Meydanı Peyzaj Tasarım Projesi’, International Journal of Scientific and Technological Research, 5(4), pp. 157–164. doi: 10.7176/jstr/5-4-16.
24. Miles, S. (2005). ‘’Our Tyne’: Iconic Regeneration and the Revitalisation of Identity in Newcastle Gateshead.’, Urban Studies, 42(5–6), pp. 913–26.
25. Oğurlu İ., (2014). Çevre-Kent İmajı-Kent Kimliği-Kent Kültürü Etkileşimlerine Bir Bakış. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 13(26): 275-293.
26. Oktay, D. (2002). ‘The Quest for Urban Identity in the Changing Context of the City’, Cities 19(4), pp. 261–71.
27. Project for Public Spaces (2000). How to Turn a Place Around A Handbook of Creating Successful PublicSpaces, New York: Project For Public Space.
28. Sağlık, A., Alkan, Y., Kelkit, A., Devecioğlu, N.E. ve Sağlık, E. (2016). ‘Meydanların Kent Kimliği Üzerine Etkileri: Çanakkale İskele Meydanı, Uluslararası Hakemli Tasarım ve Mimarlık Dergisi, (7), pp. 1–12. DOİ: 10.17365/TMD.2016716513.
29. Sağlık, E. ve Kelkit, A. (2019). ‘Kentsel Kimlik Bileşenlerinin Kent Kullanıcıları Tarafından Belirlenmesi: Örnek Kent Çanakkale’, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(1), pp. 63–79. doi: 10.28979/comufbed.539309.
30. Subiza-Pérez, M., Vozmediano, L. and San Juan, C.. (2020). ‘Welcome to Your Plaza: Assessing the Restorative Potential of Urban Squares through Survey and Objective Evaluation Methods.’, Cities, 100.
31. Tavakoli, N., (2010). The Role Of Physical Identity Of City in Urban Sustainability (The Case Study: Yazd, Iran). 14 Th. International Planning History Society Conference.
32. Altuğ Turan, İ , Gülgün, B . (2016). Kentsel Kimlik ve Kentli İlişkisi Üzerine Bir Araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi ,53 (2), 203-211. DOI: 10.20289/zfdergi.389147.
33. Ulutaş, E. (2019). ‘İmgeden Gerçekliğe: Kamusal Bir Mekân Olarak Meydan’, İçtimaiyat Sosyal Bilimler Dergisi.
34. Url-1. https://besiktas.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_08/05030313_ilcemizin_tarihi.pdf(Erişim tarihi; 15.01.2020).
35. Url-2 http://besiktas.bel.tr/sayfa/1794/tarihce Erişim tarihi; 16.02.2020).
36. Url 3. https://earth.google.com/web/search/be%c5%9fikta%c5%9f/@41.04184573,29.00662319,7.94085434a,1256.72596518d,35y,360h,0t,0r/data=CigiJgokCTvn16zSxURAESY09sr4WERAGQWGkT2c-D1AIeoAZEsDDDxA (Erişim tarihi; 17.02.2020).
37. Url-4 https://www.arkitera.com/haber/gecmisin-modern-mimarisi-2-besiktas-sisli/ (Erişim tarihi;(25.12.2019).
38. Url-5. http://www.odatasarim.com/proje_detay.php?proje_id=92(Erişim tarihi; 03.01.2020).
39. Url-6 http://www.ibb.gov.tr/trTR/Documents/KentselDonusumveMeydanlar/meydan/besiktas/besiktas.htm (Erişim tarihi;02.01.2020).
40. Uzgören, G. ve Erdönmez, M. E. (2017). ‘Kamusal Açık Alanlarda Mekân Kalitesi ve Kentsel Mekân Aktiviteleri İlişkisi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme’, Megaron, 12(1), pp. 41–56. doi: 10.5505/megaron.2016.42650.
41. Üresin, M. (2019). Sermaye ve Politikanın Şehirleri Yeniden Üretmesi ve Kamusal Alanların Dönüşümü: Beşiktaş Örneği, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.