Bir üniversitede ofis çalışanları için ergonomik risk faktörlerinin REBA ve RULA yöntemleri kullanılarak değerlendirilmesi

Öz

Ergonomi, insan vücudunun fiziksel yetenekleri ve sınırlılıkları dikkate alınarak çalışan için sağlıklı bir çalışma ortamının kurulmasını amaçlar. Bu amaç doğrultusunda çalışanın özelliklerinin yapılan iş, kullanılan ekipman ve çalışma ortamı ile nasıl ilişkili olduğu değerlendirilir. Ergonomik koşullar göz ardı edildiğinde çalışanlarda mesleki kas iskelet sistemi rahatsızlıkları yaygın olarak görülmektedir. Bu tür rahatsızlıklar; statik olarak, uzun süreli, üst uzuvların tekrar tekrar hareket etmesini gerektiren ve çoğunlukla bilgisayar kullanılarak yerine getirilen işlerde çalışanların sağlıkları ile ilgili en büyük tehditlerden biridir. Ofisler iş istasyonunun, ekipmanın ve iş içeriğinin çeşitli boyutları arasındaki etkileşimlerle karmaşık bir fiziksel çalışma ortamını temsil ederler. Ofis çalışanları işleri gereği uzun süre rahatsızlık verici ve vücutlarının belli bölümlerinde ağrılara sebep olabilen pozisyonlarda çalışmak zorunda kalabilmektedirler. Dolayısı ile bu çalışanların olası kas iskelet sistemi problemlerine karşı korunabilmeleri için çalışma ortamlarının ergonomik açıdan dikkatli bir şekilde tasarlanması gerekir. “Hızlı Tüm Vücut Değerlendirmesi” (REBA) ve “Hızlı Üst Ekstremite Değerlendirmesi” (RULA) ergonomik risk analizi için sıklıkla kullanılan ve oldukça başarılı olan iki ana değerlendirme yöntemidir. Bu yöntemlerde çalışanın işini yaptığı esnadaki postürleri REBA ve RULA formları kullanılarak puanlanır, puanlar analiz edilerek risk skoru belirlenir ve iyileştirme önerileri yapılır. Bu çalışmada bir üniversitedeki ofis çalışanları için REBA ve RULA kullanılarak çalışma duruşları ergonomik açıdan değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan gönüllü ofis çalışanları için risk skorları cinsiyet, kas iskelet sistemi rahatsızlığı varlığı, egzersiz yapma durumu, yaş faktörü, çalışma süresi, kilo ve boy gibi etkenler açısından değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomi
• Ofis çalışanı
• REBA
• RULA
• Mesleki kas iskelet sistemi rahatsızlığı

Evaluation of ergonomic risk factors for office workers in a university using REBA and RULA methods

Öz

Ergonomics aims to establish a healthy working environment for the employee, considering the physical abilities and limitations of the human body. For this purpose, it is evaluated how the characteristics of the employee are related to the job, the equipment used and the working environment. As a result of ignoring ergonomic conditions, occupational musculoskeletal disorders among employees are seen commonly. The most important reason for such disorders is that employees often perform their work in stable positions and repetitive movements of the upper limbs while using computers. Offices represent a complex physical work environment with interactions between various dimensions of the workstation, equipment, and work content. Office workers may have to work in uncomfortable positions that can cause pain in certain parts of their bodies for long periods of time due to their jobs. Therefore, in order to protect these workers against possible musculoskeletal problems, their work environments must be carefully designed with the point of ergonomic care. “Rapid Entire Body Assessment” (REBA) and “Rapid Upper Limb Assessment” (RULA) are two main assessment methods that are frequently used and quite successful for ergonomic risk analysis. In these methods, the postures of the employee while doing their job are scored using REBA and RULA forms, the level and severity of risk are determined depending on the employee's score then improvement suggestions are made. In this study, the working postures of office workers in a university in terms of ergonomics were evaluated by using REBA and RULA. REBA and RULA risk scores for volunteer office workers participating in the study were evaluated together with factors such as gender, presence of musculoskeletal disorders, exercise status, age factor, working time, weight, and height.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomics
• Office worker
• REBA
• RULA
• Occupational musculoskeletal disorder

Kaynakça

1. İki̇z, H., 2021. Ofis Çalışanlarında Kas İskelet Sistemi Sorunlarının Fiziksel Aktivite Düzeyi ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
2. Kalınkara, V., Kacar, N., 2023. Hazır Giyim Sektöründe Çalışma Koşulları, Yorgunluk ve Çalışma Yaşamı Kalitesi İlişkisi. Ergonomi Dergisi, 6, 31–43.
3. Michel, A., Kohlmann, T. Raspe, H., 1997. The association between clinical findings on physical examination and self-reported severity in back pain: Results of a population-based study. Spine (Phila Pa 1976), 1, 22(3), 296−303.
4. Staal, J. B., De Bie, R. A. Hendriks, E. J., 2007. Aetiology and management of workrelated upper extremity disorders. Best Pract Res Clin Rheumatol, 21, 1, 123−133.
5. Esen, H, Fığlalı N., 2013, Çalışma duruşu analiz yöntemleri ve çalışma duruşunun kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına etkileri. SAÜ. Fen Bil. Der. 17. Cilt, 1. Sayı, s. 41–51.
6. Ağar, A., Kiziltan, B., 2022. Ofis Çalışanlarında Kas İskelet Sistemi Sorunları ve Ergonomi. OHS ACADEMY, İş Sağlığı ve Güvenliği Akademi Dergisi, 5, 1, 50−56.
7. Hignett, S., McAtamney, L., 2000. Rapid Entire Body Assessment (REBA). Applied Ergonomics, 31, 2, 201−205.
8. McAtamney, L. and Corlett, N. 1993. RULA: A Survey Method for the Investigation of Work-Related Upper Limb Disorders. Applied Ergonomics, 24, 91−99.

9. Nigel, C., Lynn, L., 1993. RULA: a survey method for the investigation of work – related upper limb disorders, Applied Ergonomics, 24, 2, 91−99.
10. Aydın, S., 2021. NIOSH ve REBA yöntemleri kullanılarak ergonomik risk analizi vaka çalışması. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 23, 2, 414−433.
11. Ayvaz, Ö., 2019. Bir Tıp Fakültesi Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin Çalışma Duruşlarının REBA ve RULA Yöntemleri ile Ergonomik Risk Değerlendirilmesi. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul,
12. Çanakçı, N., 2020. Havalimanı Yer Hizmetleri Binalarında Temizlik İşlerinin Ergonomik Risk Analiz Yöntemleri ile İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
13. Gök, Y., 2021. REBA-RULA, OWAS VE NİOSH Ergonomik Risk Değerlendirme Yönteminin İnşaat Sektörüne Uygulanması ve İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, İstanbul.
14. Sevimli, M., Ulusu, H. A., Gündüz T., 2018. Pirinç paketleme işinde çalışanların çalışma koşullarının ergonomik risk analizleri ile geliştirilmesi. BAUN Fen Bil. Enst. Dergisi, 20 (1), 38–54.
15. Günay, İ. C., Çakmak B, Alayunt F. N., 2017. Mikrobiyoloji Laboratuvarlarında Ergonomi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 5, 41–47.
16. Kırcı, B. K., 2018. Lojistik Depo Sektöründe REBA, RULA ve NIOSH Yöntemleri ile Ergonomi Alanında Bir İrdeleme. Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
17. Altınsoy, İ. U., 2019. Ofis Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Bakımından Ergonomik Risklerinin Çalışma Birimlerine Göre Değerlendirilmesi, İş Sağlığı ve Güvenliği, Yüksek Lisans Tezi, İzmir Ekonomi Üniversitesi, İzmir.
18. Çakır, O., 2019. İnşaat İşlerinde Ergonomik Risklerin REBA, RULA ve NIOSH Risk Değerlendirme Yöntemleri ile İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
19. Sefer, S., 2019. Akaryakıt İstasyonlarında Ergonomik Risklerin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
20. Şahin, M., Vapur, H., 2021. Ergonomic Risk Analiysis with REBA and RULA Methodsin Women Hairdresses, SG Akademik – OHS Academic, 3, 1, 99−111.
21. Hami̇toğlu, F., 2021. Bir Tekstil İşletmesinde Ergonomik Risk Etmenlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, İstanbul.
22. Yazı, S., 2020. Ofis Çalışanlarında Ergonominin Yaşam Kalitesine Etkisi Üzerine Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Esenyurt Üniversitesi, İstanbul.
23. Alzeer Hamza, P. T., 2021. Ergonomic Analysis and Awareness In Office Work and It’s Impact On Postural, Physical and Functional Parameters Of Spine Health. Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
24. Günendi̇, G., 2015. Ofis Çalışanlarında Postür Egzersizleri ile Birlikte Verilen Ergonomik Düzenlemenin Ağrı ve Yaşam Kalitesine Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul.
25. Keleş, O., 2016. Ofis Çalışanlarında Ergonomi Eğitiminin Ağrı Şiddeti, Fonksiyonel Kısıtlılık ve Farkındalık Düzeyine Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Haliç Üniversitesi, İstanbul.
26. Akbulut, T., 2016. Ofis Çalışanlarında Ergonomi. Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
27. Teki̇n, H. Ö., 2018. Ofis Çalışanlarında Aktivite Düzeyinin Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıklarına Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Dicle Üniversitesi, Diyarbakır.
28. Akbaba, Y. A., Yeldan, İ., Kuru, T., Zengin, A., Kostanoğlu, A., Tekeoğlu A., Tarakçı, D., 2009. Ofis Çalışanlarında Omurga Ağrısı Üzerine Cinsiyetin Etkisi. Cerrahpaşa Tıp Dergi, 40, 4, 121−128.
29. Ok, Ş., Kılıç, M., 2020. Bir Kamu Kurumunda Ofis Çalışanlarında İşyerindeki Risklerin Farkındalığının Belirlenmesi. Bozok Tıp Dergisi. 10, 1, 139−149.
30. Avcı, F., ve Avcı, Ş., 2021. Yaşlılık döneminde görülen değişiklikler, Fiziksel aktivite, Kinezyofobi ve düşmeler. Abant Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi, 1, 2, 51−62.
31. İşeri, A., Arslan, N., Obesity in adults in Turkey: age and regional effects, European Journal of Public Health, 19, 1, 91–94
32. https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%9Clkeye_g%C3%B6re_ortalama_insan_boyu#cite_note-role_of_nutrition_and_genetics-9