Araştırma Makalesi

Kil zeminler üzerine inşa edilen dairesel batardolarda hidrolik taban göçmesi davranışının sayısal analizi

Cilt: 28 Sayı: 2 31 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Kil zeminler üzerine inşa edilen dairesel batardolarda hidrolik taban göçmesi davranışının sayısal analizi

Öz

Yeraltı suyu ile nehir, göl ve deniz gibi yüzey sularının bulunduğu ortamlarda temel ve kazı imalatlarının geçici olarak kuru koşullarda gerçekleştirilmesi amacıyla inşa edilen batardolarda, su seviyesinin batardo tabanı kotunun üzerinde kalması durumunda taban altında oluşan potansiyel fark, hidrolik taban göçmesi mekanizmasını tetikleyebilmekte; bu da efektif gerilmelerin azalmasına ve zemin mukavemetinde önemli kayıplara yol açabilmektedir. Bu çalışmada, su seviyesinin yüksek olduğu durumlarda, kil zeminlerde inşa edilen dairesel batardolarda hidrolik taban göçmesi davranışı, eksenel simetri varsayımı altında gerçekleştirilen sonlu eleman analizleri ile incelenmiştir. Analizlerde, zemin kohezyonundaki değişimlerin ve batardo geometrisinin yeraltı suyu hidrolik yükü, boşluk suyu basıncı ve hidrolik eğim dağılımları üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, hidrolik taban göçmesi davranışının zemin kohezyonu ile batardo geometrisinin birlikte etkisi altında şekillendiğini ve batardo yarıçapının hidrolik stabiliteyi belirleyen baskın bir parametre olduğunu göstermektedir. Ayrıca, batardonun iki tarafı arasındaki göçmeye neden olan kritik su seviyesi farkının zemin kohezyonundaki artışla birlikte yükseldiği, ancak bu etkinin özellikle daha büyük batardo yarıçaplarında belirginleştiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Terzaghi, K., Erdbaumechanik Auf Bodenphysikalischer Grundlage, Franz Deuticke-Verlag, Leipzig and Wien, Germany/Austria, (1925).
  2. Terzaghi, K. ve Peck, R. B., Soil Mechanics in Engineering Practice, John Wiley & Sons, New York, NY, USA, (1968).
  3. Říha, J., Petrula, L. ve Hala, M., Statistical analysis of experimentally determined critical hydraulic gradients for heave, Géotechnique Letters, 10, 2, 377–384, (2020).
  4. Tanachaichoksirikun, P., Seeboonruang, U., Sirikaew, U. ve Horpeancharoen, W., Assessing seepage behavior and hydraulic gradient conditions in the Lam Phra Phloeng earth fill dam, Thailand, Water, 18, 3, 406, (2026).
  5. Wudtke, R. B. ve Witt, K. J., A static analysis of hydraulic heave in cohesive soil, Proceedings, 3rd International Conference on Scour and Erosion, 1–3, Amsterdam, (2006).
  6. Wudtke, R. B., Failure mechanisms of hydraulic heave at excavations, Proceedings, 19th European Young Geotechnical Engineers’ Conference, Győr, Hungary, (2008).
  7. Koltuk, S. ve Azzam, R., Use of quicksand condition to assess the base stabilities of sheeted excavation pits against seepage failure in cohesionless soils, Arabian Journal for Science and Engineering, 44, 10, 8515–8526, (2019).
  8. Koltuk, S. ve Fernandez-Steeger, T., Evaluation of seepage failure by heave in homogeneous cohesionless soils using finite element method, International Journal of Geotechnical Engineering, 16, 10, 1201–1210, (2022).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnşaat Mühendisliğinde Zemin Mekaniği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2026

Kabul Tarihi

7 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 28 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Subaşı, O. (2026). Kil zeminler üzerine inşa edilen dairesel batardolarda hidrolik taban göçmesi davranışının sayısal analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 28(2), 981-995. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1868862
AMA
1.Subaşı O. Kil zeminler üzerine inşa edilen dairesel batardolarda hidrolik taban göçmesi davranışının sayısal analizi. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 2026;28(2):981-995. doi:10.25092/baunfbed.1868862
Chicago
Subaşı, Ozan. 2026. “Kil zeminler üzerine inşa edilen dairesel batardolarda hidrolik taban göçmesi davranışının sayısal analizi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28 (2): 981-95. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1868862.
EndNote
Subaşı O (01 Temmuz 2026) Kil zeminler üzerine inşa edilen dairesel batardolarda hidrolik taban göçmesi davranışının sayısal analizi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28 2 981–995.
IEEE
[1]O. Subaşı, “Kil zeminler üzerine inşa edilen dairesel batardolarda hidrolik taban göçmesi davranışının sayısal analizi”, BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi, c. 28, sy 2, ss. 981–995, Tem. 2026, doi: 10.25092/baunfbed.1868862.
ISNAD
Subaşı, Ozan. “Kil zeminler üzerine inşa edilen dairesel batardolarda hidrolik taban göçmesi davranışının sayısal analizi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28/2 (01 Temmuz 2026): 981-995. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1868862.
JAMA
1.Subaşı O. Kil zeminler üzerine inşa edilen dairesel batardolarda hidrolik taban göçmesi davranışının sayısal analizi. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 2026;28:981–995.
MLA
Subaşı, Ozan. “Kil zeminler üzerine inşa edilen dairesel batardolarda hidrolik taban göçmesi davranışının sayısal analizi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 28, sy 2, Temmuz 2026, ss. 981-95, doi:10.25092/baunfbed.1868862.
Vancouver
1.Ozan Subaşı. Kil zeminler üzerine inşa edilen dairesel batardolarda hidrolik taban göçmesi davranışının sayısal analizi. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 01 Temmuz 2026;28(2):981-95. doi:10.25092/baunfbed.1868862