Türkiye Orman Endüstri Sektörü Altında Faaliyet Gösteren Kağıt, Orman ve Mobilya Firmalarının Finansal Performanslarının Entropi Temelli PROMETHEE Yöntemiyle Analizi

Öz

Çalışmada, Türkiye kâğıt ürünleri, orman ürünleri ve mobilya sektörlerinde yer alan on beş işletmenin finansal performansını belirlemek için Entropi temelli PROMETHEE yöntemiyle bir değerlendirme sistemi oluşturulmuş, değerlendirme göstergelerine göre işletmelerin Borsa İstanbul (BIST) hisselerinin pandemi dönemi ve öncesi mevcut gelişmelere gösterdikleri tepki yansıtılmaya çalışılmıştır. Finansal performans oranlarını kapsayan on bir kriter pandemi ve öncesi yıllar için birlikte değerlendirilmiştir. Ağırlıklandırılmış kriterlere göre hisselerin tercih sıralaması oluşturulmuştur. Bu sıralamada ALKA (K1) ve SUMAS (OM4) hissesinin pandemi ve öncesi dönemde en iyi performansı gösterdiği görülmüştür. Genel olarak orman endüstri sektöründe faaliyet gösteren firmaların pandemiden minimum etkilendiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Finansal performans
• entropi
• PROMETHEE
• pandemi

Analysis of Financial Performance of Paper, Forest and Furniture Companies Operating Under The Turkish Forest Industry Sector by Entropy-Based Promethee Method

Öz

In the study, Turkey’s paper products, wood products and furniture sectors located to determine the financial performance of the fifteen business Entropy weighted PROMETHEE method with an evaluation system was created, and according to the evaluation indicators, the reaction of the enterprises to the current developments of Borsa Istanbul (BIST) stocks during, and before the pandemic was tried to be reflected. Eleven criteria covering financial performance ratios have been evaluated together for the years before and after the pandemic. According to the weighted criteria, the preference ranking of the stocks has been established. In this ranking, the stock of ALKA (K1) and SUMAS (OM4) showed the best performance in the pandemic and pre-pandemic period. In general, it has been determined that companies operating in the forest industry sector are minimally affected by the pandemic.

Anahtar Kelimeler

• Financial performance
• entropy
• PROMETHEE
• pandemic

Kaynakça

1. Albadvi, A., Chaharsooghi, S. K., Esfahanipour, A. (2007). Decision making in stock trading: An application of PROMETHEE. European journal of operational research, 177(2), 673-683.
2. Ayçin, E., Güçlü, P. (2020). BIST Ticaret Endeksinde Yer Alan İşletmelerin Finansal Performanslarının Entropi ve MAIRCA Yöntemleri ile Değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (85), 287-312.
3. BAKKA, (2012). Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı, TR81 Düzey 2 Bölgesi Mobilya ve Orman Ürünleri Sektör Analizi Raporu, 248 s.
4. Behzadian, M., Kazemzadeh, R. B., Albadvi, A., Aghdasi, M. (2010). PROMETHEE: A comprehensive literature review on methodologies and applications. European journal of Operational research, 200(1), 198-215.
5. Bhunia, A., Mukhuti Sri S., Roy Sri G., (2011). “Financial Performance Analysis-A Case Study”, Current Research Journal of Social Sciences 3(3): 269-275.
6. Brans, J., Mareschal, B. (2005). “PROMETHEE methods”, Decision in Multicriteria Decision Analysis: State of the Art Surveys (J. Figueira, S. Greco and M. Ehrgott, Eds), (78):163-196.
7. Ege, İlhan, Topaloğlu, E. E., Özyamanoğlu, M. (2013). Finansal performans ile kurumsal yönetim notlari arasindaki ilişki: BIST üzerine bir uygulama. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 5(9), 100-117.
8. Geldermann, J., Lerche, N. (2014). “Leitfaden Zur Anwendung Von Methoden Der Multikriteriellen Entscheidungsunterstützung”, Georg-Agust Universitaet Göttingen, Lehrstuhl Für Produktion Und Logistik. s. (1-68).

9. Greco, S., Figueira, J., Ehrgott, M. (2016). Multiple criteria decision analysis (Vol. 37). New York: Springer.
10. Gumus, H., Aydemir, D., Altuntas, E., Kurt, R., Imren, E. (2020). Cellulose nanofibrils and nano-scaled titanium dioxide-reinforced biopolymer nanocomposites: Selecting the best nanocomposites with multicriteria decision-making methods. Journal of Composite Materials, 54(7), 923-935.
11. Hsieh, T. Y., Lu, S. T., Tzeng, G. H. (2004). Fuzzy MCDM approach for planning and design tenders selection in public office buildings. International journal of project management, 22(7), 573-584., Vol: 22.
12. Huang, W., Zhang, Y., Yu, Y., Xu, Y., Xu, M., Zhang, R., Dieu, G.J., Yin, D. Liu, Z. (2021). Historical data-driven risk assessment of railway dangerous goods transportation system: Comparisons between Entropy Weight Method and Scatter Degree Method. Reliability Engineering & System Safety, 205, 107236.
13. Ignatius, J., Behzadian, M., Malekan, H. S., Lalitha, D. (2012). Financial performance of Iran's Automotive sector based on PROMETHEE II. In 2012 IEEE International Conference on Management of Innovation & Technology (ICMIT) (pp. 35-38). IEEE.
14. Imren, E., Kurt, R., Yucedag, C., Bilir, N., Ozel, H. B., Cetin, M., Sevik, H. (2021). Selection of Superior Clones by the Multi-Dimensional Decision-Making Techniques in Scots Pine Seed Orchard. Journal of Forests, 8(1), 13-22.
15. İstek, A., Özlüsoylu, İ., Kızılkaya, A.. (2017). Türkiye Ahşap Esaslı Levha Sektör Analizi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 19 (1) , 132-138.
16. KAP, (2021). Kamu aydınlatma platformu, https://www.kap.org.tr/tr/, (Erişim tarihi:15.02.2021).
17. Konak, T., Elbir, G., Yılmaz, S., Karataş, B. M., Durman, Y., Düzakın, H. (2018). Borsa İstanbul’da İşlem Gören Tekstil Firmalarının TOPSIS ve MOORA Yöntemi ile Analizi. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(1), 11-44.
18. Metin, S., Yaman, S., Korkmaz, T. (2017). Finansal performansın TOPSIS ve MOORA yöntemleri ile belirlenmesi: BİST enerji firmaları üzerine karşılaştırmalı bir uygulama. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 371-394.
19. Meydan, C., Yıldırım, B. F., Senger, Ö. (2016). BİST’te işlem gören gıda işletmelerinin finansal performanslarının gri ilişkisel analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (69), 147-171.
20. Ömürbek, N, Eren, H, Dağ, O. (2017). ENTROPİ-ARAS ve ENTROPİ-MOOSRA Yöntemleri İle Yaşam Kalitesi Açısından AB Ülkelerinin Değerlendirilmesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10 (2), 29-48.
21. Özdağoğlu, A., Yakut, E., Bahar, S, (2017). “Machine selection in a dairy product company with Entropy and SAW method integration”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(1), ss. 341-359.
22. Özdemir, A. İ., N. Y. Seçme (2009), “İki Aşamalı Stratejik Tedarikçi Seçiminin Bulanık TOPSIS Yöntemi ile Analizi”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 11(2), 79-112.
23. Özden, Ü. H., Başar, Ö. D., Kalkan, S. B. (2012). İMKB’de işlem gören çimento sektöründeki şirketlerin finansal performanslarının vıkor yöntemi ile sıralanması. Ekonometri ve İstatistik e-Dergisi, (17), 23-44.
24. Shannon, C. E. (1948). A mathematical theory of communication. Bell Syst. Tech. J. 27, 379-423. https://doi.org/10.1002/j.1538-7305.1948.tb01338.x.
25. Shannon, C. E. (2001). A mathematical theory of communication. ACM SIGMOBILE mobile computing and communications review, 5(1), 3-55.
26. Soba, M., Eren, K. (2011). Topsis Yöntemini Kullanarak Finansal Ve Finansal Olmayan Oranlara Göre Performans Değerlendirilmesi, Şehirlerarasi Otobüs Sektöründe Bir Uygulama. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 11(21), 23-40.
27. TOBB, (2015). Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Orman Ürünleri Meclisi Sektör Raporu, 44 s.
28. Uygurtürk, H., Korkmaz, T. (2012). Finansal Performansın TOPSIS Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi ile Belirlenmesi: Ana Metal Sanayi Işletmeleri Üzerine bir Uygulama. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(2): 95-115.
29. Vincke, J. P., and Brans, P. (1985). A preference ranking organization method. The PROMETHEE method for MCDM. Management Science, 31(6), 647-656.
30. Wang, Y. J. (2009). Combining grey relation analysis with FMCGDM to evaluate financial performance of Taiwan container lines. Expert Systems with Applications, 36(2), 2424-2432.
31. Wu, J., Sun, J., Lıang, L., Zha, Y. (2011). Determination of weights for ultimate cross efficiency using Shannon ENTROPY. Expert Systems With Applications, 38 (5), 5162-5165.
32. Yağcı, C.D. (2021). Ege Mobilya Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği, http://www.eib.org.tr/birlikler-agac-birlik-detay.asp (Erişim tarihi:11.02.2021).
33. Yıldırım, İ., Alevli, C ve Akyüz, K.C. (2016). Odun Esaslı Levha Sektörünün Dış Ticaret Analizi ve Tahmini. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 16 (2): 370-382.
34. Zeleny, M. (2012). Multiple criteria decision making Kyoto 1975 (Vol. 123). Springer Science & Business Media.
35. Zhao, D., Li, C., Wang, Q., Yuan, J. (2020). Comprehensive evaluation of national electric power development based on cloud model and entropy method and TOPSIS: A case study in 11 countries. Journal of Cleaner Production, 277, 123190.