Non–Lineer Amortisörlerin Dinamiği

Öz

Günümüz taşıt teknolojisi motor, aerodinamik, karoser ömrü, ön ve arka takımlar ile fren sistemi yönünden büyük gelişmeler kaydetmesine rağmen amortisörde gerekli teknolojik gelişmeler sağlanamamıştır. Titreşimin sönümlenmesi özellikle kırılgan malzeme nakliyesi, patlayıcı maddelerin, hasta ve yaralıların, askeri amaçlı çok özel malzemelerin taşınmasında önem kazanmaktadır. Bu makalede, amortisörün yolda karşılaşabileceği rastlantı titreşimleri, test makinesinde sinüsoidal hareket şeklinde tanımlanmış bir harmonik yöntem ile sağlanmıştır. Tipik bir otomobil arka aks amortisörü test sonuçları, literatürde mevcut çalışmalarla karşılaştırılmıştır. Bu çalışma ile harmonik ve tahmini lineerleştirme tekniği kullanılarak basit bir model amortisörün dinamik davranışının fiziksel yorumu yapılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Lineer, non–lineer, amortisör, harmonik

Öz

Despite advances in several vehicle technologies such as engine, aerodynamics, body, and break system, shock–absorber technology relatively neglected in vehicles. Shock–absorber becomes especially important in transportation of fragile materials, wounded and sick people, and dangerous military ordinance. In this study, possible random vibrations that an absorber could have were simulated by a sine wave harmonic generator. A typical car rear shock–absorber was tested and experimental data compared with the literature. Using harmonic method and estimated linearization method, a simple mathematical model that characterized the physical system was developed and model parameters also explained in this work

Anahtar Kelimeler

• Linear, non–linear, shock–absorber, harmonic

Kaynakça

1. [1] R. M. Chalasani, Ride performance potential of active suspension systems. ASME Monogr., AMD 80, DSC (1986).
2. [2] J. K. Hedrick. D. Karnopp, W. Kortüm. W. Foag and K. H. Senger, Active and semi– active suspensions for advanced ground vehicles. Notes of a seminar held at the Carl Cranz Gesellschaft, Oberpfaffenhofen, 1–3 September 1987.
3. [3] C. Yue, T. Butsuen and J. K. Hedrick, Alternative control laws for automotive active suspensions, Proc. 1988 Ame rican Control Conf., Atlanta, GA. 15–17 June 1988.
4. [4]R. Karadayi and G. Y. Masada, A non–linear shock–absorber model. Proc. Symp. Simulation and Control of Ground Vehicles and Transportation Systems, p. 149 (1986).
5. [5] . O. Schiehlen, Probabilistic analysis of vehicle vibrations. Probab. Engng Mech. 1 e 1987. [ W (2), 99 (1986).
6. [6] F. Kozin, The method of statistical linearization for non–linear stochastic vibrations. In No–Linear Stochastic Dynamic Engineering Systems, IUTAM Symp., Innsbruck/Igls, Austria, 21–26 Jun
7. [7] P. Hagedorn and J. Wallaschek, On equivalent harmonic and stochastic linearization for non–linear shock–absorbers. In Non–Linear Stochastic Dynamic Engineering Systems; pp. 23–32. Springer–Verlag, Berlin (1988).
8. [8] M. Apetaur, Properties of non–linear two–force elements in vehicle dynamic systems under stationary stochastic excitation. Vehicle Syst. Dynam. 13 (5), 215 (1984).

9. [9] Jörg Wallschek. Dynamic of non–linear automobile shock–absorbers. Int. J. Non– Linear Mechanic. Vol. 25. No 2/3. pp. 299–308. 1990.
10. 10] H. Yüksel, O. Ş. Duman, Laboratuar tipi amortisör test makinesi tasarım ve imalatı, Yüksek Lisans Tezi, Haziran, 1994, BAÜ. Fen Bilimleri Enstitüsü.