Farklı zemin ve gübre tahliye sitemlerinin bazı süt kalite parametreleri üzerine etkilerinin belirlenmesi

Öz

Kaliteli süt ürünleri üretiminin en önemli hedefi tat ve aroma gibi duyusal kalite kriterlerini koruyarak, gıda güvenliği ve gıda güvencesi kapsamında ürünün muhafaza süresini uzatmaktır. Süt ve süt ürünlerinin raf ömürleri ile tat ve aromalarının gelişimini belirleyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerden süt ile ilişkili olanlar; süt kompozisyonu, toplam canlı bakteri ve somatik hücre sayısı gibi çiğ süt kalite parametreleridir. Bu kapsamda, bu çalışmada farklı ahır zeminleri ve gübre tahliye sistemlerinin çiğ süt kalite parametreleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Beton zemin/ ızgaralı sistem, kauçuk yataklı zemin/ sıyırıcılı sistem ve beton zemin/ sıyırıcılı sistemlerin ortalama somatik hücre sayıları sırasıyla 720.103 hücre/ml; 397.103 hücre/ml; 376.103 hücre/ml, toplam canlı bakteri sayıları ise 135.103 kob/ml; 80.103 kob/ml; 88.103 kob/ ml olarak tespit edilmiştir. Beton zemin/ ızgaralı sistem, kauçuk yataklı zemin/ sıyırıcılı sistem ve beton zemin/ sıyırıcılı sistemlerin ortalama kuru madde değerleri sırasıyla % 12,96; 12,72; 12,82 yağ değerleri sırasıyla % 3,41; 3,42; 3,46 protein değeri % 3,23; 3,55; 3,35 ve laktoz değerleri ise sırasıyla % 4,92; 4,91; 4,86 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak hayvanların barındırıldığı ortamların ve özellikle gübre tahliye sistemlerinin çiğ süt toplam canlı bakteri ve somatik hücre sayısı üzerine etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca çalışma, ahır zeminlerinin ve gübre tahliye sistemlerinin süt kalite parametreleri üzerine etkilerine yönelik daha detaylı çalışmaların yapılmasını işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ahır zemin
• gübre tahliye sistemleri
• somatik hücre sayısı
• toplam canlı bakteri sayısı

Determining the effects of different barn floor and manure evacuation systems on some milk quality parameters

Öz

The most important goal of the production of quality dairy products is to extend the storage period of the product within the scope of food safety and security while maintainig the sensory quality criteria such as taste and aroma. There are many factors that determine the shelf life of milk and dairy products and the development of their taste and aroma. Among these factors, those associated with milk; milk composition are raw milk quality parameters such as total viable bacteria and somatic cell count. In this context, the effects of different barn floor types and manure disposal systems on raw milk quality parameters were examined in this study. Average sometic cell count of the concrete floor / grid system, rubber bed floor / scraper system and concrete floor / scraper system were determined as respectively 720.103 cells/ml; 397.103 cells/ml; 376.103 cells/ml, and total viable bacteria numbers were determined as respectively 135. 103 cfu / ml; 80.103 cfu / ml and 88.103 cfu / ml. The average dry matter values of the concrete floor / grid system, rubber bed floor / scraper system and concrete floor / scraper system were determined as, 12.96, 12.72, 12.82 ; oil values were determined as 3,41, 3,42, 3,46; protein values determined as 3.46, 3.55, 3.35 and lactose values were determined as 4.92, 4.91 and 4.86 respectively. As a result, it has been determined that the environments where the animals live and especially the manure disposal systems, are effective on the raw milk total viable bacteria and sometic cell count values. In addition, more detailed studies on the effects of barn floors and manure disposal systems on milk quality parameters are recommended in this study.

Anahtar Kelimeler

• Barn floor
• manure evacuation systems
• somatic cell count
• total viable bacteria count

Kaynakça

1. Metin, M. Süt teknolojisi sütün bileşimi ve işlenmesi. Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yayınları No: 33, Baskı: 6, Ege Üniversitesi Basımevi, Bornova – İzmir, 66-69, (2005).
2. Lievaart, J.J., Barkema, H.W., Kremer, W.D.J., Van Den Broek J.,Verheijden, J.H.M. ve Heesterbeek, J.A.P., Effect of herd characteristics, management practices, and season on different categories of the herd somatic cell count, Journal of Dairy Science, 90, 4137-4144, (2007).
3. Raubertas, R. F. ve Shook, G. E., Relationship between lactation measures of somatic cell concentration and milk yield, Journal of Dairy Science, 65, 3, 419-425, (1982).
4. Shook, G. E., Selection for disease resistance, Journal of Dairy Science, 72, 5, 1349-1362, (1989).
5. Yıldırım, H., Çimen, M., İlhan, A., Turan, Z., Demir, Z. ve Demir, B., Adıyaman ilinden elde edilen inek sütlerinde ekonomik öneme sahip biyokimyasal parametrelerin Ab ve Türk standartlarına uygunluklarının belirlenmesi, İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 6, 22, 1-7, (2014).
6. Günhan, T., Demir, V. ve Bilgen, H., Çiftlik tipi süt soğutma tanklarının performans değerlerinin deneysel olarak belirlenmesi, Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 2, 4, 369-379, (2006).
7. Mukherjee, J., Chaudhury, M. ve Dang, A.K., Alterations in the relative abundance of haptoglobin (Hp) transcripts in total milk somatic cells during different stages of lactation cycle in high yielding cross-bred cows, Biological Rhythm Research, 48, 577-581, (2017).
8. Cinar, M., Serbester, U., Ceyhan, A. ve Gorgulu, M., Effect of somatic cell count on milk yield and composition of first and second lactation dairy cows, Italian Journal of Animal Science, 14, 1, 3646, (2015).

9. David, S. D., Raw milk and the first amendment: Implications for public health policy and practice, Public Health Reports, 129, 5, 455-457, (2014).
10. Maldonado, Y. A., Glode, M. P., Bhatia, J., Brady, M. T., Byington, C. L., Davies, H. D. ve Schwarzenberg, S. J., Consumption of raw or unpasteurized milk and milk products by pregnant women and children, Pediatrics, 133, 1, 175-179, (2014).
11. Jones, G. M., Pearson, R. E., Clabaugh, G. A. ve Heald, C. W., Relationships between somatic cell counts and milk production, Journal of Dairy Science, 67, 8, 1823-1831, (1984).
12. Cedden, F., Kor, A. ve Keskin, S., Laktasyonun geç döneminde keçi sütünde somatik hücre sayımı; yaş, süt verimi ve bazı meme özellikleri ile olan ilişkileri, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 12, 2, 63-67, (2002).
13. Eyduran, E., Özdemir, T., Yazgan, K. ve Keskin, S., Siyah Alaca inek sütündeki somatik hücre sayısına laktasyon sırası ve dönemin etkisi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 16, 1, 61-65, (2005).
14. Boor, K. J., Brown, D. P., Murphy, S. C., Kozlowski, S. M. ve Bandler, D. K., Microbiological and chemical quality of raw milk in New York State, Journal of Dairy Science, 81, 6, 1743-1748, (1998).
15. Kelly, A. L., Leitner, G. ve Merin, U., Milk quality and udder health: Test methods and standards, (2018).
16. Panthi, R. R., Jordan, K. N., Kelly, A. L. ve Sheehan, J. D., Selection and treatment of milk for cheesemaking in Cheese, Academic Press, 23-50, (2017).
17. Alhussien, M. N. ve Dang, A. K., Milk somatic cells, factors influencing their release, future prospects, and practical utility in dairy animals: An overview, Veterinary World, 11, 5, 562, (2018).
18. Hegde, R., Isloor, S., Prabhu, K. N., Shome, B. R., Rathnamma, D., Suryanarayana, V. V. S., ve Hegde, N. R., Incidence of Subclinical mastitis and mastitis prevalence of Major Pathogens of Organized and Unorganized Sectors Farms, Indian Journal of Microbiology 53, 315-320, (2013).
19. Barbano, D. M., Ma, Y. ve Santos, M. V., Influence of raw milk quality on fluid milk shelf life, Journal of Dairy Science, 89, 15-19, (2006).
20. Fernandes, A. M., Moretti, T. S., Bovo, F., Lima, C. G. ve Oliveira, C. A., Effect of somatic cell counts on lipolysis, proteolysis and apparent viscosity of UHT milk during storage, International Journal of Dairy Technology, 61, 4, 327-332, (2008).
21. Santos, M. V., Ma, Y. ve Barbano, D. M., Effect of somatic cell count on proteolysis and lipolysis in pasteurized fluid milk during shelf-life storage, Journal of Dairy Science, 86, 8, 2491-2503, (2003).
22. Grönlund, U., Hultén, C., Eckersall, P. D., Hogarth, C. ve Waller, K. P., Haptoglobin and serum amyloid A in milk and serum during acute and chronic experimentally induced Staphylococcus aureus mastitis, The Journal of Dairy Research, 70, 4, 379, (2003).
23. Somers, J. M., O'Brien, B., Meaney, W. J. ve Kelly, A. L., Heterogeneity of proteolytic enzyme activities in milk samples of different somatic cell count, The Journal of Dairy Research, 70, 1, 45, (2003).
24. Urech, E., Puhan, Z. ve Schällibaum, M., Changes in milk protein fraction as affected by subclinical mastitis, Journal of Dairy Science, 82, 11, 2402-2411, (1999).
25. Ma, Y., Ryan, C., Barbano, D. M., Galton, D. M., Rudan, M. A. ve Boor, K. J., Effects of somatic cell count on quality and shelf-life of pasteurized fluid milk, Journal of Dairy Science, 83, 2, 264-274, (2000).
26. Shipe, W. F. ve Senyk, G. F., Effects of processing conditions on lipolysis in milk, Journal of Dairy Science, 64, 11, 2146-2149, (1981).
27. Lemieux, L. ve Simard, R. E., Astringency, a textural defect in dairy products, Le Lait, 74, 3, 217-240, (1994).
28. O’Brien, B., Meaney, W.J., McDonagh, D. ve Kelly, A., Influence of somatic cell count and storage interval on composition and processing characteristics of milk from cows in late lactation, Australian Journal of Dairy Technology, 56, 213-218, (2001).
29. Oliveira, C. A. F., Fernandes, A. M., Neto, O. C. C. ve Fonseca, L. F. L., Composition and sensory evaluation of whole yogurt produced from milk with different somatic cell counts, Australian Journal of Dairy Technology, 57, 3, 192, (2002).
30. Fernandes, A. M., Oliveira, C. A. ve Lima, C. G., Effects of somatic cell counts in milk on physical and chemical characteristics of yoghurt, International Dairy Journal, 17, 2, 111-115, (2007).
31. Le Maréchal, C., Thiéry, R., Vautor, E. ve Le Loir, Y., Mastitis impact on technological properties of milk and quality of milk products-a review, Dairy Science & Technology, 91, 3, 247-282, (2011).
32. Dechamps, P., Nicks, B., Canart, B., Gielen, M. ve Istasse, L., A note on resting behaviour of cows before and after calving in two different housing systems, Applied Animal Behaviour Science, 23, 1-2, 99-105, (1989).
33. Krohn, C. C. ve Munksgaard, L., Behaviour of dairy cows kept in extensive (loose housing/pasture) or intensive (tie stall) environments II. Lying and lying-down behaviour, Applied Animal Behaviour Science, 37, 1, 1-16, (1993).
34. Metcalf, J. A., Roberts, S. J. ve Sutton, J. D., Variations in blood flow to and from the bovine mammary gland measured using transit time ultrasound and dye dilution, Research in Veterinary Science, 53, 1, 59-63, (1992).
35. Rulquin, H. ve Caudal, J. P., Effects of lying or standing on mammary blood flow and heart rate of dairy cows, In Annales de Zootechnie 41, 1, 101, (1992).
36. Grant, R. J., Incorporating dairy cow behavior into management tools, (2004). http://www.milkproduction.com/Library/Scientific-articles/Animal welfare/Incorporating-dairy-cow-/, (19.03.2021).
37. Cook, N. B., Bennett, T. B. ve Nordlund, K. V., Effect of free stall surface on daily activity patterns in dairy cows with relevance to lameness prevalence, Journal of Dairy Science, 87, 9, 2912-2922, (2004).
38. Sadharakiya, K. ve Sorathiya, L., Effects of rubber mat flooring on behaviours, welfare and production performance in crossbred cows, International Journal of Livestock Research, 9, 1, 195-201, (2019).
39. Magnusson, M., Herlin, A. H. ve Ventorp, M., Effect of alley floor cleanliness on free-stall and udder hygiene, Journal of Dairy Science, 91, 10, 3927-3930, (2008).
40. DeVries, T. J., Aarnoudse, M. G., Barkema, H. W., Leslie, K. E. ve Von Keyserlingk, M. A. G., Associations of dairy cow behavior, barn hygiene, cow hygiene, and risk of elevated somatic cell count, Journal of Dairy Science, 95, 10, 5730-5739, (2012).
41. Can S., Meral H., Göncü S., Görgülü M., Süt sığırcılığı işletmelerinde sürü yönetim kontolü, Ulusal Zootekni Öğrenci Kongresi. Atatürk Üniversitesi, (2013).
42. Rowbotham, R. F. ve Ruegg, P. L., Association of bedding types with management practices and indicators of milk quality on larger Wisconsin dairy farms, Journal of Dairy Science, 98, 11, 7865-7885, (2015).
43. Gökçe, G., Çukurova Bölgesi entansif süt sığırı işletmelerindeki ilkine doğuran siyah alacalarda somatik hücre sayısına etki eden bazı tip, sağım ve amanejman özelllikleri arası ilişkiler, Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana, (2011).
44. Emanuelson, U., Danell, B. ve Philipsson, J., Genetic parameters for clinical mastitis, somatic cell counts, and milk production estimated by multiple-trait restricted maximum likelihood, Journal of Dairy Science, 71, 2, 467-476, (1988).
45. Schutz, M. M., Hansen, L. B., Steuernagel, G. R. ve Kuck, A. L., Variation of milk, fat, protein, and somatic cells for dairy cattle, Journal of Dairy Science, 73, 2, 484-493, (1990).
46. Aytekin, İ. ve Boztepe, S., Süt Sığırlarında Somatik Hücre Sayısı, Önemi ve Etki Eden Faktörler, Türk Tarım- Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2, 112-121, (2014).
47. Önal, A.R. ve Özder, M., Trakya’da özel bir süt işleme tesisi tarafından değerlendirilen çiğ sütlerin somatik hücre sayısı ve bazı bileşenlerinin tespiti, Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 4, 2, 195- 199, (2007).
48. Özlem, O. ve Ertuğrul, K. U. L., Effects of some environmental factors on somatic cell count and milk chemical composition in cow bulk tank milk. Akademik Ziraat Dergisi, 9(1), 163-170, (2020).