Muhammed Said Ramazan el-Bûtî’nin Mezhepsizlik Söylemine Yaklaşımı
Öz
Muhammed Said Ramazan el-Bûtî, siyasî, ilmî ve sosyal yönden çok ciddi gelişmelerin yaşandığı bir dönemde yaşamış bir alimdir. Fıkıh ve kelam bilgisi, davetçiliği, çalışmaları ve siyasi tercihleriyle gündeme gelen Bûtî, dinî ilimler alanının birçoğunda eserler kaleme almış ve ardından büyük bir fikrî miras bırakmıştır. İslam hukukunun klasik ilmi metodunu modernist veya göreceli tepkilere karşı savunan Bûtî, bir fıkıh âlimi olarak esas kaygısı klasik ve geleneksel fıkhın modern iddiada kaybolması ve İslam’ın gövdesi mahiyetinde olan bölgenin zarar görmesindedir. Onun asıl ve en mühim çalışmaları aşırı selefi düşünceye karşı mücadeleye ayrılmıştır. Eserlerinde mezhep ve mezhebe bağlılık üzerinde özellikle duran Bûtî, mezhepsizlik üzerine el-Lamezhebiyye adlı eserini yazmıştır. Fıkhî mezheplere bağlanmanın meşru ve gerekli olduğunu savunan Bûtî, Müslümanların fıkıh bilgisinde aynı olmadıkları ve bütün Müslümanlardan içtihat derecesine ulaşmalarını beklemenin uygun olmadığı iddiasını destekler. Dolayısıyla bilmeyenlerin, bilenlere tabi olmasının elzem olduğunu savunan bir duruş sergilemektedir. Alimlerin çabalarını basite alan, her bireyi fakihlerin görüşlerine itimat etmemeye yönlendiren, farklı fıkıh ekollerin görüşlerini salt bir ekole sıkıştırmayı hedefleyen ve dört mezhebin icmasına mukabil Kitap ve Sünnet’in itikat, ibadet ve ahlak sahasında muteber kaynaklar olduğuna ısrar eden fıkıh ekolleri karşıtı olan tarafı tenkit eder. Bu çalışmamızda Bûtî’nin videoları, dersleri ve eserleri çerçevesinde mezheplere olan bakışı ele alınarak bu minvalde kullandığı argümanlar ve deliller ele alınmaya çalışılmış ve bu çerçevede görüşleri üzerine bir değerlendirme yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
şimdiden teşekkür ediyorum...
Kaynakça
- Âmidî, Ebü’l-Hasen Seyfüddîn Alî b. Muhammed b. Sâlim. el-İhkâm fî usûli’l-ahkâm. 4 Cilt. Beyrut: el-Mektebetu’l-İslamiyye 1406/1986.
- Apaydın, H. Yunus. “İctihad” DİA. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları., 2000.
- Aslan, Bedri. “Nasırüddin el-Elbânî’nin Taklid ve Mezhep Telakkisi”, İslâm Düşüncesinde Eleştiri Kültürü ve Tahammül Ahlâkı IV, ed. Murat Serdar-Abdullah Arca, İslami İlimler Araştırma Vakfı, İstanbul: 2022.
- Aslan, Mahsum. “Muhammed Said Ramazan el-Bûtî’nin Hayatı, Eserleri, İlmî Kişiliği ve Fıkıhçılığı”. Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17/1 (2015): 350.
- Aslan, Mehmet Selim. Kavram Atlası İslam Hukuku II, 2 cilt. Ankara: Gazi Kitabevi, 2020.
- Ayengin, Tevhit. “Fıkhî Mezheplerin Bağlayıcılığına Dair”. İlahiyat Akademi: Altı Aylık Uluslararası Akademik Araştırma Dergisi. 5, (2017), 59-75.
- Bedir, Mürteza. “Selefîliğin Modern Fıkıh Düşüncesi Üzerindeki Etkileri”, Tarihte ve Günümüzde Selefîlik Milletlerarası Tartışmalı İlmî Toplantı, İstanbul: Ensar yy. 2014, 269-279.
- Bûtî, Muhammed Said Ramazan. Hâzâ vâlidî min vilâdetihi ilâ vefâtihi. Çev. Abdulhadi Timurtaş. İstanbul: Kent Yayınları, 2007.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
25 Haziran 2023
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2023
Gönderilme Tarihi
29 Mart 2023
Kabul Tarihi
9 Haziran 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: 1
APA
Akdoğan, F., & Aslan, M. (2023). Muhammed Said Ramazan el-Bûtî’nin Mezhepsizlik Söylemine Yaklaşımı. Batman Akademi Dergisi, 7(1), 36-57. https://doi.org/10.58657/batmanakademi.1272844
AMA
1.Akdoğan F, Aslan M. Muhammed Said Ramazan el-Bûtî’nin Mezhepsizlik Söylemine Yaklaşımı. BAD. 2023;7(1):36-57. doi:10.58657/batmanakademi.1272844
Chicago
Akdoğan, Ferhat, ve Mahsum Aslan. 2023. “Muhammed Said Ramazan el-Bûtî’nin Mezhepsizlik Söylemine Yaklaşımı”. Batman Akademi Dergisi 7 (1): 36-57. https://doi.org/10.58657/batmanakademi.1272844.
EndNote
Akdoğan F, Aslan M (01 Haziran 2023) Muhammed Said Ramazan el-Bûtî’nin Mezhepsizlik Söylemine Yaklaşımı. Batman Akademi Dergisi 7 1 36–57.
IEEE
[1]F. Akdoğan ve M. Aslan, “Muhammed Said Ramazan el-Bûtî’nin Mezhepsizlik Söylemine Yaklaşımı”, BAD, c. 7, sy 1, ss. 36–57, Haz. 2023, doi: 10.58657/batmanakademi.1272844.
ISNAD
Akdoğan, Ferhat - Aslan, Mahsum. “Muhammed Said Ramazan el-Bûtî’nin Mezhepsizlik Söylemine Yaklaşımı”. Batman Akademi Dergisi 7/1 (01 Haziran 2023): 36-57. https://doi.org/10.58657/batmanakademi.1272844.
JAMA
1.Akdoğan F, Aslan M. Muhammed Said Ramazan el-Bûtî’nin Mezhepsizlik Söylemine Yaklaşımı. BAD. 2023;7:36–57.
MLA
Akdoğan, Ferhat, ve Mahsum Aslan. “Muhammed Said Ramazan el-Bûtî’nin Mezhepsizlik Söylemine Yaklaşımı”. Batman Akademi Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2023, ss. 36-57, doi:10.58657/batmanakademi.1272844.
Vancouver
1.Ferhat Akdoğan, Mahsum Aslan. Muhammed Said Ramazan el-Bûtî’nin Mezhepsizlik Söylemine Yaklaşımı. BAD. 01 Haziran 2023;7(1):36-57. doi:10.58657/batmanakademi.1272844
Cited By
Modern Dönemlerde Hadise Farklı Yaklaşımlar: Elbâni’nin Fıkhu’s-Sîre Özelinde Bûtî’ye Yönelik Eleştirileri
Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi
https://doi.org/10.33415/daad.1691559Muhammed Saîd Ramazan el-Bûtî’nin ‘el-Hikemü’l-‘Atâ’iyye: Şerh ve Tahlîl’ Adlı Eseri Bağlamında Tasavvufî Bazı Konulara Yaklaşımı
Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi
https://doi.org/10.70951/tasavvufdergisi.1722763