Şehir içi sinyalize kavşakların yeterliliğinin tasarım kriterleri puanlama yöntemi ile belirlenmesi

Öz

Büyük kentler başta olmak üzere kentlerimizde, ulaşımın kilit noktaları olan kavşak alanlarında yaşanan zaman kayıpları ve kazalar, tüm karayolu kullanıcılarının yaşadığı olumsuzluklardır. Kavşaklardaki güvenlik eksiklikleri ve kapasite yetersizlikleri, ancak yapılacak olan düzenli ve etkin iyileştirme çalışmaları ile giderilebilecektir. Kavşak iyileştirme çalışmalarının yapılabilmesi için ilk önce kavşağın mevcut durumunun doğru ve eksiksiz olarak tespit edilmesi gereklidir. Konu ile ilgili literatür incelendiğinde, kavşak kapasitesini ya da bazı güvenlik parametrelerini tek tek inceleyen çalışmalar bulunmakla birlikte; kavşağın kapasitesini ve tüm güvenlik parametrelerini bir arada inceleyen herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada; kent içi kavşaklarda, kavşak tasarımında yer alan parametrelerin bütününün, sayısal olarak değerlendirildiği ve yine sayısal olarak durumun ve eksikliklerin ortaya çıkarıldığı bir yöntem geliştirilmiş ve bu yöntem Ankara Kentinde seçilen üç kavşağa uygulanarak sonuçları değerlendirilmiştir. Yerel yönetimlerin görev kapsamına giren kent içi kavşak düzenlemeleri uygulamaları sırasında geliştirilen bu yöntemin kullanılmasının, iyileştirme çalışmaları için önemli bir veri tabanı oluşturacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kent içi kavşaklar kavşakların yeterliliği,kapasite,güvenlik

Determining qualification of urban signalized intersections with method of scoring design criteria

Öz

In our cities, especially big cities, at the intersections that the key point area of transportation,  lost time and accidents are the negativities that experienced by all road users. Lack of security and lack of capacity at intersections, it can only be resolved, through regular and effective improvements. Complete and accurate detection of current situation is necessary first to perform intersection improvements. When examining the literature about this subject, although there are many studies on intersection capacity or some safety parameters one by one; but not aware of any studies on intersection capacity and all safety parameters together In this study; has been developed a method which has works on whole design parameters of the intersections and it has quantify evaluation, situation and deficiencies. This method has applied on three intersections of Ankara City and the results were evaluated. During the urban intersection arrangement applications which is within the scope of the duty of municipalities, using this method, it is considered to be an important data base for improvement works.

Anahtar Kelimeler

• Urban intersection,sufficiency of intersection,capacity,safety

Kaynakça

1. Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Tasarımı El Kitabı, 100-120, Ankara, (2005).
2. Çetin, M., Sinyalize kavşaklarda doygun akım oranının belirlenmesinde yeni bir yaklaşım, Doktora Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Denizli, (2015).
3. Murat, Y.Ş., Çakıcı, M., Sinyalize Dönel Kavşaklar için Hesap Yöntemi Önerisi ve Performans Analizi, İnşaat Mühendisleri Odası Teknik Dergisi, 7569-7592, (2016).
4. Murat Ş., Sinyalize kavşaklardaki taşıt gecikmelerinin bulanık mantık ile modellenmesi, İnşaat Mühendisleri Odası Teknik Dergisi, 3903-3916, (2006).
5. Akçelik, R. (2005). Capacity and performance analysis of roundabout metering signals. TRB National Roundabout Conference, Vail, Colorado.
6. Yıldız, D., Kapasite, güvenlik ve maliyet analizi ve geliştirilmesi ile optimize edilmiş kavşak tipini belirleyen program üretilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, (2013).
7. Yüksel, E., Modern dönel kavşakların kapasite ve trafik güvenliği yönünden incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, (2007).
8. Tanyel, S., Çalıskanelli, S. P., Aydın, M. M., Utku, S. B., Yuvarlakada kavşaklardaki ağır araç etkisinin incelenmesi, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Teknik Dergisi, 24(4), 6479-6504, (2013).

9. Yang, X., Li, X., Xue, K., A New Traffic-Signal Control for Modern Roundabouts: Method and Application, IEEE Transactions on Intelligent Transportation Systems, 5(4), 282-287, (2004).
10. Maher, M., The Optimization of Signal Settings on a Signalized Roundabout Using the Cross-Entropy Method, Computer-Aided Civil and Infrastructure Engineering, 23(2), 76-85, (2008).
11. Ma, W., Liu, Y., Head, L., Yang, X., Integrated Optimization of Lane Markings and Timings for Signalized Roundabouts, Transportation Research Part C: Emerging Technologies, 36, 307-323, (2013).
12. Mandavilli, S., Rys, M. J., Russell, E. R., Environmental Impact of Modern Roundabouts, International Journal of Industrial Ergonomics, 38(2), 135-142, (2008).
13. Sisiopiku, V., Oh, H., Evaluation of Roundabout Performance Using Sidra, Journal of Transportation Engineering, 127(2), 143-150, (2001).
14. Johnnie, B. E., Ahmed, A., Iman, A., Extent of Delay and Level of Service at Signalized Roundabout, International Journal of Engineering & Technology, 2(3), 419-424. (2012).
15. Özdirim, M., Trafik Mühendisliği 1, Karayolları Genel Müdürlüğü, 309, (1994)