Araştırma Makalesi

Heyelan duyarlılığı değerlendirmelerinde akarsulara uzaklık parametresinin kullanımına yönelik yeni bir yaklaşım

Cilt: 26 Sayı: 2 15 Temmuz 2024
PDF İndir
EN TR

Heyelan duyarlılığı değerlendirmelerinde akarsulara uzaklık parametresinin kullanımına yönelik yeni bir yaklaşım

Öz

Doğal tehlikelerden biri olan heyelanlar nedeniyle, Türkiye’de ve diğer ülkelerde hem can ve mal kayıpları hem de ekonomik ve çevresel kayıplar ortaya çıkabilmektedir. Afet bilinci kavramının, özellikle son yıllarda yaygınlaşması ve gerek, ulusal gerekse uluslararası inisiyatiflerin dikkate aldıkları önlemler ve iyileştirme çalışmaları ile doğal tehlikelerden kaynaklanan zararların, en düşük seviyeye düşürülmesine çalışılmaktadır. Bunlardan, heyelan tehlike ve risk çalışmalarının temel girdi parametrelerinden biri olan heyelan duyarlılık çalışmaları da son derece büyük öneme sahiptir. Heyelan duyarlılık çalışmalarında parametre seçimi ile bu parametrelerin doğru ve temsil edici bir şekilde kullanılması da önemli bir konudur. Bu nedenle, bu çalışma kapsamında, heyelan duyarlılık değerlendirmelerinde sıklıkla ve öznel olarak dikkate alınan akarsulara uzaklık parametresinin kullanımına yönelik olarak yeni bir yaklaşım önerilmesi ve mevcut yöntemlerle karşılaştırmasının yapılması amaçlanmıştır. Heyelan duyarlılığının değerlendirmesinde Frekans Oranı yöntemi temel alınarak, topoğrafik yükseklik, yamaç eğimi, arazi kullanımı, litoloji, bakı, yamaç eğriselliği ve üç farklı yöntemle oluşturulan akarsulara uzaklık parametreleri dikkate alınmıştır. Akarsulara uzaklık parametresi dışındaki parametreler sabit tutularak, üç farklı heyelan duyarlılık haritası üretilmiş ve performansları iki farklı yöntemle sınanmıştır. Bu çalışmada önerilen şekliyle akarsulara uzaklık parametresinin kullanımının, her iki performans sınama yönteminde de en iyi performansı gösterdiği, sonuç heyelan duyarlılık değerlendirmelerinde yaklaşık olarak %10’luk bir iyileştirmeye yol açtığı belirlenmiştir. Önerilen yöntemin nesnel ve kullanılabilir olduğu sonucuna varılmış olsa da farklı sahalarda uygulanarak performansa yönelik etkilerinin araştırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Varnes, D,J,. Slope Movement Types and Processes. In: Schuster, R.L. and Krizek, R.J., Eds., Landslides, Analysis and Control, Transportation Research Board Special Report No. 176, National Academy of Sciences, 11-33, (1978).
  2. CORINE (2006) CORINE Land Cover.https://land.copernicus.eu/pan-european/corine-land-cover (14.09.2022).
  3. Yergök, A. F., Akman, Ü., İplikçi, E., Karabalık, N., Keskin N, Mengi, H., Umut, M., Armağan, F., Erdoğan, K., Kaymakçı, H., Çetinkaya, A., Batı Karadeniz Bölgesinin Jeolojisi, 250, MTA Genel Müdürlüğü, Ankara, (1987).
  4. Cruden, D.M., Varnes, D.J., Landslide Types and Processes, Special Report , Transportation Research Board, National Academy of Sciences, 247, 36-75, (1996).
  5. Guzzetti, F., Cardinali, M., Reichenbach, P., Carrara, A., Comparing landslide maps: a case study in the upper Tiber River Basin, Central Italy, Environmental Management. 25, 3, 247–363, (2000).
  6. Van Westen, C. J., Castellanos, E., Kuriakose, S.L., Spatial data for landslide susceptibility, hazard, and vulnerability assessment: an overview. Engineering Geology 102, 112–131, (2008).
  7. Varnes, D.J., Landslide hazard zonation-a review of principles and practice, 63, UNESCO Press, Paris, (1984).
  8. Aleotti, P. and Chowdhury, R.N., Landslide hazard assessments: summary review and new perspectives, Bulletin of Engineering Geology and the Environment, 58, 21-44, (1999).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik Jeolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

14 Temmuz 2024

Yayımlanma Tarihi

15 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

25 Ocak 2024

Kabul Tarihi

3 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 26 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ercanoğlu, M., & Avcı, P. (2024). Heyelan duyarlılığı değerlendirmelerinde akarsulara uzaklık parametresinin kullanımına yönelik yeni bir yaklaşım. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 26(2), 594-614. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1425508
AMA
1.Ercanoğlu M, Avcı P. Heyelan duyarlılığı değerlendirmelerinde akarsulara uzaklık parametresinin kullanımına yönelik yeni bir yaklaşım. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 2024;26(2):594-614. doi:10.25092/baunfbed.1425508
Chicago
Ercanoğlu, Murat, ve Pınar Avcı. 2024. “Heyelan duyarlılığı değerlendirmelerinde akarsulara uzaklık parametresinin kullanımına yönelik yeni bir yaklaşım”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 26 (2): 594-614. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1425508.
EndNote
Ercanoğlu M, Avcı P (01 Temmuz 2024) Heyelan duyarlılığı değerlendirmelerinde akarsulara uzaklık parametresinin kullanımına yönelik yeni bir yaklaşım. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 26 2 594–614.
IEEE
[1]M. Ercanoğlu ve P. Avcı, “Heyelan duyarlılığı değerlendirmelerinde akarsulara uzaklık parametresinin kullanımına yönelik yeni bir yaklaşım”, BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi, c. 26, sy 2, ss. 594–614, Tem. 2024, doi: 10.25092/baunfbed.1425508.
ISNAD
Ercanoğlu, Murat - Avcı, Pınar. “Heyelan duyarlılığı değerlendirmelerinde akarsulara uzaklık parametresinin kullanımına yönelik yeni bir yaklaşım”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 26/2 (01 Temmuz 2024): 594-614. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1425508.
JAMA
1.Ercanoğlu M, Avcı P. Heyelan duyarlılığı değerlendirmelerinde akarsulara uzaklık parametresinin kullanımına yönelik yeni bir yaklaşım. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 2024;26:594–614.
MLA
Ercanoğlu, Murat, ve Pınar Avcı. “Heyelan duyarlılığı değerlendirmelerinde akarsulara uzaklık parametresinin kullanımına yönelik yeni bir yaklaşım”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 26, sy 2, Temmuz 2024, ss. 594-1, doi:10.25092/baunfbed.1425508.
Vancouver
1.Murat Ercanoğlu, Pınar Avcı. Heyelan duyarlılığı değerlendirmelerinde akarsulara uzaklık parametresinin kullanımına yönelik yeni bir yaklaşım. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 01 Temmuz 2024;26(2):594-61. doi:10.25092/baunfbed.1425508

Cited By