Kağıt ve Kağıt Ürünleri İmalat Sektörünün Finansal Performansının Ölçek Temelinde Analizi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sektör Bilançolarında Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’de kağıt ve kağıt ürünleri imalat sektöründeki işletmelerin 2009-2019 yılları arasındaki finansal performansları ölçek temelinde analiz edilmiştir. Bu amaçla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası sektör bilançoları yardımıyla kağıt ve kağıt ürünleri imalat sektöründe faaliyet gösteren mikro, küçük, orta ve büyük ölçekli işletmelere ait bilanço ve gelir tabloları üzerinde oran analizi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca ölçek temelinde işletmelerin finansal başarısızlık riskleri Altman Z skor ve Springate Z skor modelleriyle hesaplanmıştır. Analiz sonucunda işletmelerin ölçekleri büyüdükçe likidite, finansal yapı ve karlılık performanslarının arttığı, faaliyet performansının ise değişkenlik gösterdiği saptanmıştır. Araştırmada ayrıca sektördeki mikro ölçekli işletmelerin genel olarak finansal başarısızlık riski içinde oldukları buna karşın ölçek büyüklüğü arttıkça işletmelerin finansal başarısızlık riskinin daha düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Finansal performans
• oran analizi
• finansal başarısızlık riski
• kağıt ve kağıt ürünleri imalat sektörü

Scale Based Financial Performance Analysis of the Paper and Paper Products Manufacturing Sector: A Research on Central Bank of the Republic of Turkey Company Accounts

Öz

In this study, financial performance of paper and paper products manufacturing sector companies between the years 2009-2019 in Turkey were analyzed basis of scale. For this purpose, with the help of the company accounts published by Central Bank of the Republic of Turkey, ratio analysis on balance sheets and income statements have been conducted of micro, small, medium and large-scale companies operating in the sector. In addition, financial failure risks of companies on scale basis have been calculated with Altman Z score and Springate Z score models. As a result of the analysis, it was determined that as the scale of the enterprises increased, their liquidity, financial structure and profitability performances increased, while the operating performance varied. As a result of the research, it was determined that micro-scale companies in the sector are generally in financial failure risk, however, as the size of the scale increases, the financial failure risk of the companies is lower.

Anahtar Kelimeler

• Financial performance
• ratio analysis
• risk of financial failure
• paper and paper products manufacturing sector

Kaynakça

1. 1. Akgüç Ö (2011). Finansal Yönetim. Avcıol Basım Yayın: İstanbul.
2. 2. Akgüç, Ö. (2013). Mali Tablolar Analizi. Arayış Yayınevi: İstanbul.
3. 3. Akyüz, K., Yıldırım, İ. (2019). Finansal oranlar ve firma değeri ilişkisi; kağıt ve kağıt ürünleri sanayi sektöründe bir uygulama. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 7(3), 1778-1792.
4. 4. Akyüz, K., Yıldırım, İ., Akyüz, İ. (2020). Birleşik oran analizi (dupont) yöntemi ile kağıt ve kağıt ürünleri sanayi sektöründe performans ölçümü. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 22(1), 164-169.
5. 5. Akyüz, K., Yıldırım, İ., Akyüz, İ., Ersen, N., Aydın, A. (2019). Kağıt ve kağıt ürünleri sanayi alanında faaliyet gösteren firmaların nakit dönüş süreleri analizi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 21(2) , 445-457.
6. 6. Altman, E.I. (1968). Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy. The Journal of Finance, 23(4), 589-609.
7. 7. Apan, M., Öztel, A. (2020). Bütünleşik entropi-edas yöntemi ile nakit akım odaklı finansal performans analizi: BIST orman, kâğıt, basım endeksi’nde işlem gören firmaların 2011-2018 dönem verisinden kanıtlar. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 22(1), 170-184.
8. 8. Aydemir, İ. (2018). Hastanelerde finansal performansın değerlendirilmesi: Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası hastane hizmetleri sektör bilançolarında bir uygulama. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 4(2) , 133-149.

9. 9. Bayrak, H., Bayrak, C., Güvendikler, M.E. (2020). Kağıt Sektör Raporu. Doğu Marmara Kalkınma Ajansı, Yayın No: 2020 SAR-KR-009, Kocaeli.
10. 10. Demirci, N. S. (2016). İmalat sanayi sektöründe kârlılığın belirleyicileri: TCMB sektör bilançolarıyla panel veri analizi (1996-2015). Ege Akademik Bakış, 17(3), 381-394.
11. 11. Doğan, Ö. (2020). T.C. merkez bankası sektör bilançoları üzerinden deniz yolu yük taşımacılığının finansal performans analizi . Turkish Journal of Maritime and Marine Sciences , 6(2) , 191-206.
12. 12. Hodul, Y. (2010). Atık Kağıttan Kağıt Üretimi Sanayi Profili. Sanayi Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü, Ankara.
13. 13. Iskenderoglu, Ö., Karadeniz, E., Ayyıldız, N. (2017). Türkıye Enerji Sektöründe Sermaye Yapısını Belirleyen Değişkenlerin Analizi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sektör Bilançoları Üzerinde Bir Arastırma. Muhasebe ve Denetime Bakış, 17(51), 73-91.
14. 14. İskenderoğlu, Ö., Karadeniz, E., Ayyıldız, N. (2015). Enerji sektörünün finansal analizi: Türkiye ve Avrupa enerji sektörü karşılaştırması. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(3), 86-97.
15. 15. İSO (2018). Kağıt ve Kağıt Ürünleri İmalat Sanayi. Küresel Rekabette İstanbul Sanayi Odası Meslek Komiteleri Sektör Stratejileri Projesi, İstanbul Sanayi Odası, İstanbul.
16. 16. İtik, Ü. (2019). Kâğıt sektöründe faaliyet gösteren Bist’te kayıtlı şirketlerin firma değerine etki eden faktörlerin panel veri analizi ile incelenmesi: 2010 -2018. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 6(44), 3474-3483.
17. 17. Karadeniz, E. (2016). Hastane hizmetleri alt sektörünün finansal performansının incelenmesi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası sektör bilançolarında bir uygulama. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 19(2), 101-114.
18. 18. Karadeniz, E., Dalak, S., Beyazgül, M., Günay, F. (2016). Konaklama ve yiyecek hizmetleri alt sektöründeki küçük, orta ve büyük ölçekli işletmelerin finansal performansının karşılaştırmalı tablolar analiz tekniği ile incelenmesi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 18(3), 631-657.
19. 19. Karapınar, A., Zaif, F. (2018). Finansal Analiz. Gazi Kitabevi: Ankara.
20. 20. Kiyak, D., Labanauskaite, D. (2012). Assessment of the practical application of corporate bankruptcy prediction models. Economics and Management, 17(3), 895-905.
21. 21. Koşan, L., Karadeniz, E. (2014). Konaklama ve yiyecek hizmetleri alt sektörünün finansal performansının dupont finansal analiz sistemi kullanılarak incelenmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 11(2), 75-89.
22. 22. Öğünç, H. (2018). Gıda ve tekstil sektörlerinin karşılaştırmalı finansal analizi (2014-2016 Dönemi). Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 1(1), 53-70.
23. 23. Sel, A., Zengin, N. (2020). BİST’te işlem gören kağıt sektöründeki firmaların finansal performanslarının incelenmesi: 2014-2018. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 7(49), 90-101.
24. 24. Springate, G. L. V. (1978). Predicting The Possibility of Failure in a Canadian Firm”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi (yayımlanmamış), Simon Eraser University.
25. 25. Şamiloğlu, F., Akgün, A.İ. (2015). Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Finansal Tablolar Analizi. Ekin Basım Yayın Dağıtım: Bursa.
26. 26. TCMB (2020). Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kağıt ve Kağıt Ürünleri İmalat Sektör Bilançoları, http://www3.tcmb.gov.tr/sektor/2020/#/tr/C/17 /kagit-ve-kagit-urunlerinin-imalati (04.01.2021).
27. 27. TCMB (2020). Türkiye Cumhuriyet Sektör Bilançoları Metaveri, http://www3.tcmb.gov.tr/sektor/2020/dosyalar/menu/metadata_tr.pdf (04.01.2021).
28. 28. Toroslu, V.M., Durmuş, N.C. (2016). Finansal Tablolar Analizi. Seçkin Yayıncılık: Ankara.