ANLAŞMALI BOŞANMA DÂVALARINDA TALEP EDİLMEYEN İŞTİRAK NAFAKASININ SONRADAN TALEP EDİLMESİ

Öz

Anlaşmalı boşanma; her iki eşin de boşanmanın finansal neticeleri ve çocukların durumu konularında mutabık kalmaları ya da aralarındaki bu anlaşmayı hâkimin değiştirmesi durumunda değişikliği uygun bulmaları koşuluyla en az bir yıl sürmüş olan evliliklerini mahkeme kararı ile sona erdirmeleridir. Anlaşmalı boşanmak üzere mahkemeye başvurulduğunda, iştirak nafakası ile ilgili bir anlaşma yapılmış olmasa da gerekiyor ise hâkim uygun bir miktar nafaka takdir etmelidir. Somut olayda farklı olasılıklarla da karşılaşılabilir: Velâyet hakkını fiilen kullanacak olan taraf çocuğu için nafaka istemediğini açıkça ifade edebilir. Çocuğun bakımı ve eğitimi için nafaka ihtiyacı sonradan ortaya çıkabilir. Miktar belirterek nafaka isteminde bulunulmuş olabilir… Önemli bir tartışma konusu, iştirak nafakasının arabuluculuğa elverişli olup olmadığıdır. Bu noktada mevcut düzenlemelerin savunulacak görüş ile uyumluluğu da göz ardı edilmemelidir.

Anahtar Kelimeler

• Anlaşmalı boşanma
• İştirak nafakası
• Kamu düzeni
• Velâyet
• Arabuluculuk

SUBSEQUENT DEMAND OF CHILD SUPPORT THAT WAS NOT CLAIMED IN ADVANCE IN CONSENSUAL DIVORCE CASES

Öz

Consensual divorce is putting an end to a marriage union which has lasted at least one year, by court decision provided that the spouses agree on both “the financial consequences” and “the legal consequences of divorce regarding the children”. Also, the parties should not show any objection in anyway in case the judge makes a change in the agreement made by them. In case an application is made to the court for a consensual divorce, despite there is no agreement regarding the child support for custodial parent, the judge should determine an appropriate amount of child support payment, if necessary. In a specific case, different possibilities may be encountered: The party which will actually hold the custody of the child may clearly state that they do not want alimony for their child. The need for alimony for the child’s care and education may arise later. A request for alimony may have been made by specifying the amount... The significant issue of discussion is whether child support is suitable for mediation or not. At this point, the compatibility of existing regulations with the view to be defended should not be ignored.

Anahtar Kelimeler

• Consensual divorce
• Child support
• Public order
• Custody
• Mediation.

Kaynakça

1. Acar Ünal, “Özlem, Benimle Boşanır Mısın?!: Boşanmanın Hukuki Sonuçları Bakımından Arabuluculuğun Uygulanabilirliği”, A. Yeşilırmak, Y. Bozkurt Gümrükçüoğlu, G. A. Yakacak ve Ö. F. Kafalı (Ed.): Arabuluculuğun Geleceği Sempozyumu: Bildiri Tam Metin Kitabı 14 Kasım 2020, İstanbul: İbn Haldun Üniversitesi Yayınları, https://openaccess.ihu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12154/1545/Acar%2C%20Ö.pdf?sequence=1&isAllowed=y.
2. Akıntürk, Turgut/Ateş, Derya, Türk Medenî Hukuku Aile Hukuku, 21. B, C. 2, İstanbul 2019.
3. Akıntürk, Turgut, “Boşanmanın Hukukî Sonuçları”, Ankara Hukuk Fakültesi Ellinci Yıl Armağanı 1925-1975, C. II, s. 175-204, Boşanma Hukuku Haftası, Ankara 1977, http://kitaplar.ankara.edu.tr/dosyalar/pdf/385.pdf.
4. Aras, Bahattin, Boşanma Davalarında Yargılama Usulü ve Aile Mahkemeleri, Adalet Yayınevi, Ankara, 2007.
5. Arslan, Ramazan/Yılmaz, Ejder/Taşpınar Ayvaz, Sema/Hanağası Emel, Medenî Usul Hukuku, Güncellenmiş 8. Baskı, Ankara 2022.
6. Atalı, Murat/Ermenek, İbrahim/Erdoğan, Ersin, Medenî Usûl Hukuku, B. 5, Ankara 2022.
7. Basım, Aybüke, “Anlaşmalı Boşanma Bir Çekişmesiz Yargı İşi Midir?”, Adalet Dergisi, Y. 2022, S. 69, s. 513-554, https://pdf.trdizin.gov.tr.
8. Berki, Şakir, Medenî Hukuk: Umumi Esaslar Şahıs ve Aile Hukuku, Ankara 1961.

9. Bozdağ, Gonca Gülfem, “Arabuluculuk ve Arabuluculuğun Ebeveynler Arasındaki Uluslararası İhtilaflarda Uygulanabilirliği”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2016, C. XX, S. 1, s. 101-136, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/789007.
10. Budak, Ali Cem, Türk Hukukunda Çekişmesiz Yargı, Medenî Usûl ve İcra-İflâs Hukukçuları Toplantısı IV, Türkiye Barolar Birliği Yayınları: 108, 1. B., s. 128-187, Ankara 2006, http://tbbyayinlari.barobirlik.org.tr/TBBBooks/mu-2005-327.pdf.
11. Ceylan, Ebru, “İştirak Nafakasının Belirlenmesiyle İlgili Seçilmiş Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Y. 2017, S. 133, s. 299-324, http://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/m2017-133-1702.
12. Çalışkan, Mustafa, “Anlaşmalı Boşanmada Arabuluculuk”, Arabuluculuk Yıllığı 2020 (Editörler: Begüm Kocamaz-Baybüke Kurtuluş), s. 57-81, Ankara 2020.
13. Çetiner, Selma, “Velayet Müessesesinin Tarihi Gelişimi ve Hukuki Niteliği”, Prof. Dr. Şeref ERTAŞ’a Armağan: Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2017, C. 19, Özel Sayı, s. 25-46, https://hukuk.deu.edu.tr/wp-content/uploads/2017/11/2-SELMA-CETINER.pdf.
14. Dedeağaç, Ender, “Avukatlıkta Arabuluculuk”, Hukuk Merceği 12: Konferanslar ve Paneller 25 Nisan 2008 — 24 Temmuz 2008, Ankara Barosu Yayınları, Ankara 2010, http://www.ankarabarosu.org.tr/siteler/1940-2010/Kitaplar/pdf/h/hm12.pdf, https://ankarabarosu.org.tr/serve/file/6b95a8ba-80d8-11eb-9d0c-10050145887d/hm12.pdf.
15. Doğan, İzzet, “Anlaşmalı Boşanma”, İstanbul Barosu Dergisi, Y. 2007, C. 81,-S. 5, s. 1933-1943, https://www.istanbulbarosu.org.tr/files/Yayinlar/Dergi/doc/ibd20075.pdf.
16. Dural, Mustafa/Öğüz, Tufan/Gümüş, Mustafa Alper, Türk Özel Hukuku C. III Aile Hukuku, 11. B., İstanbul 2016.
17. Erdem, Mehmet/Makaracı Başak, Aslı, Aile Hukuku, 2. B, Ankara 2024.
18. Feyzioğlu, Feyzi Necmeddin, Aile Hukuku, 3. B, İstanbul 1986.
19. Gençcan, Ömer Uğur, “HMK Sonrasında Velâyetin Değiştirilmesi Davalarında Yargıtay Uygulaması”, İzmir Barosu Dergisi, Ocak 2015, s. 143-180, http://www.izmirbarosu.org.tr/IzmirBaro/pdf/yayinlar/2015-1.pdf.
20. Gençcan, Ömer Uğur, İstanbul Barosu Staj Eğitim Merkezi Cumartesi Forumları: Aile Mahkemelerinde 6100 Sayılı Yasa Uygulamaları, 1. B., İstanbul Barosu Yayınları, İstanbul 2013, s. 15-34, https://www.istanbulbarosu.org.tr/files/Yayinlar/Kitaplar/doc/cmtfrmrejim.pdf (Aile Mahkemeleri)
21. Gençcan, Ömer Uğur, “Anlaşmalı Boşanma Davalarında “Anlaşma” Aldatmacası”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Mart-Nisan 2012, Y. 24, S. 99, s. 303-310, http://portal.ubap.org.tr/App_Themes/Dergi/2012-99-1163.pdf.
22. Gençcan, Ömer Uğur, Aile Hukuku, Ankara 2011.
23. Gençcan, Ömer Uğur, Boşanma Tazminat ve Nafaka Hukuku, Yetkin Yayınları, Ankara 2010. (Tazminat ve Nafaka)
24. Görgün, L. Şanal/Börü, Levent/Kodakoğlu, Mehmet, Medenî Usûl Hukuku, 10. B, Ankara 2021.
25. Gülel, İlhan, “Tıbbi Müdahale Sözleşmesine Uygulanacak Hükümler”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Y. 2, C. 1, S. 5 (20 Nisan 2011), s. 585-644, https://pdf.trdizin.gov.tr.
26. Gürsoy, Kemal Tahir, “Eşlerin Anlaşması Suretiyle Boşanma”, Ankara Hukuk Fakültesi Ellinci Yıl Armağanı 1925-1975, C. 2, Boşanma Hukuku Haftası, Ankara 1977, s. 127-163, https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12575/10324/ellinci%20y%C4%B1l%20arma%C4%9Fan%C4%B1%202.cilt.pdf?sequence=1&isAllowed=y.
27. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Hukuki Müzakere Toplantıları 06-09 HAZİRAN 2013 – İSTANBUL, s. 1-8, http://hmt.hsyk.gov.tr/konular/adli-yargi/ozel-hukuk/7-aile-hukuku/2.pdf.
28. Hamzaçebi, Mehmet, “Türk Medeni Kanununa Göre Boşanma ve Ayrılık Hallerinde Tedbir, Yoksulluk ve İştirak Nafakası (Düzenleniş Biçimi, Mukayesesi, Uygulamadaki Yeri ve Değeri)”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2002, C. 10, S. 3-4, s. 23-48.
29. Hamzaçebi, Mehmet, “Boşanma Öncesi ve Sonrasında Nafaka”, Yargıtay Dergisi Temmuz 2000, s. 359-391, http://www.yargitaydergisi.gov.tr/dergiler/yd/temmuz2000.pdf.
30. Kaleli, Şakir, Nafaka Davaları, Yargıtay Dergisi Ocak Nisan 1978, s. 115-131, www.yargitaydergisi.gov.tr/journalContent/12.
31. Kamacı, Mahmut, “Türk Milletlerarası Özel Hukukunda Nafaka ve Bu Konudaki Türkiye’nin Katıldığı Milletlerarası Özel Hukuk Sözleşmeleri”, Yargıtay Dergisi Ekim 1998, s. 508-539.
32. Karakaya, Ramazan, Aile Mahkemelerinde Güncel Sorunlar, Hukuk Merceği 12: Konferanslar ve Paneller 25 Nisan 2008 — 24 Temmuz 2008, Ankara Barosu Yayınları, Ankara 2010, https://ankarabarosu.org.tr/serve/file/6b95a8ba-80d8-11eb-9d0c-10050145887d/hm12.pdf.
33. Kılıçoğlu, Ahmet M., Aile Hukuku, 6. B., Ankara 2022.
34. Köprülü, Bülent/Kaneti, Selim, Aile Hukuku, 2. B., İstanbul 1989.
35. Köseoğlu, Bilâl/Kocaağa, Köksal, Aile Hukuku ve Uygulaması, 1. B., Türkiye Barolar Birliği Yayınları: 163, Ankara 2009, http://tbbyayinlari.barobirlik.org.tr/TBBBooks/ah-2009-203.pdf.
36. Özbek, Mustafa, “Avukatlıkta Arabuluculuk”, Hukuk Merceği 12: Konferanslar ve Paneller 25 Nisan 2008 — 24 Temmuz 2008, Ankara Barosu Yayınları, Ankara, 2010, http://www.ankarabarosu.org.tr/siteler/1940-2010/Kitaplar/pdf/h/hm12.pdf, https://ankarabarosu.org.tr/serve/file/6b95a8ba-80d8-11eb-9d0c-10050145887d/hm12.pdf.
37. Özdemir, Nevzat, Türk Hukukunda Anlaşmalı Boşanma, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı, Doktora Tezi, http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/TEZ/37849.pdf, İstanbul 2003.
38. Özdoğan, Ayça, Boşanmanın Yan Sonuçlarına Bağlı Taleplerde Arabuluculuk, Aile ve Miras Hukukunda Uzman Arabuluculuk, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığı, https://adb.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/1832021210317Aile_ve_Miras.pdf, Ankara 2020.
39. Öztan, Bilge, Aile Hukuku, 6. B., Ankara 2015.
40. Öztan, Bilge, Medenî Hukuk’un Temel Kavramları, 39. B., Ankara 2014.
41. Özuğur, Ali İhsan, Nafaka Hukuku, 5. B., Ankara 2014.
42. Pekcanıtez, Hakan/Atalay, Oğuz/Özekes, Muhammet, Medenî Usûl Hukuku Ders Kitabı, 9. B., İstanbul 2021.
43. Ruhi, Canan/Ruhi, Ahmet Cemal, Nafaka Hukuku, 4. B., Ankara 2021.
44. Seçer, Öz, “Anlaşmalı Boşanmada Eşlerin Yaptıkları Anlaşma”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2016, C. 7, S. 2, s. 259-286, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/417812.
45. Sırma, Özgecan, Yoksulluk ve İştirak Nafakası, 1. B., İstanbul 2022.
46. Sonat, K. Ali, “Ana Babanın Eğitimi Devam Eden Ergin Çocuğa Karşı Nafaka Yükümlülüğü”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi – Hukuk Araştırmaları Dergisi, C. 19, S. 1, s. 235-291, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/793377.
47. Şimşek, Mustafa, Soybağı: Tanıma ve Babalık, Evlat Edinme, Velayet, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü Etkinliği: Yeni Medeni Yasanın Aile Hukukuna Getirdiği Yenilikler ve Uygulaması (6-7 Mart 2003), s. 130-177, Türkiye Barolar Birliği, Ankara 2003, http://tbbyayinlari.barobirlik.org.tr/TBBBooks/ymy-2003-404.pdf.
48. T.C. Adalet Bakanlığı, İnsan Hakları Eylem Planı, Mart 2021, https://rayp.adalet.gov.tr/resimler/1/dosya/insan-haklari-ep02-03-202115-14.pdf.
49. Tekin, Helin Neval, Anlaşmalı Boşanma, 1. B., Ankara 2019.
50. Tekinay, Selâhattin Sulhi, Türk Aile Hukuku, 7. B., İstanbul 1990. Tutumlu, Mehmet Akif, Boşanma Yargılaması Hukuku, 2. B., C. II, Ankara 2009.
51. Türkmen, Ahmet, “Eğitim Nafakası (TMK m. 328/II)”, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, Y. 2013, C. 8, S. Özel, s. 2707-2764, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/179498.
52. Uyar, Talih, Yargıtay HGK., E. 2013/3-386, K. 2013/306, T. 06.03.2013 Sayılı Karar, İstanbul Barosu Dergisi, Y. 2013, C. 87, S. 6, https://www.istanbulbarosu.org.tr/YayinDetay.aspx?ID=414&desc=Cilt:87-Say%C4%B1:2013/6.
53. Uyumaz, Alper/Erdoğan, Kemal, “Aile Hukukundan Doğan Uyuşmazlıkların Alternatif Çözüm Yolları”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Y. 2015, C. 17, S. 1, s. 119-169, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/753664.
54. Yavuz, Nihat, Öğretide ve Uygulamada Nafaka, Nişan ve Eşlerin Katkı Payı ile İlgili Davalar, Ankara 2008.
55. Yıldırım, Kamil, “Alman Hukukunda Çekişmesiz Yargı”, Medenî Usûl ve İcra-İflâs Hukukçuları Toplantısı IV, Türkiye Barolar Birliği Yayınları: 108, 1. B., s. 18-48, Ankara 2006, http://tbbyayinlari.barobirlik.org.tr/TBBBooks/mu-2005-327.pdf.
56. Zevkliler Aydın/Acabey M. Beşir/Gökyayla K. Emre, Zevkliler Medeni Hukuk: Giriş, Başlangıç Hükümleri, Kişiler Hukuku, Aile Hukuku, 5. B, Ankara 1997.
57. ELEKTRONİK KAYNAKLAR https://adb.adalet.gov.tr
58. http://www.ankarabarosu.org.tr
59. https://dergipark.org.tr
60. https://dspace.ankara.edu.tr
61. https://hukuk.deu.edu.tr
62. http://hmt.hsyk.gov.tr
63. http://www.istanbulbarosu.org.tr
64. http://www.izmirbarosu.org.tr
65. https://karararama.yargitay.gov.tr (“Yargıtay – Karar Arama”)
66. https://kazanci.com.tr (“Kazancı”)
67. http://kitaplar.ankara.edu.tr
68. http://nek.istanbul.edu.tr
69. https://openaccess.ihu.edu.tr
70. https://pdf.trdizin.gov.tr/
71. http://portal.ubap.org.tr
72. https://rayp.adalet.gov.tr
73. http://www.resmigazete.gov.tr
74. http://www.taa.gov.tr
75. http://tbbyayinlari.barobirlik.org.tr
76. https://www.tbmm.gov.tr
77. http://www.yargitay.gov.tr/
78. http://www.yargitaydergisi.gov.tr